{"id":52153,"date":"2024-12-09T23:28:54","date_gmt":"2024-12-09T20:28:54","guid":{"rendered":"https:\/\/karacamkoyu.com\/?p=52153"},"modified":"2024-12-09T23:28:54","modified_gmt":"2024-12-09T20:28:54","slug":"adapazarli-olmak-ya-da-olmamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/2024\/12\/09\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak\/","title":{"rendered":"ADAPAZARLI OLMAK YA DA OLMAMAK"},"content":{"rendered":"<p><b>ADAPAZARLI OLMAK YA DA OLMAMAK<\/b><\/p>\n<p><b>-Ayfer Tun\u00e7 \u00d6rne\u011fi- <\/b><\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-9646058745187823\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_7_host\"><iframe loading=\"lazy\" id=\"aswift_7\" tabindex=\"0\" title=\"Advertisement\" src=\"https:\/\/googleads.g.doubleclick.net\/pagead\/ads?client=ca-pub-9646058745187823&amp;output=html&amp;h=280&amp;adk=1431208267&amp;adf=619829615&amp;w=599&amp;abgtt=9&amp;fwrn=4&amp;fwrnh=100&amp;lmt=1733775497&amp;num_ads=1&amp;rafmt=1&amp;armr=3&amp;sem=mc&amp;pwprc=3210327464&amp;ad_type=text_image&amp;format=599x280&amp;url=https%3A%2F%2Ft54.com.tr%2Fmakale%2F22692865%2Fmuharrem-dayanc%2Fadapazarli-olmak-ya-da-olmamak&amp;fwr=0&amp;pra=3&amp;rh=150&amp;rw=599&amp;rpe=1&amp;resp_fmts=3&amp;wgl=1&amp;fa=27&amp;dt=1733775499001&amp;bpp=1&amp;bdt=1828&amp;idt=1&amp;shv=r20241205&amp;mjsv=m202412040102&amp;ptt=9&amp;saldr=aa&amp;abxe=1&amp;cookie=ID%3Dc88b41e56d74edcb%3AT%3D1732278276%3ART%3D1733775270%3AS%3DALNI_MZeY6lvFcPlqgnwsWPqwCrrxFEMNA&amp;gpic=UID%3D00000f55b579f5d6%3AT%3D1732278276%3ART%3D1733775270%3AS%3DALNI_MZwuBKmUTfiHF6GeHvZqkN9PzOOcQ&amp;eo_id_str=ID%3D8ca468967eff4219%3AT%3D1732278276%3ART%3D1733775270%3AS%3DAA-AfjbnjvIgvXNs8Oh5rtHoPgGm&amp;prev_fmts=0x0%2C1200x280%2C300x600%2C300x600%2C336x280&amp;nras=3&amp;correlator=992383796713&amp;frm=20&amp;pv=1&amp;u_tz=180&amp;u_his=1&amp;u_sd=2&amp;adx=355&amp;ady=923&amp;biw=1680&amp;bih=923&amp;scr_x=0&amp;scr_y=0&amp;eid=95332923%2C95347444%2C95345966%2C95347433&amp;oid=2&amp;psts=AOrYGslk2YuTKOZ9x5KWx31ybIuc30FJMSkRnKUv4wGZEyXM0R6sqcfxMj9Uwm_1YkZdKRfqajtBrzCazSYwAA%2CAOrYGsnxdDz1oQgpzvUyW6sQNGe8R5PsLeeimGU6QHAdIXpE1gvyjXKFfrNYTSlEkkLcF03mpK3FLImnasD5hWs%2CAOrYGsmTw2t4v7uk4RnFg-FzVt7Jvxgms9ZyPFSmF2E6zCw4lKSgiaBhfJAst9dIaNMbxhIvz4KVTrZr-qm62QOb%2CAOrYGsnUTjZ1zqh9_s4bAf6epvDVljUYhfvC3FeZjPU4glq3V0F8as4knIhuuXaBened6wVS11eBx7t-i76KsBU&amp;pvsid=3157861215451550&amp;tmod=536883561&amp;uas=0&amp;nvt=1&amp;fc=1408&amp;brdim=0%2C24%2C0%2C24%2C%2C%2C1680%2C1026%2C1680%2C923&amp;vis=2&amp;rsz=%7C%7Cs%7C&amp;abl=NS&amp;fu=128&amp;bc=31&amp;bz=1&amp;ifi=8&amp;uci=a!8&amp;fsb=1&amp;dtd=16\" name=\"aswift_7\" width=\"599\" height=\"0\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-forms allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox allow-same-origin allow-scripts allow-top-navigation-by-user-activation\" data-google-container-id=\"a!8\" aria-label=\"Advertisement\" data-gtm-yt-inspected-9=\"true\" data-google-query-id=\"CJnjiYbBm4oDFWDNOwId0X8jKw\" data-load-complete=\"true\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>Serde \u00f6\u011fretmenlik var, bu nedenle olacak, herhangi bir bilgiyi payla\u015f\u0131rken ortamdakilerin bahsi anlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak incelikler (anahtar \u201ckavramlar\u201d) bulmaya ve kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. \u00d6\u011frencilerime; \u201czaman\u201d, \u201cmek\u00e2n\u201d, \u201cinsan\u201d, \u201ckaynak\u201d derseniz neye g\u00f6nderme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 hemen anlarlar. Bilirler ki bu d\u00f6rt kavram, bir\u00e7ok derste anlat\u0131y\u0131 \u00fczerine in\u015fa etti\u011fim s\u00fctunlar gibidir. Bir konunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce, bu d\u00f6rt kavramdan hareketle tan\u0131m yapar yani par\u00e7alar\u0131 birbirine ba\u011flar, \u00f6\u011frencilerin (dinleyicilerin) anlayabilecekleri bir b\u00fct\u00fcne ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. Konu \u201cTanzimat\u201d, \u201cServet-i F\u00fcn\u00fbn\u201d, \u201cBirinci Yeni\u201d, \u201c\u0130kinci Yeni\u201d gibi bir edebiyat d\u00f6nemiyse (veya hareketiyse) \u00f6nce bu s\u00fcrecin \u201cne zaman\u201d, \u201cnerede\u201d, \u201ckimlerle\u201d ve \u201cneyin etkisiyle\u201d ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahtaya yazar\u0131m. Sonras\u0131nda, ele ald\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemin (veya hareketin) genel niteliklerine ge\u00e7erim ve yava\u015f yava\u015f bahisle ilgili sistematik bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fmaya ba\u015flar. \u00d6\u011frencilerin g\u00f6zleri parlamaya ba\u015flay\u0131ncaya kadar s\u00fcrer bu tela\u015f\u2026<\/p>\n<p>Konu \u201cT\u00fcrk modernle\u015fmesi\u201d olsun ve bahse, bu kavram\u0131n \u201cne zaman\u201d ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 sorunsal\u0131yla giri\u015f yapm\u0131\u015f olay\u0131m. S\u00fcreci \u201cklasik zaman\u201d