Bir y\u0131l Bosna\u2019da kald\u0131m.<\/p>\n
Zenica\u2019n\u0131n b\u00f6re\u011fini, k\u00f6ftesini, lepinas\u0131n\u0131 yedim, suyunu i\u00e7tim. Saraybosna\u2019n\u0131n kahvesini h\u00fcplettim, Kova\u00e7i mezarl\u0131\u011f\u0131nda Aliya Baba\u2019n\u0131n huzurunda inzivaya \u00e7ekildim. Mostar\u2019\u0131n, Konji\u00e7\u2019in k\u00f6pr\u00fclerinden ge\u00e7tim. Blagay\u2019da Sar\u0131 Saltuk\u2019la hasbihal ettim. Po\u00e7itel\u2019de kaleye \u00e7\u0131kt\u0131m, Neretva\u2019n\u0131n Adriyatik\u2019e uzan\u0131\u015f\u0131n\u0131 seyrettim. Vi\u015fegrad\u2019da Drina \u00fczerine Sokullu\u2019nun yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6pr\u00fcde h\u00fcz\u00fcn n\u00f6beti tuttum, kapiyadan nehre sar\u0131 g\u00fcller att\u0131m. Srebrenitsa\u2019da mezar ta\u015flar\u0131n\u0131 ok\u015fad\u0131m, hepsine tek tek kalp g\u00fclleri b\u0131rakt\u0131m.<\/em> Ayvaz Dede \u015fenliklerine kat\u0131ld\u0131m, kimse fark\u0131na varmad\u0131 ama Dede\u2019yi anlatan bir yaz\u0131 yazd\u0131m. (Fena da olmad\u0131.) D\u00fcnya iyisi \u00f6\u011frencilerim ve dostlar\u0131m oldu. G\u00f6rd\u00fcklerimi, duyduklar\u0131m\u0131 g\u00fcnl\u00fck tutarak kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131m. Hatta bazen g\u00fcnl\u00fc\u011fe s\u0131\u011fmad\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131m m\u00fcstakil denemeler yazd\u0131m. Memlekete d\u00f6n\u00fcnce Bosna f\u0131rt\u0131nas\u0131 estirecektim kendimce, bilen-bilmeyen herkese bu g\u00fczellikleri anlatacakt\u0131m. Bo\u015fnak dernekleri, vak\u0131flar\u0131, dostlar\u0131 beni arayacak, bulacak, benden Bosna\u2019y\u0131 anlatmam\u0131 isteyecekti. Nazlanacakt\u0131m, direteceklerdi. \u00c2h benim saf kalbim… Birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck par\u0131lt\u0131 olmad\u0131 de\u011fil ama da\u011flar\u0131 titretecek, yollar\u0131 tozutacak, sular\u0131 k\u00f6p\u00fcrtecek, dallar\u0131\/yapraklar\u0131 \u00fcrpertecek, ya\u011fmuru ya\u011fd\u0131racak k\u00fc\u00e7\u00fck bir r\u00fczg\u00e2r bile estiremedim. Olsun, i\u00e7im hep bir Bosna \u00fclkesi, ke\u015fke oralara bir kere daha yolum d\u00fc\u015fse\u2026 Biri elimden tutsa veya iltimas ge\u00e7se\u2026<\/p>\n \u00c7ok da h\u00fczne bo\u011fmayal\u0131m kelimeleri bu bayram g\u00fcn\u00fcnde. Ne diyor Paulo Coelho, \u201cAnlamak isteyen sesinden de anlar, sessizli\u011finden de.\u201d<\/p>\n S\u0131ra geldi g\u00fcnl\u00fckte de anlatt\u0131\u011f\u0131m bir bayram ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na.<\/p>\n Bosna\u2019da dersteyim (4 Mart 2014), \u201cHal\u00fbk\u2019un Bayram\u0131<\/strong>\u201dn\u0131[1]<\/a> i\u015fliyoruz. Tevfik Fikret \u015fair fantezisiyle o\u011fluna, \u00e7\u0131kar \u00fcst\u00fcndekileri diyor, \u015fu fakire ver, o da giyinsin, sevinsin, s\u00fcslensin. \u0130ki \u00e7ocu\u011fu da mutlu etmek, birka\u00e7 par\u00e7a yeni giyecekle \u00f6ks\u00fcze de, yetime de bayram ettirmek varken veya \u201cb\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcnlerin k\u0131y\u0131s\u0131ndayken\u201d birinin \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6b\u00fcr\u00fcne vermesini isteyerek, iki \u00e7ocu\u011fu da mutsuz etmeyi nas\u0131l ba\u015far\u0131yorsun be \u015fair.