{"id":63277,"date":"2026-01-11T20:32:45","date_gmt":"2026-01-11T17:32:45","guid":{"rendered":"https:\/\/karacamkoyu.com\/?p=63277"},"modified":"2026-02-06T00:30:56","modified_gmt":"2026-02-05T21:30:56","slug":"degirmene-giden-yol-serenderden-gecer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/2026\/01\/11\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer\/","title":{"rendered":"DE\u011e\u0130RMENE G\u0130DEN YOL SERENDERDEN GE\u00c7ER"},"content":{"rendered":"<p>\u201cB\u00fct\u00fcn de\u011firmenlerin ortak bir dili oldu\u011fu gibi b\u00fct\u00fcn de\u011firmenciler de birbirine benzer. Suyun tedrisat\u0131ndan ge\u00e7en bu mek\u00e2n ve insanlar c\u00fcmle yarat\u0131lana hizmet etmeyi g\u00f6rev bilir, merhametin diliyle konu\u015fur ve ya\u015farlar.\u201d<\/p>\n<p>Topra\u011fa ba\u011fl\u0131 ya\u015fayanlar bir yandan topra\u011f\u0131 i\u015fleyip tohum atmaya haz\u0131r h\u00e2le getirirken bir yandan da olgunla\u015fan ekinleri toplay\u0131p kald\u0131rd\u0131ktan (harman\u0131 yapt\u0131ktan) sonra onlar\u0131 uygun bir yerde saklay\u0131p kurutmaya, pe\u015fi s\u0131ra mutfakta kullan\u0131labilir (i\u015flenebilir) h\u00e2le getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. (\u201cToprakta biter k\u00fcll\u00eesi.\u201d) Basit gibi g\u00f6r\u00fcnen bu s\u00fcre\u00e7ten \u015f\u00f6yle bir form\u00fcl \u00fcretilebilir: \u201c(Emek)+toprak\u201d+\u201ctohum\u201d+\u201c\u00fcr\u00fcn\u201d+\u201cserender\u201d+\u201cde\u011firmen\u201d+\u201cmutfak+(ekmek)\u201d. Bu form\u00fcl\u00fc \u00fc\u00e7 kelimeyle \u00f6zetlemi\u015f atalar: <b>Emeksiz yemek olmaz.<\/b> Bi\u00e7ilenlerin ve toplananlar\u0131n toprakla mutfak aras\u0131nda kurutuldu\u011fu ve bir s\u00fcre sakland\u0131\u011f\u0131 yerlerin ba\u015f\u0131nda serenderler gelir. Serenderde r\u00fczg\u00e2r\u0131n ele\u011finden ge\u00e7en tah\u0131llar\u0131n (\u00fcr\u00fcnlerin) bir sonraki dura\u011f\u0131 de\u011firmendir. Toprakla u\u011fra\u015fan co\u011frafyalar\u0131n \u00e7o\u011funda benzerlik g\u00f6steren bu yolculuk t\u00fcrk\u00fclere s\u0131zacak kadar ortakt\u0131r veya anonimle\u015fir. Bir Karadeniz t\u00fcrk\u00fcs\u00fc \u201c<b>M\u0131s\u0131r\u0131 kuruttun mu \/ Ambarda duruttun mu \/ Nenen \u00e7ar\u0131k giyerdi \/ Bunlar\u0131 unuttun mu?<\/b>\u201d derken burada anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 kendi diliyle ve k\u0131sa yoldan \u00f6zetler, her ne kadar \u201cserender\u201d \u201cambar\u201d olsa da.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da <b>Havva Ba\u015fusta Tozan<\/b>\u2019\u0131n, Rize\u2019nin, Pazar il\u00e7esinin Kocak\u00f6pr\u00fc K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fcn be\u015f mahallesinden biri olan <b>Pani\u00e7i<\/b>\u2019den yola \u00e7\u0131karak anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fcleri<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote1sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">1<\/a> ana hatlar\u0131yla tan\u0131tt\u0131ktan sonra \u201cSerenderin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d (s. 27-33) ile \u201cDe\u011firmen ve G\u00fcl Sevdas\u0131\u201d (s. 55-58) yaz\u0131lar\u0131 \u00fczerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde duraca\u011f\u0131z. Yeri geldik\u00e7e, serenderlerle de\u011firmenlerin Rize\u2019deki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve ge\u00e7mi\u015fleriyle bizdeki alg\u0131lar\u0131n\u0131 ( <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm Adapazar\u0131 haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/adapazari\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Adapazar\u0131<\/a>\/Geyve) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-63287 alignleft\" src=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-1-195x300.jpg\" alt=\"\" width=\"195\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-1-195x300.jpg 195w, https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-1.jpg 468w\" sizes=\"(max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><\/a><\/p>\n<p><b>Pani\u00e7i \u00d6yk\u00fcleri<\/b> bir atmaca hik\u00e2yesiyle ba\u015flar. Evin han\u0131m\u0131n\u0131n itirazlar\u0131na ra\u011fmen bey, tutkusundan vazge\u00e7mez, atmaca beslemeye devam eder. Kendisine \u201clakot\u201d (danaburnu b\u00f6ce\u011fi) denmesine i\u00e7erleyen be\u015f alt\u0131 ya\u015flar\u0131ndaki bir misafir \u00e7ocuk marifetiyle atmacan\u0131n hayattan kopar\u0131lmas\u0131, uzun y\u0131llar devam eden evde ku\u015f besleme rit\u00fcelinin sonunu getirir. Ac\u0131 ve beklenmedik son okuru da \u00f6yk\u00fcn\u00fcn atmosferine ortak eder. (\u201cAtmacay\u0131 vurdular bir avu\u00e7 kan\u0131 i\u00e7in.\u201d) Kitab\u0131n ikinci yaz\u0131s\u0131 yine o b\u00f6lgeye ve da\u011fl\u0131k yerlere ait bir meslek olan h\u0131zarc\u0131l\u0131\u011fa odaklan\u0131r. Do\u011fa ko\u015fullar\u0131n\u0131n zorlu\u011fu bu mesle\u011fi yapanlar\u0131n ciddi risklerle kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 ve ba\u015f etmeleri sonucunu do\u011furur. \u0130\u015flerini yapmak i\u00e7in k\u00f6y k\u00f6y dola\u015fan h\u0131zarc\u0131lar zaman zaman kendilerini hesap edemedikleri maceralar i\u00e7inde bulurlar. Hane sahiplerinden \u201ckara kovan bal\u0131yla \u015ferbetlenmi\u015f baklava\u201d umut ederler ama nasiplerine \u201ciki bardak ayran ile bir el ayas\u0131 kadar kurumu\u015f m\u0131s\u0131r ekme\u011fi\u201d d\u00fc\u015fer. Bunlardan sonra yaz\u0131da \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z iki metinden biri olan \u201cSerenderin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d anlat\u0131l\u0131r. S\u0131ra, i\u00e7ine ancak \u00fc\u00e7 ki\u015finin binebildi\u011fi Bekir Day\u0131\u2019n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fcne izin vermedi\u011fi taksidedir. Taksinin ve taksiye binenlerin ba\u015f\u0131na gelenler \u00f6yk\u00fcn\u00fcn tan\u0131klar\u0131na da okura da tebess\u00fcm ettirir. Sonraki yaz\u0131 gen\u00e7 babalar\u0131n, b\u00fcy\u00fcklerinin yan\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 sevememeleri sorunsal\u0131na odaklan\u0131r. Anadolu\u2019da (veya Karadeniz\u2019de) b\u00fcy\u00fcklerin yan\u0131nda \u00e7ocuk sevmek ay\u0131pt\u0131r, hatta terbiye s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakt\u0131r. \u00c7ocuklar \u0131srarla ilgi\/sevgi beklerlerse babalar\u0131 onlar\u0131 \u201ck\u0131\u015f ayaz\u0131nda soka\u011fa atmakla\u201d tehdit edebilir ki bu durum Arif Nihat\u2019\u0131n \u201cCahide\u2019nin Eli\u201d<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote2sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">2<\/a> adl\u0131 bir yaz\u0131s\u0131n\u0131, \u00e7ok a\u011fl\u0131yor diye bir k\u0131\u015f gecesinin ayaz\u0131nda kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne b\u0131rak\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck Cahide\u2019yi akla getirir. Ya \u201cDidi Nana\u201d hik\u00e2yesine ne demeli? Bir kan davas\u0131ndan sonra do\u011fdu\u011fu topraklar\u0131 b\u0131rakamayan nineye, ahir \u00f6mr\u00fcnde evinden cenaze \u00e7\u0131kan ailenin sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 nas\u0131l bir trajedidir? Katilin ninesine, maktul\u00fcn ailesinin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131 nas\u0131l bir olgunluk, b\u00fcy\u00fckl\u00fck ve sab\u0131r imtihan\u0131d\u0131r? Karadeniz, b\u00fct\u00fcn olumsuzluklardan sonra bile, insanl\u0131\u011f\u0131n ve merhametin kazand\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyad\u0131r. Sert do\u011fan\u0131n, tavizsiz ve inat\u00e7\u0131 kalplerin, ac\u0131mas\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen dilin ve y\u00fczlerin arkas\u0131nda nas\u0131l ince, nas\u0131l yufka y\u00fcrekler sakl\u0131d\u0131r, bilen bilir. Burada ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z ikinci yaz\u0131 olan \u201cDe\u011firmen ve G\u00fcl Sevdas\u0131\u201dndan sonra bir a\u011fa\u00e7tan hareketle, Karadeniz\u2019in bitmeyen \u00e7ilesi, kanayan yaras\u0131 miras bahsi \u00fczerinde durulur. Bir g\u00fcrgen a\u011fac\u0131n\u0131n, karde\u015fler aras\u0131nda ciddi sorun ve anla\u015fmazl\u0131klara neden olmas\u0131 akla ziyan bir durumdur ama hayat\u0131n ger\u00e7e\u011fidir de. Pe\u015fi s\u0131ra, geleneksel davran\u0131\u015flar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p haktan hukuktan biraz fazlaca bahsedenlere \u201ckom\u00fcnist\u201d denmesi ironik bir tav\u0131rla okura sunulur. \u00d6yk\u00fcler bu kadarla bitmez. Geleneksel k\u00f6y d\u00fc\u011f\u00fcnlerinde kurulan \u201cmagar sofralar\u0131\u201dna da de\u011finilir, ortak bir mezarl\u0131k olu\u015fturulamad\u0131\u011f\u0131ndan herkesin \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc kendi bah\u00e7esinde uygun bir yere g\u00f6mmesine de kap\u0131 aralan\u0131r, akraba evlili\u011finden mustarip bir kad\u0131n\u0131n ayn\u0131 ak\u0131beti \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n da ya\u015famamas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurdu\u011fu \u00e7areye, yapt\u0131\u011f\u0131 her do\u011fumdan sonra yavrusuyla ayn\u0131 ya\u015fta olan k\u00f6y\u00fcn, kom\u015fu k\u00f6ylerin, akrabalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 emzirmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na da vurgu yap\u0131l\u0131r. (Akraba evlili\u011fi yapan kad\u0131n\u0131n topluma ve bir k\u0131s\u0131m geleneklere direni\u015fi ile bunun i\u00e7in takip etti\u011fi yol ne kadar incedir ne kadar \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r.) Son yaz\u0131, benzerlerini bizim topraklarda da duydu\u011fum Rum k\u0131z\u0131 \u0130lyana\u2019n\u0131n (Rumi Nana) hik\u00e2yesine odaklan\u0131r. B\u00f6lgedeki Rum \u00e7etelerinden geriye kalan bir k\u0131zd\u0131r \u0130lyana. Ali Dede kimi kimsesi olmayan bu k\u0131za \u00e2\u015f\u0131k olur. Bir\u00e7ok engeli a\u015ft\u0131ktan ve \u0130lyana\u2019n\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc yapt\u0131ktan sonra evlenirler. \u0130lyana\u2019n\u0131n Yunanistan\u2019daki akrabalar\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7al\u0131\u015fmaya giden \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n (ve akrabalar\u0131n\u0131n) Almanya\u2019da kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131, k\u0131sa bir sohbetten sonra kuzen olduklar\u0131n\u0131 fark etmeleri trajik bir sahnenin olu\u015fmas\u0131na neden olur. \u00c7ekecekleri filmlere, dizilere konu arayanlar neredesiniz?<\/p>\n<p>Duygu f\u0131rt\u0131nas\u0131 h\u00e2linde okudu\u011fum Pani\u00e7i \u00d6yk\u00fcleri\u2019ni bu \u015fekilde ve k\u0131saca toparlad\u0131ktan sonra \u015fimdi s\u0131ra \u00f6nce serenderin sonra de\u011firmenin hik\u00e2yesinde.<\/p>\n<p>K\u00f6yde evimizin hemen yan\u0131nda, her taraf\u0131ndan r\u00fczg\u00e2r als\u0131n, i\u00e7ine koyduklar\u0131m\u0131z (m\u0131s\u0131r, bu\u011fday, ceviz, f\u0131nd\u0131k vb.) rahat\u00e7a havalan\u0131p kurusun diye a\u00e7\u0131k alana yap\u0131lm\u0131\u015f bir serender vard\u0131. (Biz ona \u201c<b>seren<\/b>\u201d derdik.) D\u00f6rt ta\u015f \u00fczerine ustaca oturtulan ve \u00f6zellikle ikinci kat\u0131na hi\u00e7bir canl\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 \u015fekilde tasarlanan bu ah\u015fap yap\u0131lardaki tah\u0131llar\u0131 (yerine ve mevsimine g\u00f6re \u00fcr\u00fcnleri, mahsulleri, meyveleri) yerdekilerden bir \u015fekilde koruyorduk ama ku\u015flarla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131yorduk inan\u0131n hat\u0131rlayam\u0131yorum. Hele hele zek\u00e2 k\u00fcp\u00fc kargalardan. Biz \u00e7ocuklar i\u00e7in oyun alan\u0131yd\u0131 serender. Yaz mevsiminin yak\u0131c\u0131 g\u00fcnlerinde direklerine be\u015fiklerin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n uyutuldu\u011fu sakin ve serin \u00e7ardak vazifesi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Bol r\u00fczg\u00e2r ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hem s\u0131cak hem ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 havalarda \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131n y\u0131kand\u0131\u011f\u0131, kurutuldu\u011fu \u00e7ama\u015f\u0131rhaneydi de. K\u0131\u015f\u0131n kar ya\u011f\u0131p \u00e7at\u0131s\u0131 kal\u0131n bir beyaz tabakayla \u00f6rt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kiremitlerinden k\u0131l\u0131ca benzer buzlar sarkmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Borges\u2019in bile i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fcl\u00fc ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcrd\u00fc serender. S\u00fcrekli r\u00fczg\u00e2ra maruz kald\u0131\u011f\u0131ndan her mevsim ve g\u00fcn\u00fcn her saatinde bebek a\u011flamas\u0131n\u0131 and\u0131ran sesler gelirdi serenderden. Hayal d\u00fcnyamda onu Nasrettin Hoca\u2019n\u0131n t\u00fcrbesine benzetirdim. Bir de her g\u0131c\u0131rt\u0131s\u0131 Hoca\u2019dan bir f\u0131kra anlat\u0131rd\u0131 bana.