anlay\u0131\u015f\u0131ndan \u201calafranga zamana\/saate\u201d ge\u00e7i\u015fle ba\u015flat\u0131r\u0131m. Ahmet H\u00e2\u015fim\u2019in \u201cM\u00fcsl\u00fcman Saati\u201dne u\u011frad\u0131ktan sonra, Abd\u00fclhamit devrinde -yayg\u0131nla\u015fmaya- ba\u015flayan \u015fehir meydanlar\u0131na saat kuleleri in\u015fa etme bahsine ge\u00e7erim. Bu kulelerin -neredeyse her saat ba\u015f\u0131- kilise \u00e7an\u0131 gibi \u00f6tmelerine at\u0131fta bulunmay\u0131 ihmal etmem. (Abd\u00fclhamit\u2019in tahta \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n yirmi be\u015finci y\u0131l\u0131nda Bel\u00e7ikal\u0131 bir firma taraf\u0131ndan projesi \u00e7izilen ve i\u00e7 donan\u0131m\u0131 II. Wilhelm taraf\u0131ndan hediye edilen \u201c\u0130zmir Saat Kulesi\u201dnin hik\u00e2yesiyle konuyu peki\u015ftiririm.)<\/p>\n<p>\u201cMek\u00e2n\u201d deyince Samipa\u015fazade Sezai\u2019nin babas\u0131 Sami Pa\u015fa\u2019n\u0131n Fatih\/Ta\u015fkasap\u2019taki kona\u011f\u0131 akl\u0131ma gelir, y\u00fczlerce cariyenin, odal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde cirit att\u0131\u011f\u0131. Klasikten (alaturka) modern (alafranga) mek\u00e2na ge\u00e7i\u015fte, konaktan (ve cumbal\u0131 ah\u015fap evlerden) apartmana (betonarme binalara) ge\u00e7i\u015fin \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Benzer d\u00fc\u015f\u00fcncelerin etkisiyle zihnimde, Kiral\u0131k Konak\u2019\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131nda, y\u00fczlerce apartmanl\u0131 eser k\u00f6\u015fe kapmaca oynamaya ba\u015flar. Orhan Pamuk\u2019un Cevdet Bey ve O\u011fullar\u0131\u2019ndan Kara Kitap\u2019\u0131na, Tanp\u0131nar\u2019\u0131n Saatleri Ayarlama Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Melih Cevdet\u2019in Aylaklar\u2019\u0131na, Hakan B\u0131\u00e7ak\u00e7\u0131\u2019n\u0131n Apartman Bo\u015flu\u011fu\u2019ndan Leyla Erbil\u2019in Karanl\u0131\u011f\u0131n G\u00fcn\u00fc\u2019ne, F\u00fcruzan\u2019\u0131n Hara\u00e7\u2019\u0131ndan Nezihe Meri\u00e7\u2019in Korsan \u00c7\u0131kmaz\u0131\u2019na kadar. (\u201cD\u00fcn iki katl\u0131yd\u0131 \/ Bug\u00fcn \u00fc\u00e7 katl\u0131 \/ Derken \/ D\u00f6rt katl\u0131, be\u015f katl\u0131, alt\u0131 katl\u0131 \/ Y\u00fckseliyor efendim y\u00fckseliyor \/ Memleket y\u00fckseliyor.\u201d, \u201cApartman\u201d, Melih Cevdet)<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan\u201d boyutunu, y\u0131llar \u00f6nce bir kitapta (veya dergide) rastlad\u0131\u011f\u0131m foto\u011fraf doldurur. Foto\u011frafta iki ki\u015fi vard\u0131r ve bunlardan biri cepheden d\u00f6nmektedir. Aya\u011f\u0131n\u0131n biri yoktur, \u015farapnel par\u00e7as\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131n bir taraf\u0131n\u0131 koparm\u0131\u015ft\u0131r ve \u00fczerindeki elbiseler giyilmeyecek h\u00e2ldedir. Askerin yan\u0131nda tak\u0131m elbiseli, eli bastonlu, smokinli, parlak rugan ayakkab\u0131l\u0131 bir asilzade y\u00fcr\u00fcmektedir. Foto\u011fraf\u0131n alt\u0131nda \u015fu c\u00fcmle vard\u0131r: \u201cAsker cepheden, \u015fair Paris\u2019ten d\u00f6n\u00fcyor.\u201d Modernle\u015fme tarihimiz, biraz da, Paris\u2019ten d\u00f6nenlerin, cepheden d\u00f6nenleri kendilerince meden\u00eele\u015ftirme projesi de\u011fil midir, ne dersiniz? (\u201cYaban\u201d ve yazar\u0131n\u0131n kulaklar\u0131 \u00e7\u0131nlas\u0131n.)<\/p>\n<p>\u201cKaynak\u201d kavram\u0131na (veya b\u00f6yle bir s\u00fcrecin ya\u015fanmas\u0131n\u0131n nedenine) s\u0131ra gelince temel uyaran\u0131n, devletler ve milletler aras\u0131ndaki aran\u0131n\/u\u00e7urumun aleyhimize a\u00e7\u0131lmas\u0131 g\u00f6sterilebilir. Modernle\u015fmenin sahibi ve uygulay\u0131c\u0131s\u0131 -a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak- devlet olagelmi\u015ftir. \u0130tici g\u00fcc\u00fc, devletin eli olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek Bat\u0131c\u0131 ayd\u0131nlar (ve devlet adamlar\u0131) taraf\u0131ndan yap\u0131lan reformlar, devrimler, kanunlar, kararnameler yani d\u00fczenlemelerdir. (Modernizasyonun ilk muhatab\u0131 \u201cordu\u201d ve \u201casker\u201d olmu\u015ftur.)Uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131n fark\u0131nday\u0131m ama bunlar\u0131 bana yazd\u0131ran\u0131n, Ayfer Tun\u00e7\u2019un, Handan \u0130nci ile yapt\u0131\u011f\u0131 nehir s\u00f6yle\u015fide anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201caile apartman\u0131\u201dn\u0131n hik\u00e2yesi oldu\u011funu hemen s\u00f6yleyeyim.