BAH\u00c7IVAN VE \u00d6L\u00dcM<\/b>\u2019\u00dc N\u0130\u00c7\u0130N SEVD\u0130M? (2)<\/b><\/p>\n
Kalbimizde yer verdiklerimizin sadece varl\u0131klar\u0131 de\u011fil yokluklar\u0131 da hayat\u0131m\u0131z\u0131 belirler. Varl\u0131k kadar yokluktan da beslenir bekleyi\u015f ve hayaller. Her g\u00fcn g\u00f6rd\u00fcklerimize \u015fiir yazmak akl\u0131m\u0131za gelmez ama yokluklar\u0131 \u015fiir oluverir sevdiklerimizin. Sanat ve hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn varl\u0131ktan \u00e7ok yoklu\u011fa ihtiyac\u0131 vard\u0131r da ondan. Elle tutulamayan, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyen ama bir \u015fekilde r\u00fcya ve h\u00fclyalar\u0131m\u0131za h\u00fckmedenler y\u00f6n verir g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ve yar\u0131n\u0131m\u0131za. Neruda\u2019n\u0131n \u201cSevdi\u011fimiz birinin yoklu\u011fu \u00f6yle geni\u015f bir evdir ki, duvarlar yoktur ve resimler havada as\u0131l\u0131 kal\u0131r.\u201d demesi y\u00fczeyde bo\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ama derin yap\u0131da capcanl\u0131 ve dopdolu bir \u00e7er\u00e7eveye g\u00f6nderme yapmaz m\u0131? \u201cVar olan bir \u015fey varsa o da yoklu\u011fun senin.\u201d diyen Can Y\u00fccel de de\u011firmenimize su ta\u015f\u0131r. \u0130\u00e7 sesim \u201cYokluk varl\u0131\u011f\u0131n z\u0131dd\u0131 de\u011fildir \/ Sen yoksan ne var ki\u2026\u201d diyerek bu sessiz koroya e\u015flik eder.<\/p>\n
Gospodinov\u2019u, bende olu\u015fturdu\u011fu bu ve benzeri \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar ile bunlar\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ba\u011flam\u0131nda sevdim \u00f6nce. Bir\u00e7ok c\u00fcmlesi, paragraf\u0131, sayfas\u0131 beni ald\u0131, bu anlam ve ba\u011flam denizinin ortas\u0131na b\u0131rakt\u0131. Ben on kere okudum siz de bir kere okuyun: \u201c\u00d6l\u00fcmden s\u00f6z ederken asl\u0131nda neden s\u00f6z ederiz? Aram\u0131zdan ayr\u0131lan ki\u015fiden mi, yoksa kendimizden mi? Yoksa yoklu\u011fun kendisinden mi? O denli yok ki, her bo\u015f \u00e2n\u0131 yoklu\u011fuyla dolduruyor<\/b>.\u201d1<\/a><\/p>\n Gospodinov\u2019u sevmemin bir ba\u015fka nedeni onun metinlerinde zihnimde kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f ifade, ibare ve betimlemelere rastlamam oldu. Ne yalan s\u00f6yleyeyim bu kar\u015f\u0131la\u015fmalarda ad\u0131n\u0131 koyamad\u0131\u011f\u0131m bir ku\u015fku pe\u015fimi b\u0131rakmad\u0131. Kendisiyle yap\u0131lan konu\u015fmalarda N\u00e2z\u0131m, Tanp\u0131nar, Orhan Pamuk gibi T\u00fcrk yazarlardan bahsediyor ama Peyami Safa paralelli\u011fini nas\u0131l a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyorum. Tesad\u00fcf desem bir yan\u0131m itiraz ediyor tevafuk desem \u00f6b\u00fcr yan\u0131m. Ne kadar inat etsem ve kendime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksam da a\u015fa\u011f\u0131daki d\u00f6rt paragraf beni al\u0131yor bir Peyami roman\u0131n\u0131n ortas\u0131na b\u0131rak\u0131veriyor:<\/p>\n \u201cMetin olun, diyor bana doktor -bir arkada\u015f\u0131m- babam\u0131n tuvalete gitti\u011fi k\u0131sa arada sonu\u00e7lar\u0131 yorumlarken. Tahlilin anla\u015f\u0131lan ac\u0131mas\u0131zca net verilerinde masumca bir \u015feyler, birtak\u0131m belirsizlikler bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorum. Her \u015feyin dura\u011fan kald\u0131\u011f\u0131 ya da \u00e7ok yava\u015f ilerledi\u011fi vakalar olur, diyor, baban da \u00e7etin bir adama benziyor.