<\/p>\n<p>(\u201cHoca bir yolculuk s\u0131ras\u0131nda havan\u0131n aniden k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi y\u00fcz\u00fcnden, k\u00f6hne bir handa konaklamak zorunda kal\u0131r. Gece b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rt\u0131na \u00e7\u0131kar ve hocan\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 odan\u0131n her yan\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 garip sesler ve g\u0131c\u0131rt\u0131lar gelmeye ba\u015flar. R\u00fczg\u00e2r\u0131n \u015fiddeti artt\u0131k\u00e7a g\u0131c\u0131rt\u0131lar ve sesler daha da \u00e7o\u011fal\u0131r. Hoca korkar ve sonunda hanc\u0131ya giderek durumu anlat\u0131r. Hanc\u0131 \u00e7ok pi\u015fkindir:<\/p>\n<p>-Bir de hoca olacaks\u0131n, der, bilmez misin her yarat\u0131k kendi diliyle Allah\u2019\u0131 zikreder.<\/p>\n<p>-Biliyorum, der, hoca, biliyorum, as\u0131l bundan korkuyorum, ya zikrede ede co\u015far, cezbelenir de secdeye kapan\u0131verirse!\u201d)<\/p>\n<p>Havva Ba\u015fusta Tozan bir anlat\u0131c\u0131dan hareketle kurgulad\u0131\u011f\u0131 serenderin hik\u00e2yesini okura anlatmadan \u00f6nce -bizdeki serender alg\u0131s\u0131n\u0131 an\u0131\u015ft\u0131ran- \u015fiirsel bir serender g\u00fczellemesi yapar. Serenderin poetikas\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek d\u00f6rt paragrafta, bu ah\u015fap yap\u0131larla ilgili her \u015fey matru\u015fka tarz\u0131 diyebilece\u011fimiz bir yakla\u015f\u0131mla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f anlat\u0131lar \u015feklinde okura sunulur. Yerine g\u00f6re ailenin biricik yadig\u00e2r\u0131d\u0131r serender, eski kom\u015fu ve yorgun bek\u00e7idir de. Ayak\u00fcst\u00fc dinlenen k\u00fcl rengi \u015fahindir. \u00c7ocuklar\u0131n evcilik alan\u0131d\u0131r. Karanl\u0131kta sevdal\u0131lar\u0131n bulu\u015fma yeridir. Eve al\u0131nmayan haylaz o\u011fullar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yer ve ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda bebeklerin uyutuldu\u011fu g\u00f6lgeliktir. \u00c7ama\u015f\u0131r kurutulan g\u00fcvenli aland\u0131r. Yaz\u0131n k\u00f6y\u00fcn a\u011fas\u0131d\u0131r serender, hasat sonunda alaca\u011f\u0131n\u0131 bekleyen. Zemheride sa\u00e7aklar\u0131ndan s\u00fct akar, kafas\u0131na beyaz ba\u015f\u00f6rt\u00fc takar. \u0130\u00e7imizden biridir ninedir, dededir, hatta herkes evine, yurduna, i\u015fine d\u00f6nd\u00fckten sonra \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen her i\u015fi g\u00f6ren evin evde kalm\u0131\u015f k\u0131z\u0131d\u0131r. Sadece tah\u0131l ambar\u0131 de\u011fildir, an\u0131 ambar\u0131d\u0131r da. Hat\u0131ralar\u0131n okundu\u011fu k\u00f6y kitapl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu nedenle serenderin yok olmas\u0131 (yani y\u0131k\u0131lmas\u0131) haf\u0131zalar\u0131n silini\u015fidir.<\/p>\n<p>\u00d6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z giri\u015fi, dilin ve serenderin tad\u0131na varman\u0131z i\u00e7in buraya al\u0131yorum:<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-63282 alignleft\" src=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-3-222x300.jpg\" alt=\"\" width=\"222\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-3-222x300.jpg 222w, https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-3.jpg 532w\" sizes=\"(max-width: 222px) 100vw, 222px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u201cDo\u011fu Karadenizin simgesidir serender. Eski neslimizin y\u0131llara meydan okuyan cesareti nak\u0131\u015fl\u0131d\u0131r; d\u00f6rt aya\u011f\u0131ndan silindirine, gabarisinden \u00e7at\u0131s\u0131na, tek \u00e7ivi \u00e7ak\u0131lmadan birle\u015ftirilen, tek \u00e7\u00fcr\u00fck yememi\u015f d\u00f6\u015femesine, hartomas\u0131na kadar. Halis bir rab\u0131ta \u00f6rne\u011fidir serender, ger\u00e7eklikten mecaza uzanan. A\u00e7\u0131lan \u00e7entiklere \u00e7ivisiz kenetlenen ah\u015fab\u0131 y\u0131llara, ya\u011fmura, kara, f\u0131rt\u0131naya meydan okur.<\/p>\n<p>Serender, ailenin biricik yadig\u00e2r\u0131 (matifone), en eski ferdidir. Yeni evlerin eski kom\u015fusu, geleneklerin yorgun bek\u00e7isi, uzun u\u00e7u\u015flar sonras\u0131 ayak\u00fcst\u00fc dinlenen k\u00fcl rengi \u015fahinidir. Bo\u015fken \u00e7ocuklar\u0131n evcilik alan\u0131, alaca karanl\u0131kta sevdal\u0131lar\u0131n bulu\u015fma mek\u00e2n\u0131, eve al\u0131nmayan haylaz o\u011fullar\u0131n s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131, g\u00f6lgesi bebek sal\u0131nca\u011f\u0131d\u0131r. Kimi yay\u0131k ayran\u0131n\u0131n ipleri dolan\u0131r \u00fc\u00e7 metrelik ayak direklerine kimi zaman da ya\u011fmur aman vermeyince \u00e7ama\u015f\u0131r serilir balkon direklerine.<\/p>\n<p>Yaz\u0131n k\u00f6y\u00fcn a\u011fas\u0131 olur, hasat sonunda alaca\u011f\u0131n\u0131 bekler, alt\u0131n di\u015fleriyle g\u00fcl\u00fcmser. Zemheride sa\u00e7aklar\u0131ndan s\u00fct akar, kafas\u0131na beyaz ba\u015f\u00f6rt\u00fc takar; ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri verir, vicdan\u0131 rahatlar. Serender i\u00e7imizden biridir, ninedir, dededir, belki de evin evde kalm\u0131\u015f k\u0131z\u0131d\u0131r daim i\u015f g\u00f6ren.<\/p>\n<p>Geni\u015fleyip s\u00fclale olan ailenin tah\u0131l ambar\u0131ndan \u00e7ok an\u0131 ambar\u0131d\u0131r; her bir ah\u015fab\u0131na dede ve nine elinin dokundu\u011fu, hat\u0131ralar\u0131n\u0131n okundu\u011fu k\u00f6y kitapl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden her serenderin y\u0131k\u0131l\u0131p yok olu\u015fu haf\u0131zalar\u0131m\u0131z\u0131n silini\u015fidir.