<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/22692865\/muharrem-dayanc\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak#sdfootnote1sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">1<\/a> \u201cAile apartmanlar\u0131\u201d \u00e7ekirdek aileyle geleneksel aileyi bulu\u015fturan ve tan\u0131mlanmas\u0131 \u00e7ok da kolay olmayan ya\u015fam alanlar\u0131d\u0131r. Apartman bahsi, modernle\u015fmenin betondan an\u0131tla\u015fm\u0131\u015f h\u00e2li olarak g\u00f6r\u00fclebilir ama Tun\u00e7\u2019lar\u0131n apartman\u0131nda akraba ili\u015fkileri h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmeye devam eder. Daireler aras\u0131ndaki ba\u011f kuvvetlidir. Yazar\u0131n annesi hari\u00e7 herkes kap\u0131lar\u0131n\u0131 apartman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne a\u00e7\u0131k tutar ve isteyen istedi\u011finin evine rahatl\u0131kla girip \u00e7\u0131kar. Tun\u00e7\u2019lar\u0131n evine girmek isteyenlerin, annenin titizli\u011finden dolay\u0131, \u00f6nce kap\u0131y\u0131 \u00e7almalar\u0131 gerekir. Anne taraf\u0131ndan bir\u00e7ok ailenin birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu mek\u00e2n\u0131n, bir ya\u015fa kadar yazar\u0131n hayat\u0131n\u0131 etkileyen, belirleyen hatta besleyen unsurlardan biri oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Biraz da yazar konu\u015fsun:<\/p>\n<div class=\"conbox col col-sm-12\">\n<div class=\"in pr25 pr0-sm\">\n<article id=\"main-text\" class=\"post-text word dark-1 em mb20 on-swipe-content\" data-zoom=\"4\">\u201c*Baban\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Mardin\u2019de kalmad\u0131n\u0131z, <b>Adapazar\u0131<\/b>\u2019na m\u0131 ta\u015f\u0131nd\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>Evet, annemle babam\u0131n memleketine. Annemin babas\u0131n\u0131n Adapazar\u0131\u2019nda b\u00fcy\u00fck bir evi vard\u0131. Alt kat\u0131n\u0131 bize verdi, \u00fcst katta da teyzem oturuyordu. Day\u0131lar\u0131m da yak\u0131nlarda oturuyorlard\u0131. Hep kalabal\u0131kt\u0131k, hep bir arada. Yaz\u0131n okullar kapan\u0131r kapanmaz <b>Karasu<\/b>\u2019ya yazl\u0131\u011fa giderdik, bir s\u00fcr\u00fc aile.<\/p>\n<p>*Baya\u011f\u0131 geni\u015f bir aileden s\u00f6z ediyorsun \u00f6yleyse.<\/p>\n<p>Geni\u015f ne demek, klan gibi bir \u015feydi. Dedemin de\u011fi\u015fik annelerden olma d\u00f6rt-be\u015f erkek karde\u015fi vard\u0131, say\u0131s\u0131n\u0131 tam bilmiyorum, onlar\u0131n yine de\u011fi\u015fik kad\u0131nlardan olma say\u0131s\u0131z o\u011fullar\u0131. Ailede k\u0131z \u00e7ocuk n\u00fcfusu azd\u0131, erkek a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir aile. Hik\u00e2ye anneannemle ba\u015fl\u0131yor. Anneannem Abhaz\u2019d\u0131, annem on d\u00f6rt ya\u015f\u0131ndayken \u00f6lm\u00fc\u015f. Annemleri anneannemin annesi b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015f. Kafkaslardan g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, \u00e7ok dirayetli, dedi\u011fim dedik bir kad\u0131nm\u0131\u015f, Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki Kafkas g\u00f6\u00e7lerinden birinde, bir o\u011flu bir k\u0131z\u0131yla gelip Karasu\u2019ya yerle\u015fmi\u015f, hayat\u0131n\u0131 kurmu\u015f, hayat\u0131 boyunca da kimseye pabu\u00e7 b\u0131rakmam\u0131\u015f. Dedem anneannemle evlenmek istedi\u011finde Kafkaslardan gelen bu dirayetli b\u00fcy\u00fck anneanne hay\u0131r demi\u015f. Ama dedem de az de\u011fil, ka\u00e7\u0131r\u0131r\u0131m diye tehdit edince kad\u0131nca\u011f\u0131z korkmu\u015f. Dedem Rize\u2019den gelmi\u015f bir e\u015fk\u0131ya o zamanlar. (s. 35)<\/p>\n<p>*E\u015fk\u0131ya?<\/p>\n<p>Evet. Bug\u00fcn \u00e7ok garip t\u0131nl\u0131yor ama ben \u00e7ocukken e\u015fk\u0131yal\u0131\u011f\u0131 sanki bir meslekmi\u015f gibi anlat\u0131rlard\u0131. E\u015fk\u0131yalar\u0131n sonradan Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019na kat\u0131l\u0131p kahraman olmalar\u0131 onlar\u0131 akl\u0131yordu san\u0131r\u0131m. Dedem \u00e7ok dik ba\u015fl\u0131 bir adamm\u0131\u015f, on yedi ya\u015f\u0131nda babas\u0131yla \u00e7at\u0131\u015f\u0131nca Rize\u2019yi terk edip Adapazar\u0131\u2019na gelmi\u015f. \u0130psiz Recep\u2019in \u00e7etesine kat\u0131lm\u0131\u015f. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nda da birlikte sava\u015fm\u0131\u015flar. B\u00fcy\u00fck anneannenin korkmas\u0131 do\u011fal, adam \u00e7eteci sonu\u00e7ta, belde silah geziyor.<\/p>\n<p>*Arada a\u015fk var m\u0131 peki?<\/p>\n<p>Var. Dedem, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ve etnik k\u00f6keninin pek \u00e7ok erke\u011fi gibi kad\u0131nlarla \u00fcnsiyeti fazla bir adamd\u0131. Karde\u015flerinin de birden fazla kar\u0131s\u0131 vard\u0131. <b>Anneannemin, dedemin ba\u015fka bir kad\u0131nla ili\u015fkisi nedeniyle hastalan\u0131p \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenir.<\/b> Arada a\u015fk olmasa ba\u015fka kad\u0131n y\u00fcz\u00fcnden \u00f6lmez bir kad\u0131n, hele o y\u0131llarda. <b>\u00d6te yandan ailemin romantizmi seven bir taraf\u0131 vard\u0131r, abart\u0131yor da olabilirler.