<\/p>\n Onu arabayla eve b\u0131rakt\u0131m ve yiyecek bir \u015feyler almak i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131m. Bir s\u00fcreli\u011fine yaln\u0131z kalmak ve \u00e7ocuk gibi a\u011flamak istiyordum.<\/p>\n Ama a\u011flayabilece\u011fim bir yer yoktu.<\/p>\n Sokakta baz\u0131 insanlar bana g\u00fcl\u00fcms\u00fcyordu, selam veriyorlard\u0131, beni tan\u0131yorlard\u0131. \u0130lk ara soka\u011fa sapt\u0131m -neyse ki neredeyse bo\u015ftu- ve g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131 koyuverdim. Soka\u011f\u0131n sonuna kadar y\u00fcr\u00fcd\u00fcm, sonra ba\u015fa d\u00f6nd\u00fcm, sonra yine sonuna kadar y\u00fcr\u00fcd\u00fcm- bir t\u00fcr keder devriyesi. Karde\u015fimi aramal\u0131yd\u0131m ama g\u00fcc\u00fcm yoktu. Sonra numaray\u0131 tu\u015flad\u0131m, k\u0131sa kestim, i\u015flerin pek yolunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fka tahlillerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, daha fazla konu\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim ve kapatt\u0131m.<\/p>\n Bu ataerkil enlemlerde derler ki, \u00e7ocuklar a\u011fl\u0131yorsa korkacak bir \u015fey yoktur, ama yeti\u015fkinler a\u011fl\u0131yorsa – o zaman vard\u0131r. Ya ayn\u0131 anda hem \u00e7ocuk hem yeti\u015fkinsen ve baban\u0131n \u00f6lmekte oldu\u00ad\u011funu daha yeni \u00f6\u011frenmi\u015fsen\u2026\u201d (s. 20)<\/p>\n Sondan ba\u015flayal\u0131m konu\u015fmaya.<\/p>\n Yazar k\u0131rk yerden birden yakal\u0131yor beni. \u00c7ocuklar i\u00e7in a\u011flaman\u0131n ba\u011flam\u0131 ve ortam\u0131 yoktur ama b\u00fcy\u00fckler i\u00e7in \u00f6yle mi? K\u00fc\u00e7\u00fcklerde bir \u00e7e\u015fit kendini ifade bi\u00e7imi olan a\u011flamak, b\u00fcy\u00fcklerde genellikle i\u00e7sel bir soruna i\u015faret ediyor olabilir. Lidya kral\u0131 Kroisos\u2019un \u201cBar\u0131\u015fta o\u011fullar babalar\u0131n\u0131, sava\u015fta babalar o\u011fullar\u0131n\u0131 g\u00f6mer.\u201d s\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcm\u00fc ayd\u0131nlat\u0131yor. Hayat\u0131n normal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak yahut olas\u0131l\u0131k ve beklentilerin yer de\u011fi\u015ftirmesi insan\u0131 sars\u0131yor. Yunus da farkl\u0131 bir \u015fey s\u00f6ylemiyor asl\u0131nda: \u201cBu d\u00fcnyada bir nesneye yanar i\u00e7im g\u00f6yn\u00fcr \u00f6z\u00fcm \/ Yi\u011fit iken \u00f6lenlere g\u00f6k ekini bi\u00e7mi\u015f gibi.