\u201d (\u201cSerenderin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d, s. 27)<\/p>\n<p>Tozan, \u00fcslup harikas\u0131 bu giri\u015ften sonra s\u00f6z\u00fc anlat\u0131c\u0131ya b\u0131rak\u0131r. Kara, so\u011fu\u011fa, buza, dona dayanamay\u0131p ruhunu teslim eden serenderin hik\u00e2yesini anlatmaya ba\u015flamadan \u00f6nce, psikolojik ve sosyolojik derinlikli bir Karadeniz (ve insan\u0131) portresi \u00e7izer. Eskiden bu co\u011frafyada hemen her evde ikili numunelerine rastlanan \u201cdidi nana\u201dlarla bahsi a\u00e7ar. Bunlar ya kumad\u0131r ya gelin g\u00f6r\u00fcmcedir ya da uzak k\u00f6ylere evlendirildikleri i\u00e7in her k\u0131\u015f baba evlerini ziyarete gelen, geldikleri evin masal anlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan b\u00fcy\u00fck halalard\u0131r. Bu halalar, k\u0131\u015f mevsiminin uzun gecelerinde kuzine sobalar\u0131n arkas\u0131ndaki taburelere (veya yer minderlerine) oturur, etraflar\u0131na toplanan \u00e7ocuklara i\u00e7inde de\u011firmenlerin, perilerin, cad\u0131lar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi masallar anlat\u0131rlar. (Masallar\u0131n ayr\u0131nt\u0131s\u0131na de\u011firmen b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde girece\u011fimiz i\u00e7in bahsin bu k\u0131sm\u0131n\u0131 burada kapat\u0131yoruz.) Bu masall\u0131 evlerde dedelerden \u00e7ok nineler vard\u0131r ve bunlar\u0131n hemen hepsi en az iki evlilik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Dedeler sava\u015ftan d\u00f6nemezler, d\u00f6nenler fazla ya\u015famazlar, k\u0131rkl\u0131 ya\u015flarda d\u00fcnya de\u011fi\u015ftirirler. B\u00f6ylece d\u0131\u015f d\u00fcnya da i\u00e7 \u00e2lem de \u201cdidi nana\u201dlara kal\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0131ra serendere gelir gelmesine ama araya hep ba\u015fkalar\u0131 girecektir. Sonbahar mevsiminde tarlalardan kesilip evin avlusuna y\u0131\u011f\u0131lan m\u0131s\u0131rlar yap\u0131lan mecilerle (kom\u015fular aras\u0131ndaki yard\u0131mla\u015fma, imece) kabu\u011fundan ve p\u00fcsk\u00fcllerinden ayr\u0131l\u0131r, serenderlerin \u00fcst kat\u0131na konulur. Serenderlerin yan\u0131nda k\u00fcmbetlere benzeyen ot y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz \u015fa\u015f\u0131rmay\u0131n Karadeniz\u2019de ve bizim buralarda. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu co\u011frafyalarda tar\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131kla beraber y\u00fcr\u00fcr. Kurutulmu\u015f otlardan olu\u015fan bu piramitimsi y\u0131\u011f\u0131nlar k\u0131\u015fa haz\u0131rl\u0131k anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Bence anlat\u0131c\u0131 unutmu\u015f, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda bir de ah\u0131r (ve k\u00fcmes) olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-63283 alignnone\" src=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-4-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-4-200x300.jpg 200w, https:\/\/karacamkoyu.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dayanc-4.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Nihayet s\u0131ra bir daha de\u011fi\u015fmemek \u00fczere serendere gelir. Bu serender ah\u015faptan yap\u0131lm\u0131\u015f altm\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k cefak\u00e2r bir yap\u0131d\u0131r. Her evde oldu\u011fu gibi anlat\u0131c\u0131n\u0131n evinin yan\u0131nda da bir serender vard\u0131r. 1920\u2019lerde anlat\u0131c\u0131n\u0131n dedesi ile bir serender ustas\u0131 birlikte yaparlar. \u00c7ivi kullan\u0131lmadan ah\u015fap malzemenin birbirine ge\u00e7mesiyle (tutturulmas\u0131, ba\u011flanmas\u0131yla) kurulan b\u00f6ylesi yap\u0131lar ciddi bir incelik ve ustal\u0131k ister. Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fcklerin ayaklar\u0131nda ve iskeletinde mecal b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 serender kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n devam etti\u011fi g\u00fcnlerde kendi dilince feryat etmeye ba\u015flar. Serenderden gelen \u00e7at\u0131rt\u0131lar\u0131 sadece hane halk\u0131 de\u011fil, serenderin yak\u0131n\u0131ndan ge\u00e7enler de duyar. Kar y\u00fcksekli\u011finin bir metreyi buldu\u011fu g\u00fcnlerden birinde evin kad\u0131n\u0131 kahvalt\u0131da beyine serenderin \u00e7at\u0131s\u0131ndaki karlar\u0131 temizlemesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Bey s\u00f6ylenene cevap vermez ve k\u00f6yl\u00fcyle birlikte de\u011firmen yolu a\u00e7maya gider. Gittik\u00e7e artan kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 o gecenin sabah\u0131nda \u201cG\u00fcnlerdir ayaklar\u0131nda ve \u00e7at\u0131s\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm beyazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fan serender, inleye inleye, belki de yalvara yalvara, yine de yaygara yapmadan yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131r.\u201d (s. 32) Fikret\u2019in \u201cVerin Zavall\u0131lara\u201d<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote3sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">3<\/a> \u015fiiri ile Akif\u2019in Mevlana\u2019dan iktibas etti\u011fi evi y\u0131k\u0131lan fakir k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn hik\u00e2yesini akla getiren bir finalle ve en \u00f6nemlisi serender enkaz\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde d\u00f6v\u00fcnerek a\u011flayan evin beyinin pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 e\u015fli\u011finde bu h\u00fcz\u00fcnl\u00fc \u00f6yk\u00fc biter, sahne kapan\u0131r.<\/p>\n<p>(\u201c\u015eu f\u0131kras\u0131yle, hak\u00eekat, Cen\u00e2b-\u0131 Mevl\u00e2n\u00e2,<\/p>\n<p>Nig\u00e2h-\u0131 ibrete a\u00e7m\u0131\u015f cih\u00e2n kadar mana:<\/p>\n<p>\u201cDelik, de\u015fik, evinin, bir zavall\u0131 h\u00e2ne-har\u00e2b,<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcr de h\u00e2lini, her g\u00fcn eder \u015fu yolda hit\u00e2b:<\/p>\n<p>\u2018Y\u0131k\u0131lma h\u00e2! Beni evvelce etmeden \u00e2g\u00e2h;<\/p>\n<p>\u00c7oluk, \u00e7ocuk biteriz sonra hep, ma\u2019\u00e2zall\u00e2h!\u2019<\/p>\n<p>Bu hasbih\u00e2l ile y\u0131llar gelir ge\u00e7er&#8230; Derken,<\/p>\n<p>Gelir bakar ki bir ak\u015fam: O \u00e2\u015fiy\u00e2n-\u0131 k\u00fchen<\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, alt\u0131na alm\u0131\u015f zavall\u0131 \u00e2ileyi!<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnce kar\u015f\u0131dan \u00e2demce\u011fiz bu h\u00e2ileyi,<\/p>\n<p>Y\u0131\u011f\u0131nla ta\u015f kesilen yurdunun har\u00e2besine<\/p>\n<p>D\u00f6ner de der ki: \u2018Me\u011fer aldan\u0131rm\u0131\u015f\u0131m, desene!<\/p>\n<p>Ne oldu bunca niy\u00e2z\u0131m, ey \u00e2\u015fin\u00e2-y\u0131 kad\u00eem?<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131m olacakken, ben oldum i\u015fte yet\u00eem!