<\/b> Dedemin pek \u00e7ok maceras\u0131 olmu\u015f, neyse ki onlardan \u00e7ocuk sahibi olmam\u0131\u015f. Hat\u0131rl\u0131yorum, annemler, \u2018Bir karde\u015fimiz \u00e7\u0131kabilir,\u2019 diye konu\u015fuyorlard\u0131 dedemin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ama \u00e7\u0131kmad\u0131. Yokmu\u015f demek ki. Kad\u0131nlarla \u00e7ok maceras\u0131 olmu\u015f ama anneannemin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden y\u0131llar sonra, ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde ba\u015fka bir kad\u0131nla evlendi. Onu ben de hat\u0131rl\u0131yorum, \u00e7ok yumu\u015fak, nazik bir kad\u0131nd\u0131. Day\u0131lar\u0131m isim takmay\u0131 seven, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 \u00e7ok ne\u015feli ya\u015fayan insanlard\u0131, \u00fcvey annelerine Bayan Kennedy ad\u0131n\u0131 takm\u0131\u015flar. Y\u00fcz\u00fcne s\u00f6ylemiyorlar tabii, arkas\u0131ndan. Aile bireylerine lakap takmak o zaman m\u0131 yayg\u0131nd\u0131, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 var da ben mi duymad\u0131m, bilmiyorum. Ama benim \u00e7ocuklu\u011fumda hemen her ailede pek \u00e7ok lakap olurdu.\u201d(s. 36)<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/22692865\/muharrem-dayanc\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak#sdfootnote2sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">2<\/a><\/p>\n<p>Yine uzunca oldu fark\u0131nday\u0131m ama al\u0131nt\u0131y\u0131 ortalardan bir yerden k\u0131rpmaya g\u00f6nl\u00fcm raz\u0131 olmad\u0131, hayat\u0131n de\u011fi\u015fik duraklar\u0131na u\u011fraya u\u011fraya \u00f6ylesine g\u00fczel ak\u0131yordu ki.<\/p>\n<p>Sonda s\u00f6ylemem gerekeni, sizi yormadan burada hemen ifade edeyim. Tun\u00e7 ile ayn\u0131 neslin ve co\u011frafyan\u0131n insanlar\u0131 olarak benzer olaylara tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f, benzer s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f\u0131z, aradaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir s\u0131n\u0131f fark\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilirse.<\/p>\n<p>Ayfer Tun\u00e7, aslen Kafkasyal\u0131 olan anne taraf\u0131yla da olsa, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m ilk Adapazar\u0131-Karasulu yazar. \u201c\u00c7ocuklu\u011fumun b\u00fct\u00fcn yazlar\u0131 deniz kenar\u0131nda ge\u00e7ti. Karasu\u2019da yazl\u0131\u011f\u0131m\u0131z vard\u0131, b\u00fct\u00fcn ailenin, hatta bizim mahalledeki herkesin. Yaz gelince b\u00fct\u00fcn mahalle Karasu\u2019ya ta\u015f\u0131n\u0131rd\u0131. \u00c7ocukluk i\u00e7in harika bir ortamd\u0131. Karasu bence T\u00fcrkiye\u2019nin en g\u00fczel sahillerinden biriydi.\u201d s. 335.<\/p>\n<p>Kafkas g\u00f6\u00e7menlerinin tek e\u015flili\u011fi tercih ettiklerini biliyorum, Ayfer Tun\u00e7\u2019un ailesinde g\u00f6r\u00fclen birden fazla evlilik hadisesi, gen\u00e7 ya\u015fta Rize\u2019den Karasu\u2019ya gelen dede taraf\u0131yla ilgili. Dede, bir roman kahraman\u0131na benzer ki buna, Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019ye verdi\u011fi destekle aklanan \u201ce\u015fk\u0131ya\u201d ge\u00e7mi\u015fi ile renkli ki\u015fili\u011fe de d\u00e2hildir.<\/p>\n<p>Tun\u00e7\u2019un anneannesinin annesi ile Batum g\u00f6\u00e7meni olan babaannem birbirlerine benziyorlar. Dirayetli, kimseye pabu\u00e7 b\u0131rakmayan ve \u00f6zg\u00fcvenleri y\u00fcksek kad\u0131nlar. Adapazar\u0131 halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda oldu\u011fu gibi bizde de g\u00f6\u00e7menlik var, annemler de babamlar da Batum\u2019dan Adapazar\u0131\u2019na gelmi\u015fler. Tun\u00e7 bu konuda daha renkli bir kimli\u011fe sahip, baba Balkanlardan anne Kafkaslardan gelmi\u015f. (\u0130mparatorlu\u011fun iki kanad\u0131: Balkanlar\/Kafkaslar.)<\/p>\n<p>Bu ortakl\u0131klar i\u00e7inde beni en \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtan, \u201c\u0130psiz Recep\u201d oldu. Y\u0131llarca pe\u015finden ko\u015ftu\u011fum ama kendisiyle ilgili \u00e7ok az bilgiye ula\u015fabildi\u011fim bu efsanev\u00ee halk kahraman\u0131, Ayfer Tun\u00e7\u2019un dede dostu \u00e7\u0131kmas\u0131n m\u0131? Bir\u00e7ok yaz\u0131da kendisine g\u00f6nderme yapt\u0131\u011f\u0131m \u0130psiz Recep\u2019i, burada bir kere daha uzun uzun anlatmak istemem ama kendisi de Kafkas g\u00f6\u00e7meni olup okumas\u0131 yazmas\u0131 olmayan babaannemin y\u00fczlerce d\u00f6rtl\u00fckten olu\u015fan \u201c\u0130psiz Recep Destan\u0131\u201d s\u00f6yledi\u011fini yak\u0131n \u00e7evremdeki herkes bilir. Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019de \u00f6zellikle Karasu b\u00f6lgesinde ve denizde b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lara imza atan bu halk kahraman\u0131n\u0131n Sapanca\u2019da\/Geyve\u2019de biliniyor ve haklar\u0131nda \u00f6vg\u00fc dolu \u015fiirler s\u00f6yleniyor olmas\u0131 yerel tarih a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a m\u00fchimdir. Bir ortakl\u0131k da ta\u015fradaki lakap takma hastal\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131k, ki\u015finin ger\u00e7ek ad\u0131n\u0131 unutturacak kadar etkili bizim oralarda. Do\u011fru bulmasam da tak\u0131lan bu isimlerdeki ironi ve mizah\u0131n zekice kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Bu nehir s\u00f6yle\u015fide Ayfer Tun\u00e7\u2019la kendimi kat\u0131ks\u0131z Adapazarl\u0131\/hem\u015feri hissetti\u011fim, beni \u00e7ocuklu\u011fuma g\u00f6t\u00fcren