Adapazarı Araştırmaları Merkezi
Yazılarında Adapazarı sevdasına sık sık vurgu yapan Prof. Dr. Muharrem Dayanç, T54’teki son yazısında Adapazarlı yazar Ayfer Tunç’un Bir Mâniniz Yoksa Annemler Size Gelecek kitabından yola çıkarak bir Adapazarı Kültür ve Sanat Müzesi kurulmasını öneriyor.
Dayanç; önerdiği müzeyi şöyle tasvir ediyor:
Burada; geçmişten bugüne çocuk oyun ve oyuncaklarından tutun okul araç gereçlerine; radyo ve televizyonla ilgili malzemelerden tutun müzik, sinema, tiyatro, giyim-kuşam ve fotoğraf albümlerine; çocuk ve gençlik kitaplarından tutun düğün ve evlilik adetlerine; cenaze ve bayram ritüellerinden tutun komşuluklarda, yolculuklarda yaşananlara kadar tüm bu bireysel, toplumsal ve kültürel unsurları yansıtan her türlü yazılı, işitsel ve görsel malzemeler, ürünler, değişik eşyalar, araç gereçler sergilenebilir
Dayanç, müze ile yetinmiyor, bir de Adapazarı Araştırmaları Merkezi kurulmasını istiyor.
Merkezle ilgili bir yerel kültür taassubu içinde olmadığını göstermek için de “Merak etmeyin, bunun bir tarafı Osmanlı’ya, Selçuklu’ya bir tarafı Kafkaslara, Balkanlara; bir tarafı doksan üç harbine, bir tarafı Millî Mücadele’ye çıkar zaten”diyor.
Dayanç, yazıda “hariçten gazel okuduğumu biliyorum ama” diyerek mütevazilik gösteriyor ama bu konularda en çok konuşması gereken isimlerin başında geliyor.
Geyve Karaçam’da doğup büyüyen Muharrem Dayanç ilkokul, ortaokul ve liseyi Adapazarı’nda okuduktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu.
Bir dönem öğretmenlik yaptıktan sonra Eskişehir’de Osmangazi Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev aldı.
2017 yılından bu yana İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak aldı.
Benim çok geç tanıdığım Muharrem Dayanç, öylesine bir Adapazarı sevdalısı ki, ülkede yayınlanmış tüm edebiyat eserlerinde Sakarya ve Adapazarı bahsi geçmesin, ondan mutlaka haberi vardır
Adapazarlı yazarlar O’nun özel ilgi alanındadır.
Sait Faik Abasıyanık’ın tüm eserleri onun için çok özeldir ama Adapazarı’nı anlatan eserlerine hastalık düzeyinde aşıktır.
Son yazılarında ele aldığı Ayfer Tunç’un Adapazarı anılarıyla kendi Adapazarı anılarını özleştirir.
Bunları Dayanç’ın Adapazarı için ahkam kesen hepimizden çok daha Adapazarlı olduğunu, yani hariçten gazel okumadığını anlatmak için yazıyorum.
Bu noktada Prof. Dr. Muharrem Dayanç’ın Adapazarı Araştırmaları Merkezi ve Adapazarı Kültür ve Sanat Müzesi önerilerine dönmek istiyorum.
Büyük bir kültür mozaiğine sahip Adapazarı’nın bu zenginliğini ortaya çıkarmak için Sakarya Üniversitesi’nde bünyesinde kurulacak bir Adapazarı Araştırma Merkezi, çok önemli bir açığı kapatacaktır.
Adapazarı Araştırmaları Merkezi de kentin kültürel kimliğini daha derinlemesine incelemek için önemli bir adım olacaktır. Dayanç’ın belirttiği gibi, bu merkez sadece yerel bir bakış açısıyla sınırlı kalmayacak, Osmanlı’dan Balkanlara uzanan geniş bir coğrafyayı kapsayacak kapsamlı araştırmalara ev sahipliği yapacak.
Bir müze fakiri olan şehrimizde kurulacak Adapazarı Kültür ve Sanat Müzesi de kentin kültürel hayatın renklenmesine, turizminin gelişmesine katkı sağlayacaktır.
Dayanç’ın düşündüğü müze, sadece bir bina olmanın ötesinde, Adapazarı’nın yaşayan bir tarihini sunacak. Çocuk oyunlarından düğün merasimlerine, radyolardan fotoğraf albümlerine kadar geniş bir yelpazede sergilenecek olan objeler, kentin sosyal, kültürel ve tarihsel dokusunu gözler önüne serecek.
Umarım şehri ve üniversitelerini yönetenler Prof. Dr. Muharrem Dayanç’ın bu önerilerini dikkate alacaklardır.
Sezai Matur