<\/p>\n \u015eiiri okuyal\u0131m:<\/p>\n \n Baban diyor ki: \u201cMeserret \u00e7ocuklar\u0131n, yaln\u0131z<\/p>\n \u00e7ocuklar\u0131n pay\u0131d\u0131r! Ey g\u00fczel \u00e7ocuk, dinle;<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 fakat sevincinle<\/p>\n neler d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyorsun, bilir misin? Babas\u0131z,<\/p>\n \u00fcmitsiz, ne kadar yavrucaklar\u0131n \u015fimdi<\/p>\n sab\u00e2h-\u0131 m\u00e2teme benzer ter\u00e2ne-i \u0131ydi!<\/p>\n \n \u00c7\u0131kar o s\u00fcsleri art\u0131k, sevindi\u011fin yeti\u015fir;<\/p>\n \u00e7\u0131kar, biraz da \u015fu \u00f6ks\u00fcz giyinsin, e\u011flensin;<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 biraz g\u00fczellensin<\/p>\n \n \u015eu r\u00fb-y\u0131 zerd-i sef\u00e2let… Evet, meserrettir<\/p>\n \u00e7ocuklar\u0131n pay\u0131; l\u00e2kin sevincinle,<\/p>\n sevinmiyor \u015fu yet\u00eem, a\u011fl\u0131yor… Hal\u00fbk, dinle!\u201d<\/p>\n \n Hey Allah\u2019\u0131m \u015fairin zoruna bak, biri biraz \u00f6nce giydiklerini \u00e7\u0131karacak, di\u011feri onun \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 giyecek\u2026 \u00c7ocu\u011fu tan\u0131m\u0131yor Fikret, onun psikolojisine yabanc\u0131, \u00f6yle olunca da ruhuna inemiyor bu narin varl\u0131klar\u0131n. Belli ki fakirli\u011fi tecr\u00fcbe etmemi\u015f, imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klar\u0131n denizinde y\u00fczmemi\u015f. \u00c7aresizli\u011fin insan ruhunda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gediklerden haberi yok.<\/p>\n Fakat kabul edelim ki T\u00fcrk edebiyat\u0131nda \u015fiirin t\u0131n\u0131s\u0131na en uygun, en yak\u0131\u015fan kelimelerden birini \u00e7ocuklarla birlikte kullan\u0131yor ve b\u00fct\u00fcn bu ele\u015ftirilerimizin yan\u0131 s\u0131ra alk\u0131\u015f\u0131 hak ediyor: \u201cMeserret \u00e7ocuklar\u0131n, yaln\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n pay\u0131d\u0131r!<\/strong>\u201d (\u201cMeserret\u201d sevin\u00e7, ne\u015fe, co\u015fku; nedensiz ve y\u00fcrekten gelen bula\u015f\u0131c\u0131 mutluluk; kayg\u0131lardan azade ruh h\u00e2li demek\u2026)<\/p>\n B\u00fct\u00fcn kelimeleri tane tane izah ederek a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum \u015fiiri Bo\u015fnak gen\u00e7lere. Konu elbette bayrama geliyor. Bayram co\u015fkusuna, sevincine, ne\u015fesine, mutlulu\u011funa ve madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fc olarak bayram h\u00fczn\u00fcne. Sava\u015f\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fanan onca trajedi ve tahribat\u0131n izleri insanda ve mek\u00e2nda capcanl\u0131 dururken Bosna\u2019da yetimlikten, \u00f6ks\u00fczl\u00fckten bahsedilir mi? Edilmezmi\u015f onu da \u00f6\u011freniyorum, babas\u0131 \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir \u00f6\u011frencim (Edin), tek c\u00fcmleyle dersi bitiriyor:<\/p>\n -Bu bayram herkes bayram namaz\u0131na babas\u0131yla gitti, ben yaln\u0131z gittim.<\/p>\n H\u00fcz\u00fcnle yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00e7aresizlik elbisesi giyerek bayram namaz\u0131na gitmesi i\u00e7imi yakt\u0131.