k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm var. O b\u00f6l\u00fcm\u00fc di\u011fer hat\u0131ralardan \u00f6nce ele almak isterim. Tahir\u2019in hik\u00e2yesi biraz beklesin:<\/p>\n<p>\u201c\u2026 Adapazar\u0131\u2019n\u0131n D\u00f6rtyol denen sanayi b\u00f6lgesinde bir f\u0131r\u0131n vard\u0131, ekme\u011fi \u00e7ok g\u00fczel oluyordu. Bir pazar g\u00fcn\u00fc bir yerden d\u00f6n\u00fcyorduk, oradan ekmek almak istedik. O g\u00fcn bizim s\u0131n\u0131ftan Tahir diye bir arkada\u015f\u0131m\u0131n sanayide \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, daha orta ikide, bildi\u011fin tamirci \u00e7\u0131ra\u011f\u0131. Beni g\u00f6rmezden geldi. Sonra day\u0131lar\u0131m\u0131n orada i\u015fyerleri oldu\u011fu i\u00e7in hafta i\u00e7i bir g\u00fcn tekrar rastlad\u0131m. Sanayide \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin oldum. Ama kimseye s\u00f6ylemedim \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok ac\u0131 bir ifade vard\u0131 y\u00fcz\u00fcnde.\u201d (s. 58-59)<\/p>\n<p>\u015e\u00f6yle bir as\u0131r geriye gidildi\u011finde, s\u0131n\u0131fsal farklar\u0131 somut olarak ortaya koyan olgulardan birinin \u201cekmek\u201d oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunu, ailemin anlatt\u0131\u011f\u0131 Mill\u00ee M\u00fccadele d\u00f6neminde ya\u015fanan k\u0131tl\u0131klardan ve sonras\u0131nda karneyle ekmek alma bahsinden hat\u0131rl\u0131yor, hatta kendi ailemden biliyorum da. A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Sait Faik\u2019in hik\u00e2yelerinde rastlad\u0131\u011f\u0131m \u201ckara ekmek &#8211; beyaz ekmek\u201d ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n hayat\u0131mdaki \u00e7arp\u0131c\u0131 ilk \u00f6rne\u011fi \u201cAdapazar\u0131 D\u00f6rtyol\u201d ekme\u011fidir. Baston ekmek olarak \u00fcretilen ve benzerlerinden baya\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck olan bu ekme\u011fi bize tan\u0131tan ve k\u00f6ye her geli\u015finde D\u00f6rtyol\u2019dan al\u0131p getiren \u0130zmit\u2019te postac\u0131l\u0131k yapan amcam olmu\u015ftu. Amcam\u0131 daha yolda g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez heyecanlan\u0131rd\u0131k, ekmekten bize ne kadar\u0131 d\u00fc\u015fecek diye. Dokuz \u00e7ocuklu ailede ne kadar d\u00fc\u015ferse art\u0131k\u2026 K\u0131rk y\u0131ld\u0131r o lezzeti arar\u0131m ama bulamam. Mahrumiyetlerin bize hissettirdi\u011fi nostaljik bir tat aray\u0131\u015f\u0131 olmal\u0131 bu. Ayfer Tun\u00e7 da \u201cg\u00fczel oluyordu\u201d dedi\u011fine g\u00f6re, i\u00e7 d\u00fcnyamda b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm bir efsane de\u011filmi\u015f D\u00f6rtyol ekme\u011fi. Edeb\u00ee metinde\/s\u00f6yle\u015fide ilk defa rastlad\u0131\u011f\u0131m D\u00f6rtyol ekme\u011fi de\u011finisi, yazarla aramdaki benzerli\u011fi biraz daha peki\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Orta ikinci s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi olan Tahir\u2019in hik\u00e2yesine \u015f\u00f6yle bir de\u011finip ge\u00e7mi\u015ftik. Benim de defalarca benzerlerini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bu hik\u00e2yeleri her hat\u0131rlay\u0131\u015fta g\u00f6zlerim dolar. Ayfer Tun\u00e7, \u00e7ok da hakl\u0131 olarak s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131n\u0131n yedi\u011fi dayaktan olumsuz y\u00f6nde etkileniyor. G\u00f6rd\u00fckleri, ya\u015fad\u0131klar\u0131 onu okuldan ve okumaktan so\u011futuyor ama biz o dayaklar\u0131n kendisini yedik, hem de gariplikten, arkam\u0131zda duran biri olmad\u0131\u011f\u0131ndan. \u201cEti senin kemi\u011fi benim.\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n kurbanlar\u0131 olarak. Bu ac\u0131mas\u0131z dayaklar bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m\u0131n okulu b\u0131rakmas\u0131na neden oldu. Geleceklerini karartt\u0131. Buyurun size Tahir\u2019in hik\u00e2yesi:<\/p>\n<p>\u201c\u2026 Ortaokulda da okuma anlam\u0131nda bir yol g\u00f6sterenim olmad\u0131. Hatta T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenimle b\u00fcy\u00fck bir sorun ya\u015fad\u0131m, en ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131mdan biridir, okul denen \u015feyden nefret etmeme sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>*Anlat\u0131r m\u0131s\u0131n?<\/p>\n<p>Asl\u0131nda \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, okuyan bir adamd\u0131 ama okumak onu de\u011fi\u015ftirmemi\u015fti. Neredeyse melodram diyebilece\u011fim bir \u015fey oldu. Bizim toplum olarak hayat\u0131m\u0131zda melodram \u00f6yk\u00fcleri \u00e7oktur. Sadece Ye\u015fil\u00e7am filmlerine \u00f6zg\u00fc san\u0131r\u0131z ama kendi hayat\u0131m\u0131za dikkatle bakarsak g\u00f6rebiliriz bunlar\u0131. Ye\u015fil\u00e7am da sonu\u00e7ta bu toplumun yaratt\u0131\u011f\u0131 bir sinema. Neyse. <b>Adapazar\u0131\u2019n\u0131n D\u00f6rtyol denen sanayi b\u00f6lgesinde bir f\u0131r\u0131n vard\u0131, ekme\u011fi \u00e7ok g\u00fczel oluyordu. Bir pazar g\u00fcn\u00fc bir yerden d\u00f6n\u00fcyorduk, oradan ekmek almak istedik. O g\u00fcn bizim s\u0131n\u0131ftan Tahir diye bir arkada\u015f\u0131m\u0131n sanayide \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, daha orta ikide, bildi\u011fin tamirci \u00e7\u0131ra\u011f\u0131. Beni g\u00f6rmezden geldi. Sonra day\u0131lar\u0131m\u0131n orada i\u015fyerleri oldu\u011fu i\u00e7in hafta i\u00e7i bir g\u00fcn tekrar rastlad\u0131m. Sanayide \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan emin oldum. Ama kimseye s\u00f6ylemedim \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok ac\u0131 bir ifade vard\u0131 y\u00fcz\u00fcnde.