<\/p>\n<p>Sak\u0131n y\u0131k\u0131lma haber vermeden demez miydim?<\/p>\n<p>Bu muydu senden, a z\u00e2lim, bu muydu \u00fcmm\u00eedim,<\/p>\n<p>Hukuuku, ahdi g\u00f6zetmek nedir, sak\u0131n bilme!<\/p>\n<p>Yaz\u0131k, yaz\u0131k sana sarf etti\u011fim emeklerime!&#8230;\u2019<\/p>\n<p>O ta\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 bir h\u00e2tif\u00ee lis\u00e2n olarak;<\/p>\n<p>Zavall\u0131 \u00e2deme der: \u2018Haks\u0131z infi\u00e2li b\u0131rak!<\/p>\n<p>Ge\u00e7ip de kar\u015f\u0131ma fery\u00e2d eder misin \u015fimdi?<\/p>\n<p>Haber mi vermedim, amma kulak veren kimdi!<\/p>\n<p>Duvarlar\u0131mda yar\u0131k sand\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131zlardan,<\/p>\n<p>Birer zeb\u00e2n-\u0131 tezall\u00fcm uzatt\u0131m, ey n\u00e2dan!<\/p>\n<p>Fakat \u00e7amurla kapard\u0131n da her g\u00fcn a\u011fz\u0131m\u0131 sen,<\/p>\n<p>Ziy\u00e2de s\u00f6yliyemezdim susard\u0131m art\u0131k ben!&#8230;\u201d)<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote4sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">4<\/a><\/p>\n<p>Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 r\u00fczg\u00e2ra bor\u00e7lu olan serenderden sonra \u015fimdi de s\u0131ra \u00e7ark\u0131n\u0131 ve ta\u015f\u0131n\u0131 suyla d\u00f6nd\u00fcren de\u011firmende. De\u011firmenci \u00e7ocu\u011fuyum, serenderler kadar de\u011firmen dili ve edebiyat\u0131na da a\u015finay\u0131m. Fakat bahse ge\u00e7meden \u00f6nce Havva Ba\u015fusta Tozan\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 de\u011firmen ile bizim yar\u0131m as\u0131rdan fazla bir s\u00fcre i\u015fletti\u011fimiz de\u011firmen aras\u0131ndaki temel fark\u0131 anlatmak isterim.<\/p>\n<p>Kara\u00e7am K\u00f6y\u00fc\u2019ndeki de\u011firmen bizim aile de\u011firmenimizdi, Batum\u2019dan g\u00f6\u00e7 eden dedemler k\u00f6y deresinin hemen kenar\u0131nda bulunan bah\u00e7emize bu yap\u0131y\u0131 in\u015fa etmi\u015flerdi. Dolay\u0131s\u0131yla de\u011firmenin hemen her ihtiyac\u0131yla ailece biz ilgileniyor, tah\u0131llar\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctmeye gelenlerden \u00f6\u011f\u00fctt\u00fckleri \u00fcr\u00fcn cinsinden k\u00fc\u00e7\u00fck bir kira al\u0131yorduk. Tozan\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131nda ise de\u011firmen \u201cderenin en h\u0131zl\u0131 akan noktas\u0131na\u201d kurulmu\u015ftur ve k\u00f6y\u00fcn ortak mal\u0131d\u0131r. Bozuldu\u011funda onunla en \u00e7ok kim ilgileniyorsa de\u011firmenin anahtar\u0131 da onda durur. De\u011firmene i\u015fi d\u00fc\u015fenler anahtar\u0131 bu insandan al\u0131rlar.<\/p>\n<p>Farkl\u0131 nedenlerle defalarca anlatt\u0131m de\u011firmenimizin yap\u0131l\u0131\u015f hik\u00e2yesini. Bizim buralarda dere yata\u011f\u0131na de\u011firmen (ve ev) yap\u0131lmaz. Deredir bu, birden b\u00fcy\u00fcr ve b\u00f6yle zamanlarda \u00f6n\u00fcndeki her \u015feyi \u00f6n\u00fcne katar, <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm Sakarya haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/sakarya\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sakarya<\/a> Nehri\u2019ne kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Biz biraz da Sakarya\u2019n\u0131n ma\u011fdurlar\u0131 ve \u00f6\u011frencileriyiz.<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote5sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">5<\/a> Dedemler, bah\u00e7emizdeki de\u011firmeni, derenin uzak\u00e7a bir kenar\u0131na, y\u00fcksek\u00e7e bir yere kurmu\u015flar.<\/p>\n<p>Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fc sayesinde, zaman zaman bah\u00e7emizi (ve b\u00fct\u00fcn mahalleyi) basan sellerden etkilenmiyordu de\u011firmen. Suyun debi kazanmas\u0131na hizmet eden ve ucundaki delikten f\u0131\u015fk\u0131ran suyla \u00f6nce \u00e7ark\u0131 sonra ona ba\u011fl\u0131 de\u011firmen ta\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcren su, arklarla ta\u015f\u0131n\u0131yordu de\u011firmenin olu\u011funa. Dereden ba\u011f\u0131ms\u0131z, ikinci bir derecikti bu. De\u011firmen deyip ge\u00e7memek l\u00e2z\u0131m, her ayr\u0131nt\u0131s\u0131 y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k deneyime dayan\u0131yor.<\/p>\n<p>Pani\u00e7i mahallesindeki de\u011firmenin hik\u00e2yesini anlatmaya yine Tozan\u2019\u0131n de\u011firmencili\u011fin \u00f6z\u00fcn\u00fc veren bir paragraf\u0131yla ba\u015flayal\u0131m. Bu paragraf Karadeniz de\u011firmencili\u011fini \u00f6zetliyor:<\/p>\n<p>\u201cHer k\u00f6y\u00fcn, bazen k\u00f6y b\u00fcy\u00fckse mahallenin, \u00f6zel de\u011firmeni olur. \u0130ki da\u011f\u0131n yamac\u0131 aras\u0131nda, derenin en h\u0131zl\u0131 akan noktas\u0131nda kurulurdu k\u00f6y de\u011firmenleri. De\u011firmenin bak\u0131m\u0131 ile erkekler ilgilenir, anahtar\u0131 da bak\u0131m\u0131 ile daha \u00e7ok ilgilenende kal\u0131r, ununu \u00f6\u011f\u00fcten anahtar\u0131 onun evine b\u0131rak\u0131rd\u0131. Bizim k\u00f6y\u00fcn de\u011firmenci day\u0131s\u0131, Dursun Ali Yaln\u0131z\u2019d\u0131.\u201d (\u201cDe\u011firmen ve G\u00fcl Sevdas\u0131\u201d, s. 55)<\/p>\n<p>Bu hik\u00e2yede de\u011firmenden \u00e7ok de\u011firmenci hik\u00e2yesi vard\u0131r ki o da de\u011firmen bahsine d\u00e2hildir. De\u011firmenci \u201cDursun Ali Yaln\u0131z\u201d kibar, a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r konu\u015fan, sohbet etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda vesikal\u0131k foto\u011fraf \u00e7ektirir gibi ba\u015f\u0131n\u0131 hafif\u00e7e sa\u011fa yat\u0131ran ve y\u00fcz\u00fc pembele\u015fen g\u00fczel bir insand\u0131r. \u0130nceli\u011finin, titizli\u011finin, nahifli\u011finin delillerinden biri evinin \u00f6n\u00fcndeki g\u00fcl bah\u00e7esidir. Ne k\u00f6yde ne yak\u0131n k\u00f6ylerde b\u00f6yle intizaml\u0131 bir bah\u00e7e yoktur. G\u00f6renler bilir ki Karadeniz\u2019de evlerin bir k\u0131sm\u0131 s\u0131vas\u0131zd\u0131r, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n birka\u00e7 kat\u0131 bitmi\u015f, birka\u00e7 kat\u0131 da gelece\u011fe b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dursun Ali\u2019nin mavi boyal\u0131 iki katl\u0131 evinin zemini ye\u015fil \u00e7imen \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131d\u0131r. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, o y\u0131llarda cumartesi ak\u015famlar\u0131 izlenen Ye\u015fil\u00e7am filmlerindeki zengin konaklar\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131r. Dursun Ali, bir s\u00fcre <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm \u0130stanbul haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/istanbul\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130stanbul<\/a>\u2019da \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Heybeliada\u2019daki konaklar\u0131 ve bunlar\u0131n bah\u00e7elerini dikkatle izlerken\/incelerken zihninden \u201cbir g\u00fcn ben de\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesini ge\u00e7irmi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ge\u00e7irdi\u011fi a\u011f\u0131r hastal\u0131ktan sonra k\u00f6y\u00fcne, annesinin yan\u0131na d\u00f6nen Dursun Ali, camide sabah namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131ktan sonra evine gelip yatmaz, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130stanbul\u2019da g\u00f6rd\u00fcklerini k\u00f6y hayat\u0131nda uygulamaya ba\u015flar, sahip oldu\u011fu her yeri yeni bir dikkatle elden ge\u00e7irir ve \u00f6zellikle evin bah\u00e7esini \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit g\u00fcllerle donat\u0131r. (\u201cG\u00fcl Yeti\u015ftiren Adam\u201dd\u0131r o.\u201d)<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote6sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">6<\/a> K\u0131sa s\u00fcrede, Dursun Ali\u2019nin g\u00fcllerinin irili\u011fini, tazeli\u011fini, kokusunu, \u015f\u00f6hretini bilmeyen, duymayan kalmaz. G\u00fcllere bek\u00e7ilik etmek i\u00e7in evinin, bah\u00e7esinin etraf\u0131n\u0131 dikenli tellerle \u00e7evirir fakat mill\u00ee bayramlarda, \u00f6zel g\u00fcnlerde (\u00d6\u011fretmenler G\u00fcn\u00fc) \u00e7ocuklar ne yapar eder bu bah\u00e7eden g\u00fcl a\u015f\u0131rmay\u0131 ba\u015far\u0131rlar. Buna bah\u00e7enin k\u00f6pe\u011fi Tom da engel olamaz.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn Dursun Ali\u2019nin yata\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131 derecede hasta oldu\u011fu duyulur. K\u00f6yden birka\u00e7 ki\u015fi onu ziyarete giderler. Kar\u015f\u0131s\u0131nda kom\u015fular\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce sevinir Dursun Ali, konu\u015ftuk\u00e7a hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutur ve i\u00e7ini d\u00f6ker:<\/p>\n<p>\u201cBildi\u011fimiz \u00fc\u00e7 tutkusu vard\u0131: De\u011firmen, g\u00fcl bah\u00e7esi ve Kuran-\u0131 Kerim. Yine yumu\u015fak davudi tonla, ba\u015f\u0131n\u0131 sa\u011fa e\u011ferek konu\u015fuyor, ge\u00e7mi\u015f zihninde tebess\u00fcmle canlan\u0131yordu: \u2018Gen\u00e7li\u011fimde Sirkeci\u2019de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken zat\u00fclcenp oldum. Yirmi dokuz g\u00fcn Cerrahpa\u015fa\u2019da yatt\u0131m. O zaman imk\u00e2n nerede? Lokanta m\u00fc\u015fterimiz Remzi Tozano\u011flu g\u00f6t\u00fcrd\u00fc beni, hastane masraf\u0131m\u0131 o kar\u015f\u0131lad\u0131. \u015earap\u00e7\u0131 idi ama iyi adamd\u0131. Sordurdum, k\u0131rk y\u0131l \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f dediler. Annemin hastal\u0131\u011f\u0131mdan haberi yok, o k\u00f6yde ya\u015f\u0131yor. Hastaneden \u00e7\u0131k\u0131nca k\u00f6ye d\u00f6nd\u00fcm. Biri anneme benimle ilgili bilgiler vermi\u015f. Kim oldu\u011funu s\u00f6ylemedi. O\u011flun a\u011f\u0131r bir hastal\u0131k ge\u00e7irecek, iyile\u015fecek, epeyce daha ya\u015fayacak; de\u011firmeni yapacak, harama bakmayacak, kom\u015fular\u0131yla iyi ge\u00e7inecek, en hay\u0131rl\u0131 evlad\u0131n o olacak, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bilgiyi s\u00f6ylemesine izin vermediler ama bana profes\u00f6rler \u00e7ok iyi ilim \u00f6\u011frenir, b\u00fcy\u00fck hoca olursun demi\u015flerdi, belki oydu. Hastal\u0131ktan sonra k\u00f6ye d\u00f6nd\u00fcm, Kuran-\u0131 Kerim\u2019i \u00e7ok okudum. De\u011firmeni yapt\u0131m. Necmettin ile Orhan da \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 oldular sa\u011f olsunlar. Kom\u015fular\u0131mla aram hep iyi oldu. \u0130nsan \u00f6l\u00fcrse amel defteri kapan\u0131r ama hay\u0131rl\u0131 eser b\u0131rak\u0131rsa hayr\u0131 devam eder. \u0130yile\u015firsem de\u011firmeni yeniden\u2026\u201d (\u201cDe\u011firmen ve G\u00fcl Sevdas\u0131\u201d, s. 57)<\/p>\n<p>Dursun Ali amcan\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 bir filme d\u00f6n\u00fc\u015fecek kadar inceli\u011fi ve ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00dc\u00e7 tutkusu onun hem i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na hem hayat\u0131na ayna tutar. \u0130stanbul\u2019da ba\u015f\u0131na gelenler ve bu zorlu zaman diliminde elinden tutanlar dinleyenlere ders verir niteliktedir. Annesine haber u\u00e7uran birileri mi vard\u0131r, yoksa bir \u015feyler malum mu olur, bu Anadolu kad\u0131n\u0131na bilinmez. K\u00f6ye d\u00f6nd\u00fckten sonra hayat\u0131n\u0131n merkezine kutsal kitab\u0131 ve \u00e7i\u00e7e\u011fi (g\u00fcl) koyan Dursun Ali\u2019yi ya\u015fama ba\u011flayan bir di\u011fer me\u015fgale de\u011firmen olur. De\u011firmenler fakir kap\u0131s\u0131 ise de\u011firmenciler fakir dostudur, bunu ailemden ve \u00f6zellikle annemden biliyorum. Dursun Ali h\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yor mu bilmiyorum ama o hastaland\u0131ktan sonra \u201cne g\u00fcl bah\u00e7esi g\u00fcl a\u00e7\u0131yor ne de\u011firmen d\u00f6n\u00fcyor, ne de ba\u015fucundaki kadim kitap okunuyor.