<\/p>\n \u2026<\/p>\n Anne babalar\u0131n belli bir ya\u015ftan sonra \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n eskittiklerini giymesi hayat\u0131n normal ak\u0131\u015f\u0131na uymaz. Oysa benim bildi\u011fim, fukara mahallerinde \u00e7ocuklara giyecek (veya bayraml\u0131k) bir \u015feyler al\u0131n\u0131rken bunlar birka\u00e7 beden b\u00fcy\u00fck al\u0131n\u0131r ki uzun s\u00fcre (hatta gelecek bayramlarda bile) giyilsin diye. Giysilerin birka\u00e7 beden b\u00fcy\u00fck al\u0131nmas\u0131n\u0131n bir di\u011fer nedeni, b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuk i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcnce bunlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc giyebilsin diyedir. Her iki durum bir yere kadar anla\u015f\u0131l\u0131r ve kabul edilebilirdir, b\u00f6yle bir planlama, ekonomik durumu iyi olmayan aileler i\u00e7in bir zorunluluktur da. (\u00c7ocuklu\u011fu iki beden b\u00fcy\u00fck giysilerle ge\u00e7enler anlad\u0131 ne demek istedi\u011fimizi. Ama akrabalar\u0131n\u0131n, tan\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131n eskilerini giyenler, bunlar kadar da \u015fansl\u0131 de\u011fildi.<\/strong>) Fakat \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm zorluklar\u0131yla ya\u015farken (veya \u00f6l\u00fcm\u00fcn ayak seslerini duymaya ba\u015flayan baban\u0131n) \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n eskiyen elbiselerini giymesi, bayramlarda kendisine yenilerinin al\u0131nmas\u0131n\u0131 istememesi, hatta kendisi i\u00e7in para harcand\u0131\u011f\u0131nda buna k\u0131zmas\u0131 \u00e7ok da al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir durum olmasa gerek. Bir baban\u0131n \u201cnas\u0131lsa \u00e7ok zaman\u0131m kalmad\u0131, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00f6lece\u011fim\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00e7ocuklar\u0131na, aile fertlerine ge\u00e7irecek tav\u0131rlar sergilemesi zamanlar ve mek\u00e2nlar \u00fcst\u00fc bir empati duygusunu harekete ge\u00e7irecek kadar yak\u0131c\u0131d\u0131r. H\u00e2l\u00e2 kalbimiz varsa bunun ay\u0131rd\u0131na vard\u0131ktan sonra baba da biz oluyoruz, hasta da biz oluyoruz, \u00f6l\u00fcm\u00fc bekleyen de biz oluyoruz, yeni ve sat\u0131n al\u0131nacak her \u015feyi kendine lay\u0131k g\u00f6rmeyen de biz oluyoruz. Ben buna Gospo\u2019nun Bah\u00e7\u0131van ve \u00d6l\u00fcm<\/em><\/strong>\u2019\u00fcnden[1]<\/a>ilhamla \u201cbayram sevincini yitirmek\u201d diyorum, siz \u201cya\u015fam sevincini kaybetmek\u201d de diyebilirsiniz:<\/p>\n \n \u201cBabam\u0131n miras\u0131ndan birka\u00e7 \u015fey daha:<\/p>\n Kasabaya giderken giydi\u011fi yeni (bir zamanlar benim olan) ayakkab\u0131lar\u0131. Nas\u0131l olduysa cenaze \u015firketinden gelen ilk ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131larla birlikte ortadan kayboldular. Sofya\u2019ya gelmeden sadece bir ay \u00f6nce ald\u0131\u011f\u0131 ve hen\u00fcz tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karamad\u0131\u011f\u0131 deri ceketi de o esnada kaybolmu\u015ftu. Art\u0131k y\u0131pranm\u0131\u015f c\u00fczdan\u0131, karde\u015fimin hediyesiydi, i\u00e7inde yak\u0131nlar\u0131na ait telefon numaralar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu katlanm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u011f\u0131tlar. On yedi y\u0131l \u00f6nce, \u00f6l\u00fcm\u00fcn etraf\u0131nda dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince, c\u00fczdan\u0131na Aziz Georgi\u2019nin ikonas\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 minik bir takvim ve iki torununun \u00e7ocukluk foto\u011fraf\u0131n\u0131 koydu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum. \u015eimdi bu koruyucu meleklerini bulamad\u0131m. Haz\u0131rlanamam\u0131\u015ft\u0131, her \u015fey \u00e7ok