<\/b><\/p>\n<p>*G\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmaktan m\u0131?<\/p>\n<p>Evet, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sakl\u0131yordu, ben de kimseye s\u00f6ylemedim. Bir g\u00fcn ilk ders ve T\u00fcrk\u00e7e, Tahir derste uyuyor, muhtemelen gece ge\u00e7 saatlere kadar \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. T\u00fcrk\u00e7eci, Tahir\u2019e bir soru sordu. H\u00e2l\u00e2 i\u00e7i uyuyor \u00e7ocu\u011fun, bilemedi. Tahir\u2019i \u00f6yle k\u00f6t\u00fc d\u00f6vd\u00fc ki anlatamam, a\u011fz\u0131n\u0131 burnunu kanat\u0131ncaya kadar. Hayatta \u015fiddetle ilk kar\u015f\u0131la\u015fmamd\u0131r. \u00c7ocu\u011fu d\u00f6vmeye doymuyordu; yerde tekmeliyordu, kald\u0131r\u0131p kafas\u0131n\u0131 tahtaya vuruyordu, a\u011fz\u0131 burnu kan i\u00e7inde kald\u0131. Okulda dayak yayg\u0131n bir \u015feydi o zamanlar ama ben ilk kez tan\u0131k oluyordum. Daha da yaralay\u0131c\u0131 olan sonras\u0131yd\u0131. O kadar utanmaz bir adamd\u0131 ki, s\u0131n\u0131fta iki ki\u015fi \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan\u0131z; biri Haluk diye bir \u00e7ocuk, di\u011feri ben. \u00d6nce Haluk\u2019a, \u2018Hakl\u0131 m\u0131y\u0131m?\u2019 diye sordu. D\u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc yetmiyor, bir de hakl\u0131 m\u0131y\u0131m diye soruyor. Zorbal\u0131ktan \u00f6te bir y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k, h\u00e2l\u00e2 bunu ifade edecek kelime bulamad\u0131m. Haluk bembeyaz kesilmi\u015fti, \u00e7ok korkmu\u015ftu, \u2018Evet,\u2019 diye kekeledi, ne desin. Sonra bana sordu. Ben a\u011flamaktan cevap veremiyorum, adam h\u00e2l\u00e2 \u0131srar ediyor: \u2018S\u00f6yle, hakl\u0131 m\u0131y\u0131m de\u011fil miyim?\u2019 Teneff\u00fcs zili \u00e7ald\u0131. Ben d\u0131\u015far\u0131ya f\u0131rlad\u0131m. Bu arada Tahir a\u011f\u0131z burun kan i\u00e7inde ama yerinde oturuyor.<\/p>\n<p>*Belli ki sen Tahir\u2019den \u00e7ok etkilenmi\u015fsin bu durumdan.<\/p>\n<p>Tahir i\u00e7in \u00e7ok normal bir \u015feydi belki de, \u015fiddet g\u00f6rmeye al\u0131\u015fm\u0131\u015f. \u0130kinci ders oldu h\u00e2l\u00e2 a\u011fl\u0131yorum. T\u00fcrk\u00e7eci beni tahtaya kald\u0131rd\u0131, sen misin evet hocam hakl\u0131s\u0131n\u0131z demeyen. B\u00fct\u00fcn bir ders s\u00f6zl\u00fc yapt\u0131 beni. K\u0131rk be\u015f dakika boyunca.<\/p>\n<p>*Bir t\u00fcr manevi dayak.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc beni d\u00f6vemez. Bunu biliyor ama tahtada mahvetti. Sormad\u0131k soru b\u0131rakmad\u0131. Beni de b\u00f6yle cezaland\u0131rd\u0131. Sonraki ders matematikti. Matematik\u00e7i \u00e7ok iyi bir insand\u0131. S\u00fcrekli a\u011fl\u0131yordum, kendimi tutam\u0131yordum. Sadece ben de\u011fil, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f\u0131n nutku tutulmu\u015f, herkesin y\u00fcz\u00fc bembeyaz, kimsenin a\u011fz\u0131n\u0131 b\u0131\u00e7ak a\u00e7m\u0131yor. Adamca\u011f\u0131z \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Bana, \u2018Hadi sen eve git,\u2019 dedi. Yollarda a\u011flaya a\u011flaya eve gittim, anneme anlatt\u0131m. Annem tabii solu\u011fu okulda ald\u0131. Annem mi konu\u015ftu, ne oldu bilmiyorum, T\u00fcrk\u00e7eci bir daha bana bula\u015fmad\u0131, kimseye bula\u015fmad\u0131. Ama o olaydan sonra ben okuldan da, \u00f6\u011fretmenden de kavram olarak nefret ettim. Tahir\u2019in <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm E\u011fitim haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/egitim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">e\u011fitim<\/a> hayat\u0131na mal oldu, okulu b\u0131rakt\u0131, Anadolu\u2019da bir yere gitti. Bir y\u0131l sonra bana bir te\u015fekk\u00fcr mektubu yazd\u0131. \u0130lgin\u00e7ti, yapt\u0131\u011f\u0131m tek \u015fey kendime engel olamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in a\u011flamakt\u0131, o bunu bir direni\u015f olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f demek ki. Niye o kadar bekledi te\u015fekk\u00fcr etmek i\u00e7in onu da bilmiyorum. Belki o bir y\u0131l boyunca bu olay\u0131n etkisinde kald\u0131.\u201d (s. 58-60).