\u201d (s. 58)<\/p>\n<p><b>Birka\u00e7 de\u011firmen de\u011finisi daha<\/b><\/p>\n<p>Pani\u00e7i \u00d6yk\u00fcleri\u2019nde zaman zaman de\u011firmenlerin arka planlar\u0131na de\u011finen paragraflara rastlamak da m\u00fcmk\u00fcn. Bu yaz\u0131da, \u00fclkenin farkl\u0131 iki b\u00f6lgesinde (ve de\u011firmenle ilgili bir\u00e7ok anlat\u0131da) suya yak\u0131n b\u00f6lgeler tekinsiz yerler olarak kodlan\u0131r. De\u011firmenimizde \u00fc\u00e7 harflilerin oldu\u011funu bize anlatan b\u00fcy\u00fcklerimi hat\u0131rl\u0131yorum. Daha da ilginci perilerin d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcne kat\u0131lanlar\u0131, onlardan biriyle evli oldu\u011funu s\u00f6yleyenleri de tan\u0131m\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m var. Bu nedenle \u00e7ocuklu\u011fumda, \u00f6zellikle karanl\u0131kta ve gece yar\u0131lar\u0131nda de\u011firmene gitmek korku t\u00fcneline girmek gibi bir \u015feydi benim i\u00e7in. \u201cSerenderin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201dnde ailece ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z korkular\u0131 do\u011frulayan yerlerin olmas\u0131na \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131m. Bu hik\u00e2yede anlat\u0131lanlar bizim ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131za, dinlediklerimize o kadar benziyor ki bu bize \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn\u00fcnde ortak bir de\u011firmen k\u00fclt\u00fcn\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. \u015eimdi kuzine soban\u0131n arkas\u0131ndaki tabureye oturup mesel anlatan halalara kulak verme zaman\u0131:<\/p>\n<p>\u201cK\u0131\u015f ba\u015f\u0131nda vaktinde uzak k\u00f6ylere evlendirilmi\u015f b\u00fcy\u00fck halalar evlerimizi misafir gelir, birka\u00e7 ay s\u0131rayla evlerimizde kal\u0131r; k\u0131\u015f gecelerinde pilita yan\u0131nda kulide oturur, mesel dinlemek istedi\u011fimizde etraf\u0131na toplan\u0131rd\u0131k\u2026 Onlar da, \u2018Mesel mesel mekita, \u011fhepe dudis cegitfa (Masal masal diyerek, ba\u015f\u0131n\u0131 ok\u015fayarak)\u2019 diyerek gen\u00e7 kalmak i\u00e7in taze kana ihtiya\u00e7 duyan ve bunun i\u00e7in be\u015fikteki bebekleri bo\u011fan \u2018cazi\u2019lerin (cad\u0131) ve de\u011firmende sabaha kadar horon oynay\u0131p e\u011flenen ters ayakl\u0131 perilerin masallar\u0131n\u0131 anlat\u0131rlard\u0131.\u201d (\u201cSerenderin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d, s. 28)<\/p>\n<p>Halalar\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 meseller bu kadarla bitmez. Cad\u0131lar\u0131n kuyruklu oldu\u011funa, kuyruk sokumlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde ba\u015fparmak b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 bulundu\u011funa, y\u00fczlerinin buru\u015fmay\u0131p, k\u0131r\u0131\u015fmay\u0131p hep gen\u00e7 kald\u0131klar\u0131na da de\u011finilir. Anlat\u0131lanlar, \u00e7ocuklar\u0131, r\u00fcyalar\u0131na girecek kadar etkiler ve korkutur.<\/p>\n<p>\u201cMezarl\u0131klar\u201d hik\u00e2yesinde, okuldan ge\u00e7 vakitte \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00f6ye dedesiyle d\u00f6nen bir \u00e7ocuktan hareketle akarsu ve de\u011firmenlerin bulundu\u011fu yerlerin tekinsizli\u011fi vurgulan\u0131r. Karanl\u0131kta dede ile y\u00fcr\u00fcyen on iki on \u00fc\u00e7 ya\u015flar\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fcnden anlat\u0131lanlar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve tedirgin edicidir. Bu hadiseden sonra dedenin korkmas\u0131 ama \u00e7ocu\u011fun g\u00f6rd\u00fcklerini, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ola\u011fan kar\u015f\u0131lamas\u0131 bir ba\u015fka paradoksa kap\u0131 aralar:<\/p>\n<p>\u201cEve gitmek i\u00e7in iki y\u00fcz metre yama\u00e7 inip de\u011firmenin kuruldu\u011fu dereyi ge\u00e7tikten sonra iki y\u00fcz metre daha yama\u00e7 \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekirdi. Bizim yama\u00e7ta hem mezarl\u0131k \u00e7oktu hem de de\u011firmen civar\u0131nda uluyan \u00e7akallar. De\u011firmen \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erken kulaklar\u0131m\u0131 t\u0131kar, g\u00f6zlerimi kapard\u0131m. \u00c7akallardan korktu\u011fum i\u00e7in de\u011fil, de\u011firmende e\u011flendikleri s\u00f6ylenen perileri g\u00f6rmemek i\u00e7in. Bir peri k\u0131z\u0131na bakarsam beni kand\u0131r\u0131p g\u00f6t\u00fcrecek san\u0131rd\u0131m.<\/p>\n<p>Bir k\u0131\u015f gecesi okuldan yine yaln\u0131z d\u00f6nm\u00fc\u015f, dedem beni a\u015fmaya gelmi\u015f, yats\u0131 namaz\u0131ndan sonra yola koyulmu\u015ftuk. Evimize yak\u0131n mezarl\u0131ktan ge\u00e7erken dedem birden elini omuzuma atm\u0131\u015f, beni kendine \u00e7ekip koltu\u011funun alt\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. \u2018Korkma! Sak\u0131n mezara bakma! Bakma! \u00c7abuk y\u00fcr\u00fc! Korkma!\u2019 deyip h\u0131zla beni \u00f6n\u00fcne katm\u0131\u015f, beni de kendini de nefes nefese eve atm\u0131\u015ft\u0131.\u201d (\u201cMezarl\u0131klar\u201d, s. 77)<\/p>\n<p>Eve vard\u0131klar\u0131nda e\u015fini beti benzi atm\u0131\u015f h\u00e2lde g\u00f6ren babaanne \u00e7ocu\u011fun anlayamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u015fifreli bir soru sorar. Dede \u00f6nce konu\u015famaz \u201chay\u0131r\u201d anlam\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131 sallar ama sonras\u0131nda \u201cMezarl\u0131kta \u0131\u015f\u0131k vard\u0131. \u00c7ocuk g\u00f6r\u00fcp de korkmas\u0131n diye h\u0131zl\u0131 geldim.\u201d der. (s. 77) Babaanne b\u00fct\u00fcn bu olanlar\u0131 kendince yorumlar ve mezarl\u0131kta yanan \u0131\u015f\u0131klar\u0131n akrabalar\u0131ndan \u015fehit olanlara ait oldu\u011funu s\u00f6yler. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00e7ocuktan saklanan ger\u00e7e\u011fi\/s\u0131rr\u0131 bir g\u00fcn sonra yine \u00e7ocu\u011fun merak\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Ertesi g\u00fcn, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda okula giderken mezarl\u0131\u011fa da u\u011frayan \u00e7ocuk, mezar\u0131n birinde gaz\u0131 t\u00fckenmi\u015f, ucundaki bezi iyice yan\u0131p s\u00f6nm\u00fc\u015f bir \u201cdemokrat \u015fi\u015fesi\u201d bulur ve halk aras\u0131ndaki bir s\u00f6ylenceyi ayd\u0131nlat\u0131r. Ben de \u201cdemokrat \u015fi\u015fesi\u201dnin Karadeniz\u2019de gazl\u0131 el fenerine verilen isim oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f oldum.