h\u0131zl\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n T\u00fcm bunlara kullan\u0131lmam\u0131\u015f birka\u00e7 a\u011fr\u0131 band\u0131n\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde epikriz raporlar\u0131 ve tahlil sonu\u00e7lar\u0131yla dolu dosyay\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck lise alb\u00fcm\u00fcn\u00fc dahil etti\u011fimizde, son g\u00fcnlerinden geriye kalanlar\u0131n listesi tamamlan\u0131yor. Babam\u0131n bu kadar varl\u0131ks\u0131z olmas\u0131nda m\u00fcnzevice ve g\u00fczel bir \u015fey var. Onun t\u00fcm serveti ve miras\u0131 bah\u00e7ede b\u00fcy\u00fcyordu. Ba\u015fka bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktu -bizim eski k\u0131yafetlerimizi giyip eskitmek ona yetiyordu. Bayramlarda ona yeni bir \u015fey almak i\u00e7in para harcamam\u0131za k\u0131zard\u0131. Ne zaman giyece\u011fim onlar\u0131<\/em>, derdi hep, kartallarla sonsuza dek ya\u015fayacak de\u011filim\u2026<\/em>\u201d (s.157)<\/p>\n \u2026<\/p>\n Bayramlar bu topraklarda yaz\u0131l\u0131 olmayan g\u00fcn d\u00f6n\u00fcmleri, sonu veya ba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131d\u0131r. Her \u015fey onlara g\u00f6re ayarlan\u0131r. Hayallerin veya planlar\u0131n bir kefesinde bayramdan \u00f6nce varsa di\u011fer kefesinde bayramdan sonra vard\u0131r. Her \u015fey unutulur ama bayram g\u00fcnlerinde ya\u015fanan fel\u00e2ketlerin izi silinmez. Seneler \u00f6nce bir bayram g\u00fcn\u00fc k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn ortas\u0131ndan ge\u00e7en yoldan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken kendisine araba \u00e7arpan kom\u015fumuzun \u00e7ocu\u011fu\u2026 O g\u00fcn\u00fcn i\u00e7imdeki sars\u0131nt\u0131s\u0131 hi\u00e7 dinmedi. Hele annesi hele annesi\u2026<\/p>\n Annem ramazanlar\u0131 ve bayramlar\u0131 \u00e7ok severdi. Her ramazan ve bayramda adeta \u00e7etele tutar, bu ar\u0131nma g\u00fcnlerine yeti\u015femeden \u00f6lenlerin ad\u0131n\u0131 sayard\u0131. (\u0130lber Ortayl\u0131 da bayrama yeti\u015femeyenlerden oldu.) Onun i\u00e7in insanlar\u0131n ya\u015f\u0131, ya\u015fad\u0131klar\u0131 bayram kadard\u0131. Kendisini iyi hissetmedi\u011fi zamanlarda ilk kurdu\u011fu c\u00fcmle \u201cAcaba ramazana (veya bayrama) yeti\u015febilecek miyim?\u201d olurdu. Bayram \u00f6ncesinde \u00f6lenler onun i\u00e7in bayrama yeti\u015femeyenler, bayram sonras\u0131nda \u00f6lenler ise bayrama yeti\u015fenler s\u0131n\u0131f\u0131na girerdi. Bayrama yeti\u015ftikten sonra \u00f6lenler bahtl\u0131 insanlard\u0131. Hele hele sevdiklerinden birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc ramazana veya bayrama denk gelirse y\u00fcz\u00fc g\u00fclmez, g\u00f6zya\u015f\u0131 hi\u00e7 dinmezdi. Tek tesellisi bu insanlar\u0131n kutsal g\u00fcnde topra\u011fa girmeleri olurdu. (Merak edenler i\u00e7in yazay\u0131m \u201ciki bayram aras\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcn yap\u0131lmaz<\/strong>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n onda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktu.) B\u00fct\u00fcn bu anlatt\u0131klar\u0131m duygu ba\u011flam\u0131nda Gospo\u2019nun babas\u0131yla ilgili s\u00f6ylediklerine ve baban\u0131n doktordan ricas\u0131na ne kadar benziyor:<\/p>\n \n \u201cAral\u0131k ay\u0131n\u0131n son g\u00fcnleri t\u00fckeniyor. Ak\u015fam yedi sular\u0131nda -a\u011f\u0131r bir yoksunluk. \u0130ki g\u00fcn sonra -yeni bir y\u0131l. Bayramlar yas zaman\u0131 \u00f6zellikle a\u011f\u0131rd\u0131r. Televizyonda yak\u0131nlar\u0131m\u0131zla bir araya gelme konulu reklamlar ak\u0131yor oluk oluk, s\u0131r\u0131tan Noel Babalar \u00e7ocuklar\u0131 kucakl\u0131yor, t\u00fcm aile oturma odas\u0131nda toplanm\u0131\u015f, baba ise bitmek bilmeyen bir sucu\u011fu ince ince dilimliyor. Al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m markette bana Mutlu Y\u0131llar<\/em> diliyorlar.