<\/p>\n<p>Ortaokul ikinci s\u0131n\u0131ftay\u0131m. Sekiz bu\u00e7uktaki derse yeti\u015fmek i\u00e7in be\u015f bu\u00e7ukta yataktan kalkm\u0131\u015f\u0131m. Bir \u201carada\u201d veya \u201cteneff\u00fcs\u201dte oturdu\u011fum bankta kendimden ge\u00e7mi\u015f, yana do\u011fru devrilmi\u015fim. Biri beni d\u00fcrterek kendime getiriyor. Kolundaki \u201cN\u201d i\u015faretinden n\u00f6bet\u00e7i oldu\u011funu anl\u0131yorum. \u201cSeni m\u00fcd\u00fcr ba\u015f muavini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor!\u201d diyor. Hocan\u0131n yan\u0131na gitmemi istiyor. Ba\u015f\u0131ma gelecekleri bilerek ama i\u015fledi\u011fim kabahati de merak ederek a\u011f\u0131r ve korkak ad\u0131mlarla gidiyorum, kap\u0131y\u0131 \u00e7al\u0131yorum, i\u00e7eriye giriyorum. \u201cBeni \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z!\u201d diyorum. \u201cOturakta terbiyesizce uzanan, uyuyan sen miydin?\u201d diyor. Bir\u00e7ok insan\u0131n huzurunda, \u00f6lsem kemiklerimin unutmayaca\u011f\u0131, pe\u015fe pe\u015fe tokatlar yiyorum ve tekmelerle u\u011furlan\u0131yorum.<\/p>\n<p>Benimki \u00fc\u00e7 be\u015f dakikal\u0131k seremoniydi ya s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131m Selami\u2019nin bir ders boyunca -k\u0131rk be\u015f dakika- dayak yemesi. T\u00fcrk\u00e7e dersiydi. \u00d6\u011fretmen, y\u00fcz\u00fc her zaman g\u00fclen arkada\u015f\u0131m\u0131za Anadolu\u2019nun ne zaman fethedildi\u011fini sordu. Selami ya yanl\u0131\u015f bir tarih s\u00f6yledi ya bilemedi\u2026 Ve tebess\u00fcm etti. T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmeni, Malazgirt Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n tarihini bilemeyen bu arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131, dinlene dinlene bir ders boyunca d\u00f6vd\u00fc\u2026 Kap\u0131ya do\u011fru y\u00fcr\u00fcyor bir kere daha d\u00f6v\u00fcyor, s\u0131n\u0131f\u0131 turluyor bir kere daha d\u00f6v\u00fcyor, kendi kendine s\u00f6ylenerek camdan d\u0131\u015far\u0131ya bak\u0131yor bir kere daha d\u00f6v\u00fcyor, kollar\u0131n\u0131 s\u0131v\u0131yor bir kere daha d\u00f6v\u00fcyor\u2026<\/p>\n<p>Biz de o dayaklar aras\u0131nda k\u0131r\u0131la k\u0131r\u0131la b\u00fcy\u00fcyor, k\u00fc\u00e7\u00fcle k\u00fc\u00e7\u00fcle kayboluyorduk s\u0131n\u0131flarda. Arkas\u0131 olan hi\u00e7bir arkada\u015f\u0131m\u0131n dayak yedi\u011fine tan\u0131k olmad\u0131m. Bizi dayakla terbiye eden eller, m\u00fcd\u00fcr beyin o\u011flunu sevmeye doyam\u0131yorlard\u0131. Yani \u201cdayak yemek\u201d veya \u201cyememek\u201d de biraz s\u0131n\u0131fsald\u0131.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Benim b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131m \u015fiire a\u00e7\u0131l\u0131r. Bu nedenle yaz\u0131y\u0131, s\u00f6yle\u015fideki \u015fiirle ilgili k\u0131sa b\u00f6l\u00fcmle toparlamak isterim. Burada hem (annesi Geyveli) Necatigil var hem de h\u00e2l\u00e2 ke\u015ffedilmedi\u011fini, hak etti\u011fi yeri bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm Didem Madak. Bu \u00fc\u00e7 paragrafta Tun\u00e7\u2019un \u015fair\/yazar sevmekten \u00e7ok \u201c\u015fiirsever\u201d (\u201cmetinsever\u201d) tavr\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki benim de edebiyattaki temel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcm budur; \u201c\u015fair sever de\u011fil \u2018\u015fiirsever\u2019im, romanc\u0131 sever de\u011fil \u2018romansever\u2019im, \u00f6yk\u00fcc\u00fc sever de\u011fil \u2018\u00f6yk\u00fcsever\u2019im\u201d:<\/p>\n<p>\u201c*\u015eiiri t\u00fcr olarak \u00e7ok seviyorsun ama daha \u00e7ok \u0130kinci Yeni \u015fairlerini an\u0131yorsun. <b>(\u00d6zellikle Cansever.)<\/b> Ba\u015fka \u015fairler var m\u0131 severek okudu\u011fun? Varolu\u015fsal melankolisi ve aileyle kurdu\u011fu ili\u015fki bi\u00e7imiyle seni etkilemi\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, Necatigil\u2019i hi\u00e7 anmad\u0131n mesela.<\/p>\n<p>Ah tabii ki! Beh\u00e7et Necatigil yine haf\u0131zama i\u015flemi\u015f \u015fairlerden. Bence Necatigil az \u00e7ok \u015fiir okuyan herkesin haf\u0131zas\u0131na i\u015flemi\u015ftir. Onun duygu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 beraberimizde gezdiriyoruz gibi gelir bana. Oktay Rifat\u2019\u0131 da \u00e7ok severim. G\u00fclten Ak\u0131n\u2019\u0131n h\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 dirilikle \u015fiir yaz\u0131yor olmas\u0131na hayran\u0131m. Ayn\u0131 ku\u015faktan oldu\u011fumuz Birhan\u2019\u0131n (Keskin) \u015fiirlerini \u00f6zl\u00fcyorum, bazen burnumda t\u00fct\u00fcyor. Metin Alt\u0131ok\u2019un eskiden yeterince okunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm, bu aralar sanki daha \u00e7ok okunuyor gibi geliyor bana. Bloglarda dizelerine rastl\u0131yorum, seviniyorum. Melih Cevdet Anday birka\u00e7 \u015fiirini okudu\u011fum bir \u015fair ama benim \u015fairim olamad\u0131. Orhan Veli de yine toplumsal haf\u0131zam\u0131za i\u015flemi\u015f bir \u015fair ama o da benim \u015fairim olamad\u0131.<\/p>\n<p>*G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fiirini, gen\u00e7 \u015fairleri izliyor musun?