\u201d<\/p>\n Son paragraf\u0131n hemen \u00fcst\u00fcnde \u201ckeder devriyesi\u201d kavramla\u015ft\u0131rmas\u0131na gider yazar. Bu ifadeyi metnin b\u00fct\u00fcn\u00fc ba\u011flam\u0131nda \u201ca\u011flanacak yer arama tela\u015f\u0131\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn. Ama burada beni i\u00e7ten yakalayan bir durum daha var: Ac\u0131 bir haberi (\u00f6l\u00fcm) yak\u0131nlar\u0131na ula\u015ft\u0131rma sorumlulu\u011funu \u00fcst\u00fcne alman\u0131n insan ruhunda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gedik\u2026 \u00c7ocuk say\u0131labilecek bir ya\u015fta haber vermek i\u00e7in g\u00f6nderildi\u011fim uzak yerler geldi akl\u0131ma, internetin, telefonun olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda. Hayat\u0131n\u0131za anlam katan birinin \u201cgelimli gidimli d\u00fcnya\u201dyla ba\u011f\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131na haber verirken neler hissedilir; ya\u015famad\u0131ysan\u0131z bilemezsiniz. \u00c7aresizli\u011fin son kertesi, v\u00fccut bulmu\u015f h\u00e2lidir bu. Bu travmay\u0131 bir kere ya\u015fayanlar kolay kolay ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bile dileyemezler bir daha\u2026<\/p>\n Sevdiklerinize duyurmadan onlarla ilgili (k\u00f6t\u00fc) bir ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frendi\u011finiz, onlar i\u00e7in ama yine onlara fark ettirmeden sessiz sessiz a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z oldu mu? Benim gibi, siz de, romanda, \u00f6yk\u00fcde, \u015fiirde bu t\u00fcr betimlemelerin alt\u0131n\u0131 \u00e7izer misiniz? Belle\u011finize kaydeder misiniz sonra?<\/p>\n Bu kadar sorudan sonra gelin Gospodinov\u2019la benzer duygular\u0131 bize hissettiren Peyami\u2019ye kulak verelim:<\/p>\n (\u201cVe bakt\u0131m: Minderde \u00fcst \u00fcste konmu\u015f iki yast\u0131k. (Demek annem biraz rahats\u0131zlanm\u0131\u015f ve buraya uzanm\u0131\u015f.) Masan\u0131n yan\u0131nda raf\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7ekilmi\u015f bir sandalye. (Demek annem en \u00fcst raftan bir il\u00e2\u00e7 \u015fi\u015fesi alm\u0131\u015f.) Ha\u2026 \u0130\u015fte masan\u0131n \u00fcst\u00fcnde bir \u015fi\u015fe: Kordiyal. (Demek annem bir fenal\u0131k ge\u00e7irmi\u015f.) Minderin \u00fcst\u00fcnde \u0131slak, buru\u015fuk bir mendil. (Demek annem a\u011flam\u0131\u015f.)<\/p>\n Benim de bu \u015fi\u015feye, bu iki yast\u0131\u011fa ve bir mendile ihtiyac\u0131m var, ben de Kordiyal alaca\u011f\u0131m, uzanaca\u011f\u0131m ve a\u011flayaca\u011f\u0131m.\u201d)2<\/a><\/p>\n \u2026<\/p>\n Bosna y\u0131llar\u0131nda (2013-2014) Me\u015fa Selimovi\u00e7\u2019le Tanp\u0131nar aras\u0131nda kurdu\u011fum ba\u011fa benzer bir ba\u011f olu\u015ftu zihnimde Gospodinov ile Sait Faik aras\u0131nda. Bu ba\u011f\u0131n olu\u015fmas\u0131nda \u00f6ncelikle nesneler var, sigara var, k\u00fcll\u00fck var. Pe\u015fi s\u0131ra koku var, geriye kalanlar\u0131n yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. Bah\u00e7\u0131van ve \u00d6l\u00fcm\u2019de yer alan \u201ck\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcnde h\u00e2l\u00e2 kiraz \u00e7i\u00e7e\u011fi poleni\u201d ile \u201c\u0130lk Okuyucu Mektubu\u201dndaki \u201cBiz d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman o yoktu. Odas\u0131 h\u00e2l\u00e2 ka\u00e7ak t\u00fct\u00fcn kokuyordu. Sac soban\u0131n \u00fcst\u00fcnde \u0131hlamur ibri\u011fi duruyor, lamban\u0131n k\u0131r\u0131k yerine yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sigara k\u00e2\u011f\u0131d\u0131, aynada h\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fck sar\u0131 b\u0131y\u0131klar\u0131, k\u0131r sakal\u0131, mavi g\u00f6zleri sarar\u0131yordu.