<\/p>\n Doktor, \u00e7ocuklar\u0131 en az\u0131ndan Noel\u2019de bir araya getirmeyi umut edebilir miyim?<\/em><\/p>\n Doktor durumu eleveren \u00fc\u00e7 saniye boyunca teredd\u00fct edip, sonunda Evet, Noel\u2019de olabilir<\/em>, diyor\u2026\u201d (s. 162-163)<\/p>\n \u2026<\/p>\n \u00c7ocuklu\u011funuzun, gen\u00e7li\u011finizin veya yeti\u015fkinli\u011finizin merkezinde bulunan birinin (bu zaman dilimlerinde her insan\u0131n bir veya birka\u00e7 kahraman\u0131 olmu\u015ftur) bir anda hayat\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131kmas\u0131 size ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr? Babas\u0131 \u00f6len bir \u015fairin ifadesiyle s\u00f6ylemek gerekirse k\u00f6r olursunuz. O camdan bu cama, o kap\u0131dan bu kap\u0131ya ko\u015far durursunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cKa\u00e7ar herkesten \/ Durmaz bir yerde \/ Anne \u00f6l\u00fcnce \u00e7ocuk \/ \u00c7ocuk \u00f6l\u00fcnce anne\u2026\u201d Ha anne, ha baba, ha karde\u015f, hepsi ayn\u0131 g\u00f6vdenin dallar\u0131 de\u011fil mi? Zaman\u0131n dondu\u011fu, kelimelerin yand\u0131\u011f\u0131, kulaklar\u0131n sadece u\u011fulday\u0131p g\u00f6zlerin alacaland\u0131\u011f\u0131, ellerin kar\u0131ncaland\u0131\u011f\u0131, ayaklar\u0131n takatsiz kald\u0131\u011f\u0131, zihnin bulan\u0131kla\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir ruh h\u00e2li nas\u0131l anlat\u0131l\u0131r, nas\u0131l kelimelere d\u00f6k\u00fcl\u00fcr, hatta nas\u0131l okunur? Gospo, sonras\u0131ndaki t\u00fcm bayramlar\u0131 h\u00fczne bulayacak baba kayb\u0131n\u0131 muhte\u015fem bir tiratla bitiriyor. Okumay\u0131 ba\u015far\u0131rsak sonras\u0131nda susal\u0131m ve bir s\u00fcre tefekk\u00fcr edelim:<\/p>\n \n \u201cBabam \u00f6ld\u00fc. Ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/em><\/p>\n G\u00fcnlerle ve gecelerle ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum, \u00f6zellikle \u00f6\u011fle sonralar\u0131yla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 hi\u00e7 bilmiyorum, \u00fcz\u00fcnt\u00fc oralara saklan\u0131r, k\u0131m\u0131ldamayan bir kedi gibi, \u00f6ylece durur ve sana bakar, odan\u0131n ortas\u0131na \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bir manda gibi, etraf\u0131ndan dola\u015fman\u0131n hi\u00e7bir yolu yok.<\/p>\n Yazlarla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum, onlar babamla, annemle, evle ve bah\u00e7eyle ilintiliydi, durmadan ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm an\u0131larla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum, ge\u00e7mi\u015fle ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum, gelecekteki g\u00fcnlerle ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 da.