<\/p>\n<p>De\u011firmenimizden biliyorum, ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu zamanlarda dere yata\u011f\u0131nda ve yak\u0131n \u00e7evresinde kaymalar, bozulmalar olu\u015fur ki bu durum de\u011firmene giden suyollar\u0131n\u0131 (arklar\u0131) bozar ve suyun ak\u0131\u015f yolunu\/y\u00f6n\u00fcn\u00fc olumsuz etkiler. Konu de\u011firmen olunca bozulan yollar\u0131n vakit kaybedilmeden onar\u0131lmas\u0131 gerekir. Tozan\u2019\u0131n anlat\u0131s\u0131nda alarm veren serenderi b\u0131rak\u0131p de\u011firmen yolu a\u00e7maya giden evin beyinin ne yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: K\u00fc\u00e7\u00fck yerlerde k\u00f6y\u00fcn ortakla\u015fa yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015fler varsa k\u00f6yl\u00fcler kendi i\u015flerini b\u0131rak\u0131p oraya ko\u015farlar \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle yerlerde umumun menfaatine olan i\u015fler, bireysel i\u015flerden \u00f6nce gelir veya \u00f6nceliklidir. Nam\u0131k Kemal\u2019in \u201cderd-i umum\u00ee\u201d anlam\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 \u201ch\u00fczn-\u00fc umum\u00ee\u201d cinsinden:<\/p>\n<p>\u201cKar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ertesi g\u00fcn ara vermi\u015fti. Evimizin, serenderimizin sa\u00e7aklar\u0131ndan kimi elli kimi altm\u0131\u015f santim uzunlu\u011funda, oklavadan biraz kal\u0131n buzlar sark\u0131yordu. Camiye giden k\u00f6yden bir amca serenderden \u00e7at\u0131rt\u0131 geldi\u011fini s\u00f6yleyip babam\u0131 uyard\u0131. Babam o g\u00fcn de\u011firmen yolu a\u00e7acaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve bir s\u00fcre sonra evden ayr\u0131ld\u0131.\u201d (\u201cSerenderin \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d, s. 31)<\/p>\n<p>S\u0131ra geldi k\u0131ssadan hisseye: \u201cK\u00fclt\u00fcr, \u00f6nce ihtiya\u00e7lar\u0131n bask\u0131s\u0131yla \u00e7at\u0131rdamaya ba\u015flar. \u0130htiya\u00e7lar de\u011fi\u015ftik\u00e7e ve artt\u0131k\u00e7a ya\u015fam bi\u00e7imi de bundan nasibini al\u0131r. Hayat alg\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftik\u00e7e ihtiya\u00e7lar artt\u0131k\u00e7a k\u00fclt\u00fcr de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve baz\u0131 y\u00f6nleriyle a\u015f\u0131nmaya ba\u015flar. Y\u00fczlerce y\u0131l temel ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131layan yap\u0131lar, e\u015fyalar i\u015flevsiz h\u00e2le gelir. \u0130\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00fczellikler de g\u00f6zden d\u00fc\u015ferek. H\u00e2s\u0131l\u0131 m\u0131s\u0131r konservesi serenderi kurutur, un fabrikalar\u0131 de\u011firmeni \u00f6\u011f\u00fct\u00fcr.\u201d (\u201cEtme mir\u00e2t\u0131 \u015fikeste seni y\u00fcz surete kor!\u201d \/ Aynay\u0131 k\u0131rma, o da seni y\u00fcz par\u00e7aya b\u00f6ler.)<\/p>\n<p>Diliyle, ele ald\u0131\u011f\u0131 konularla, bunlar\u0131 anlat\u0131rken kulland\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131m tarz\u0131yla, toplumun sadece olumlu taraflar\u0131na odaklanmay\u0131p olumsuz y\u00f6nlerine de de\u011finmesiyle (veya nesnelli\u011fiyle) bu bahiste bug\u00fcne kadar kaleme al\u0131nan eserlerden ayr\u0131lan ve bir ad\u0131m \u00f6ne \u00e7\u0131kan Pani\u00e7i \u00d6yk\u00fcleri\u2019nin yazar\u0131n\u0131 ve kitab\u0131 basan yay\u0131nevini kutluyorum. Her y\u0131l hi\u00e7bir \u00f6zg\u00fcnl\u00fck ta\u015f\u0131mayan kitaplara, yazarlara caize (veya ihsan) da\u011f\u0131t\u0131r gibi \u00f6d\u00fcl verip b\u00f6ylesine \u00f6zg\u00fcn ve gelece\u011fe kalacak bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 fark etmeyen resm\u00ee ve gayr\u0131 resm\u00ee kurumlara sayg\u0131lar\u0131m\u0131 g\u00f6nderiyorum, b\u0131raks\u0131nlar bu i\u015fleri.<\/p>\n<p>Kendi de\u011ferlerini bir tarafa b\u0131rak\u0131p \u0130stanbul\u2019a \u00f6yk\u00fcnen Adapazar\u0131\u2019n\u0131n ne de\u011firmen umurunda ne ayna. Ta\u015f\u0131ma suyla de\u011firmen d\u00f6nmez abiler! Ta\u015f\u0131ma konferans\u00e7\u0131yla da k\u00fclt\u00fcr in\u015fa edilmez.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote1anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">1<\/a> Havva Ba\u015fusta Tozan, Pani\u00e7i \u00d6yk\u00fcleri, Pazar K\u00fclt\u00fcr ve Sanat Evi Yay\u0131nlar\u0131, Rize 2023, 95 s.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote2anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">2<\/a> Saadettin Y\u0131ld\u0131z, Arif Nihat Asya, Kaynak Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2006, s. 379-384.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote3anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">3<\/a> Tevfik Fikret, \u201cVerin Zavall\u0131lara\u201d, Servet-i F\u00fcn\u00fbn, Say\u0131: 365, Y\u0131l:1898, s. 4.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote4anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">4<\/a> Mehmet \u00c2kif Ersoy, \u201cF\u00e2tih K\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde\u201d, Safahat, Haz. M. Ertu\u011frul D\u00fczda\u011f, Marmara \u00dcniversitesi \u0130l\u00e2hiyat Fak. Yay\u0131nlar\u0131: 18, \u0130stanbul 1988, s. 244-245.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote5anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">5<\/a> Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k, \u201cSu Basmas\u0131\u201d, Havuz Ba\u015f\u0131 \/ Son Ku\u015flar(B\u00fct\u00fcn Eserleri 6), Bilgi Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 2001, s. 75-80.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/27217967\/muharrem-dayanc\/degirmene-giden-yol-serenderden-gecer#sdfootnote6anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">6<\/a> Rasim \u00d6zden\u00f6ren, G\u00fcl Yeti\u015ftiren Adam, \u0130z Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2015, 147 s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cB\u00fct\u00fcn de\u011firmenlerin ortak bir dili oldu\u011fu gibi b\u00fct\u00fcn de\u011firmenciler de birbirine benzer. Suyun tedrisat\u0131ndan ge\u00e7en bu mek\u00e2n ve insanlar c\u00fcmle yarat\u0131lana hizmet etmeyi g\u00f6rev bilir, merhametin diliyle konu\u015fur ve ya\u015farlar.\u201d Topra\u011fa ba\u011fl\u0131 ya\u015fayanlar bir yandan topra\u011f\u0131 i\u015fleyip tohum atmaya haz\u0131r h\u00e2le getirirken bir yandan da olgunla\u015fan ekinleri toplay\u0131p kald\u0131rd\u0131ktan (harman\u0131 yapt\u0131ktan) sonra onlar\u0131 uygun bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":63286,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,194,5],"tags":[1331,1336,1860,1398,1861,1854],"class_list":["post-63277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guncel","category-kose-yazilari","tag-adapazari","tag-geyve","tag-havva-basusta-tozan","tag-muharrem-dayanc","tag-panici-oykuleri","tag-su-degirmeni"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63277"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63289,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63277\/revisions\/63289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}