\u201d ibareleri aras\u0131nda garip bir duygusal paralellik hissettim. (Yaln\u0131zl\u0131k de\u011fil bu sefer yokluk d\u00fcnyay\u0131 dolduruyor.) Kendileri bir ba\u015fka d\u00fcnyaya do\u011fru yola \u00e7\u0131kan iki ya\u015fl\u0131 insandan kalanlar, geriye kalanlar\u0131n geride b\u0131rak\u0131lanlar \u00fczerinde uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tesir, yazarlar\u0131n duyguda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc bana. (\u201cC\u00fcmle yazar dost bah\u00e7esi b\u00fclb\u00fcl\u00fc.\u201d) Okur da bu yorumlara kat\u0131l\u0131r m\u0131 bilemem, okuyal\u0131m o h\u00e2lde:<\/p>\n Gospodinov der ki:<\/b><\/p>\n \u201cBabam durmadan anlat\u0131yordu, hik\u00e2ye anlatmak hayat memat meselesiydi. Durursa muayenehaneye getirdi\u011fi her \u015feyin sabah bah\u00e7edeki \u00e7ileklerin \u00fczerindeki \u00e7i\u011f gibi yok olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Sadece hik\u00e2ye anlat\u0131rken kaburgalar\u0131 onu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yordu, beli onu b\u0131\u00e7aklam\u0131yordu, g\u00f6\u011fs\u00fc batm\u0131yordu, a\u011fr\u0131dan eser yoktu.<\/p>\n Gen\u00e7 doktorlar ve hem\u015fireler sessizce muayenehaneye toplanm\u0131\u015ft\u0131, di\u011fer hastalar kap\u0131dan ba\u015f uzat\u0131yordu – bu mucize, bu kuzular, domuzlar, \u00e7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015f kirazlar ve hik\u00e2yeler de neyin nesiydi? Ve dinleyenin art\u0131k a\u011fr\u0131s\u0131 ac\u0131s\u0131 kalm\u0131yordu.<\/p>\n Babam anlatt\u0131k\u00e7a anlat\u0131yor, sesi ise yava\u015f\u00e7a k\u0131s\u0131l\u0131yordu; en sonunda, son sesler de kayboldu\u011funda, sadece elleriyle anlatmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n Onu b\u00f6yle hik\u00e2ye anlat\u0131rken b\u0131rakaca\u011f\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc roman\u0131n\u0131n ayd\u0131nl\u0131k olmas\u0131n\u0131 istiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekte de \u00f6yleydi. \u0130nanm\u0131\u00adyorsan\u0131z doktora sorun, k\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcnde h\u00e2l\u00e2 kiraz \u00e7i\u00e7e\u011fi poleni, \u00f6nl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn etek ucunda ise bir damla kan var.\u201d (s. 30)<\/p>\n Sait Faik der ki:<\/b><\/p>\n (\u201cBen de \u00e7ocuklu\u011fumda Sakarya<\/a> K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019nden b\u00f6ylece ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131m. Arkamda onsuz edemedi\u011fim yetmi\u015f ya\u015f\u0131nda dedem dalm\u0131\u015ft\u0131. O evini b\u0131rak\u0131p gitmek istememi\u015f, ortadan kayboluvermi\u015fti. O bir gemi kaptan\u0131 idi. Gemisini b\u0131rak\u0131p gidemezdi. Tarlam\u0131zda mahsul boyumu \u00e7oktan a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Nerede ise sapsar\u0131 sararacakt\u0131. Dedem babama:<\/p>\n -Nas\u0131l olsa onu (d\u00fc\u015fman\u0131) buradan atacaks\u0131n\u0131z. Ne diye b\u0131rak\u0131p gideyim evimi, b\u0131rakay\u0131m yaks\u0131nlar y\u0131ks\u0131nlar m\u0131? Yetmi\u015f ya\u015f\u0131nda adama ne yaparlar? \u015euradan \u015furaya gitmem. Siz d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zaman ekmek istersiniz o\u011ful! demi\u015fti.