<\/p>\n Babam\u0131n k\u0131yafetleriyle ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen ve onlar\u0131 h\u00e2l\u00e2 her hafta y\u0131kayan annemle ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n Onu h\u00e2l\u00e2 bekleyen ve sonuna dek bekleyecek olan k\u00f6pe\u011fi Cako ile ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n Bah\u00e7ede neyin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair cehaletimle ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum -a\u011fa\u00e7lar ne zaman kire\u00e7lenir, bu ne zaman ekilir, \u015fu ne zaman dikilir, ne derinli\u011fe ekilir ve ne aral\u0131klarla sulan\u0131r.<\/p>\n \u0130leride ortaya \u00e7\u0131kacak t\u00fcm sorularla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n Ona sormad\u0131\u011f\u0131m ve i\u00e7inde kalan anlat\u0131lmam\u0131\u015f hik\u00e2yelerle ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n Kul\u00fcbedeki aletlerle ve bodrumdaki bo\u015f kavanozlarla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n \u015eu anda s\u00f6zde onun i\u00e7in ama ayn\u0131 anda kendim ve ad\u0131mlar\u0131na yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm babalar i\u00e7in yazd\u0131klar\u0131mla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n Do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum, b\u00f6yle g\u00fcnler \u00f6l\u00fcmden sonra kutlan\u0131r m\u0131, yoksa do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc art\u0131k ge\u00e7ersiz k\u0131lan ba\u015fka bir tarih mi olur -\u00f6l\u00fcm tarihi.<\/p>\n Paskalya\u2019da ve Noel\u2019de, gelecek t\u00fcm bayramlarda ve gelecekteki t\u00fcm \u00f6\u011fle sonralar\u0131nda ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.\u201d (s. 194-195)<\/p>\n \u2026<\/p>\n \u201cBilmiyorum\u201d demek bazen \u201cbilmek istemiyorum\u201d demektir. Bir \u015feylerin art\u0131k anlam\u0131n\u0131 ve de\u011ferini yitirdi\u011fini g\u00f6sterir. Safiye Erol\u2019un dedi\u011fi gibi \u201cBaz\u0131 \u015feyler vard\u0131r ki, insan onlar\u0131 hayatta yaln\u0131z bir defa kaybedebilir.\u201d Kendi c\u00fcmlemizle s\u00f6yleyelim: \u201c\u0130nsan bir g\u00fcn \u00f6yle bir \u015feyini kaybeder ki kaybetmek anlam\u0131n\u0131 kaybeder.\u201d (O bayram g\u00fcn\u00fc tan\u0131k oldu\u011fum annenin feryatlar\u0131 geliyor akl\u0131ma\u2026) \u00d6tesi de, kar\u015f\u0131 yakas\u0131 da, telafisi de yoktur bu kaybetmenin.<\/p>\n \u2026<\/p>\n Toprak duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, g\u00fcne\u015f iyimserli\u011fi, bulut i\u00e7tenli\u011fi ve \u0131rmak co\u015fkusuyla bitirelim yaz\u0131y\u0131 yine de. Kaybettiklerimizle bir g\u00fcn kavu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn\u00fcn \u00fcmidiyle:<\/p>\n G\u00fczel hat\u0131ralar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, depoland\u0131\u011f\u0131 ve bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra mavi r\u00fcy\u00e2lara da a\u00e7\u0131lan bir bayram olsun bu bayram. Bir \u00f6m\u00fcr h\u00fcz\u00fcn dalgalar\u0131n\u0131n u\u011framad\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n \u015eairin dostu i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 mektubun birka\u00e7 dizesini bayram i\u00e7in de s\u00f6yledi\u011fini varsayarak bitirelim s\u00f6zlerimizi:<\/p>\n \n \u201cAy ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131m, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m, can\u0131m,\u00a0<\/strong><\/p>\n Bayram\u0131m, bollu\u011fum, yemi\u015fim, yenim,<\/strong><\/p>\n G\u00f6zya\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6zden gizli silenim!\u201d<\/strong><\/p>\n <\/p>\n