<\/p>\n Biz d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman o yoktu. Odas\u0131 h\u00e2l\u00e2 ka\u00e7ak t\u00fct\u00fcn kokuyordu. Sac soban\u0131n \u00fcst\u00fcnde \u0131hlamur ibri\u011fi duruyor, lamban\u0131n k\u0131r\u0131k yerine yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sigara k\u00e2\u011f\u0131d\u0131, aynada h\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fck sar\u0131 b\u0131y\u0131klar\u0131, k\u0131r sakal\u0131, mavi g\u00f6zleri sarar\u0131yordu. Onun sayesinde evimiz, e\u015fyam\u0131z yerinde idi. Onun sayesinde mahsul\u00fcm\u00fcz\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 a\u015f\u0131r\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131. Ama kendisi bir ak\u015fam\u00fcst\u00fc dudaklar\u0131ndan hepimizin ad\u0131 -Ahmet, Mehmet, Fatma, M\u00fcnire, Sait- g\u00f6\u00e7\u00fcp gitmi\u015fti.\u201d)3<\/a><\/p>\n Dikkat ettiyseniz Gospodinov\u2019da d\u00fc\u015fman hastal\u0131kt\u0131r; Sait Faik\u2019te i\u015fgal i\u00e7in gelen yabanc\u0131 askerler. Birinde v\u00fccudu ele ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir hasta, di\u011ferinde yurdu talan edilen bir T\u00fcrk dedesi\/bilgesi\u2026 Ama kahramanlar\u0131n metaneti, belli belirsiz tedirginli\u011fi, yazarlar\u0131n dili ve anlat\u0131m tarz\u0131 ne kadar benziyor birbirine, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f aynalar gibi.<\/p>\n \u2026<\/p>\n Son \u00f6rnek Bah\u00e7\u0131van ve \u00d6l\u00fcm\u2019de baban\u0131n ki\u015fili\u011fi ortaya konulurken zihnimde canlanan edebiyat\u00e7\u0131lar olacak. Bu \u00f6rnekte, beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131n hakk\u0131n\u0131 korurken kendini ve gelece\u011fini hesaba katmayan T\u00fcrk yazarlar geldi akl\u0131ma, ben birinin ad\u0131n\u0131 yazay\u0131m (Mehmet Akif) ve \u00f6rnekleyeyim, di\u011ferlerini siz bulun:<\/p>\n \u201cBabam\u0131n alt\u0131 bezli. O gururlu, onurlu, iri, uzun boylu, yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 ve al\u0131ngan adam. . . \u00c7ocukken y\u00f6neticilerle kavga etti\u011finde birka\u00e7 kez i\u015ften ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da kovuldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum. Sosyalizm d\u00f6nemiydi ve iflah olmayaca\u011f\u0131n\u0131n ben bile fark\u0131ndayd\u0131m. Amirinin \u00f6n\u00fcnde ba\u015fka bir i\u015f\u00e7iyi savunur, bir terslik g\u00f6r\u00fcr, istifas\u0131n\u0131 sunar, kovulur ve k\u00f6t\u00fc sicil edinirdi. Bu sicille seni hi\u00e7bir yerde i\u015fe almayacaklar\u0131n\u0131 anlam\u0131yor musun, diye k\u0131zard\u0131 annem. \u00d6ylece oturup susamam ki, cevab\u0131n\u0131 verirdi babam ve i\u015f aramaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n San\u0131r\u0131m sosyalizm \u00e7\u00f6kmeden \u00f6nce buldu\u011fu son i\u015flerden biri \u015fehrin epey d\u0131\u015f\u0131nda bir psikiyatri klini\u011finde bah\u00e7\u0131vanl\u0131k ve \u00e7al\u0131\u015fma terapisi koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcyd\u00fc. Hastalarla birlikte -ak\u0131l hastalar\u0131, alkolikler, madde ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131- bah\u00e7eyle ilgileniyordu. Domates, lahana, biber, \u00e7i\u00e7ek ekiyorlard\u0131. Bah\u00e7eler onu daima kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (s. 54)<\/p>\n Gospodinov\u2019un baba portresiyle \u00c2kif\u2019in mizac\u0131 aras\u0131ndaki benzerli\u011fi bir anekdot ve dilek\u00e7eyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le getiriyorum:<\/p>\n \u201cMe\u015frutiyet\u2019te, Baytar M\u00fcd\u00fcr\u00fc Umumisi Abdullah\u2019\u0131, Ziraat Naz\u0131r\u0131 derecesini indirerek, ba\u015fka yere kald\u0131rd\u0131: Akif onun muaviniydi; \u00f6fkeleniyordu: Abdullah Bey Mon Pelye\u2019de ziraat okumu\u015ftu. Ona kar\u015f\u0131 bu haks\u0131zl\u0131k rev\u00e2 m\u0131yd\u0131? Bu \u00f6fke o kadar \u015fiddetliydi ki, anl\u0131yordum, kendine ait olmayan bu haks\u0131zl\u0131ktan Akif kendi aleyhine bir netice \u00e7\u0131karacakt\u0131. Nas\u0131l ki, ertesi g\u00fcn, Ziraat Nezareti\u2019ndeki memuriyetinden istifa etti.\u201d4<\/a><\/p>\n \u0130stifa dilek\u00e7esi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n \u201cOrman, Ma\u00e2din ve Zir\u00e2at Nez\u00e2reti Cel\u00eelesine,<\/p>\n Um\u00fbr-\u0131 Baytariyye m\u00fcd\u00eeri Abdullah Efendinin yerden g\u00f6\u011fe kadar hakl\u0131 oldu\u011fu bekteriyolojihane meselesinden dolay\u0131 azli \u00fczerine \u00e2cizleri de memuriyetimden s\u00fbret-i kat\u2019iyyede ist\u00eefa ediyorum\u2026<\/p>\n Um\u00fbr-\u0131 Baytariyye M\u00fcd\u00eer Mu\u00e2vini<\/p>\n Mehmet Akif\u201d5<\/a>)<\/p>\n \u2026<\/p>\n Bu yaz\u0131 i\u00e7in son soru: \u201cBah\u00e7eler onu daima kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d c\u00fcmlesi Voltaire\u2019in Candide ya da \u0130yimserlik\u2019in nirvanas\u0131 olan \u201cBunlar g\u00fczel s\u00f6zler, ama bah\u00e7emize bakmam\u0131z gerek!\u201d \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fc (hatta felsefesini) akla getirmiyor mu?<\/p>\n Gospo yaz\u0131lar\u0131 bir s\u00fcre daha devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor \u00e7\u00fcnk\u00fc ilk okuyu\u015fta alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim yerler sand\u0131\u011f\u0131mdan fazla \u00e7\u0131kt\u0131. Okur \u201cyeter\u201d diyene kadar devam…<\/p>\n 1<\/a> Georgi Gospodinov, Bah\u00e7\u0131van ve \u00d6l\u00fcm, Metis Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul<\/a> 2025, s. 17.<\/p>\n 2<\/a> Peyami Safa, Dokuzuncu Hariciye Ko\u011fu\u015fu, \u00d6t\u00fcken Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 1988, s. 25-26.<\/p>\n 3<\/a> Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k, \u201c\u0130lk Okuyucu Mektubu\u201d, Alemda\u011fda Var Bir Y\u0131lan \/ Az \u015eekerli, Bilgi Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 2001, s. 179-180.<\/p>\n 4<\/a> Mithat Cemal, \u201cMektep Arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00c7ocuklar\u0131\u201d, \u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Ellinci Y\u0131l\u0131nda Mehmet Akif, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, Ankara<\/a> 1986, s. 242.<\/p>\n