<\/p>\n<p>Olabildi\u011fince izlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ama iyi izledi\u011fimi s\u00f6yleyemem. Gonca \u00d6zmen yeni \u015fiirlerini merakla bekledi\u011fim bir \u015fair. G\u00f6k\u00e7enur \u00c7.\u2019yi ilgiyle okuyorum, \u00e7ok de\u011fi\u015fik buluyorum \u015fiirini. Didem Madak\u2019\u0131 severdim, gen\u00e7 ya\u015fta kaybettik. Daha yazacak \u00e7ok \u015fiiri vard\u0131. Ba\u015fka gen\u00e7 ve iyi \u015fairler de var tabii, bu kadar de\u011filler. (s. 397)<\/p>\n<p>*\u0130slami kesimden de okurlar\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yledin yukar\u0131da. \u2018Muhafazak\u00e2r\u2019 kabul edilen \u00e7ok iyi \u015fairler var; Cahit Zarifo\u011flu, Sezai Karako\u00e7, \u0130smet \u00d6zel, Cahit Koytak gibi. Onlar\u0131 da okur musun?<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek \u015fiir bence \u00e7ok garip bir \u015fey, dilin hakiki t\u0131ls\u0131m\u0131, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, inan\u00e7 tan\u0131m\u0131yor. Benim i\u00e7in iyi \u015fiir var, \u0130slamc\u0131, Budist, ateist\u2026 \u015fairin inan\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir \u00f6nemi yok. \u0130smet \u00d6zel dilimin de haf\u0131zam\u0131n da s\u0131k s\u0131k kendini tutamad\u0131\u011f\u0131 \u015fairlerdendir. \u00d6yle iyi \u015fiirler yazm\u0131\u015f ki, hayat\u0131n bir yerinde mutlaka kendini hat\u0131rlat\u0131yor. Cahit Koytak ve Sezai Karako\u00e7 da \u00f6yle. Ama onlar\u0131 daha ge\u00e7 bir zamanda okudu\u011fumdan m\u0131 bilmiyorum, dizeleri \u0130smet \u00d6zel\u2019inkiler kadar s\u0131k \u00e7\u0131k\u0131p gelmiyor.\u201d (s. 398)<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Geldik yaz\u0131n\u0131n sonuna ve as\u0131l sorunsala.<\/p>\n<p>Ayfer Tun\u00e7, do\u011fdu\u011fu yerle aras\u0131na mesafe koymu\u015f yazarlardan. Yazd\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k veya \u00f6rt\u00fck bir \u015fekilde Adapazar\u0131\u2019na \u00e7\u0131kmas\u0131 okuru yan\u0131ltmas\u0131n, onun i\u00e7in bu \u015fehir bir g\u00fcn d\u00f6n\u00fclecek (veya d\u00f6n\u00fclmesi gereken) bir yer de\u011fil. Bunu yazara bir ele\u015ftiri olsun diye de\u011fil, okuduklar\u0131mdan elde etti\u011fim \u00e7\u0131kar\u0131m olarak buraya yaz\u0131yorum. Bu durumu saklam\u0131yor a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyor ve bak\u0131n ne diyor Tun\u00e7; \u201c\u2026 ya\u015f\u0131m ilerledik\u00e7e kalpten gelen bir sevgiyle de\u011fil, \u00f6\u011frenilmi\u015f bir sevgiyle bir \u015fehre ba\u011fl\u0131 olma anlam\u0131nda memleket\u00e7i olmaya \u00e7abal\u0131yorum. Bunun do\u011fdu\u011fumuz \u015fehirlere bir bor\u00e7 oldu\u011funa dair, tam olu\u015fmam\u0131\u015f bir inan\u00e7 k\u0131p\u0131rd\u0131yor i\u00e7imde. Ama benimkinin yapay bir memleket\u00e7ilik oldu\u011funu da biliyorum. Sait Faik\u2019le ayn\u0131 memleketten olmakla \u00f6v\u00fcn\u00fcyorum mesela, bunun k\u00fclliyen sa\u00e7mal\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm halde. Ayn\u0131 \u015fehirde do\u011fmu\u015f olmam\u0131z kime ne gibi bir de\u011fer kazand\u0131rabilir ki? \u00dcstelik yazd\u0131klar\u0131na bakacak olursak ailesi do\u011fdu\u011fu \u015fehrin tarihinde de bug\u00fcn\u00fcnde de yer tuttu\u011fu halde, Sait Faik kendini hi\u00e7bir zaman bir \u015fehre, bir memlekete ait hissetmedi. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlerin tabelalardaki adlar\u0131n\u0131 umursamad\u0131. Onun memleketi s\u0131radan insanlar\u0131n kalbiydi. <b>Adapazar\u0131\u2019n\u0131n bug\u00fcn kendini nas\u0131l sahiplendi\u011fini g\u00f6rse muhtemelen \u00e7ok \u015fa\u015fard\u0131, t\u0131pk\u0131 Kastamonu\u2019nun O\u011fuz Atay\u2019\u0131 sahiplenmesi gibi.<\/b> Ama \u015fehirler, \u2018memleketler\u2019 bunu yapmal\u0131, de\u011ferli evlatlar\u0131n\u0131n an\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011fr\u0131na basmal\u0131, ge\u00e7 bile kald\u0131lar.<\/p>\n<p>\u2018Aaa, Adapazarl\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z? Neresinden?\u2019<\/p>\n<p>\u2018\u015euras\u0131ndan. Siz?\u2019<\/p>\n<p>Sanki s\u00f6ylese bilece\u011fim neresi oldu\u011funu. Do\u011fdu\u011fum \u015fehre o kadar uzun zamand\u0131r gitmedim ki, \u2018orda bir \u015fehir var uzakta\u2019 oldu benim i\u00e7in. Bazen soruyorum kendime, neden do\u011fdu\u011fumuz \u015fehirleri imleyen memleket vurgusu beni fazla etkilemiyor diye.<\/p>\n<p>Nedenlerden biri <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm \u0130stanbul haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/istanbul\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130stanbul<\/a>\u2019u tutkuyla sevmem olabilir. Bazen T\u00fcrkiyesiz ya\u015fayabilirim ama \u0130stanbulsuz ya\u015fayamam gibi geliyor bana.\u201d<a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/22692865\/muharrem-dayanc\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak#sdfootnote3sym\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">3<\/a><\/p>\n<p>Ayfer Tun\u00e7, \u201cSait Faik\u2019le ayn\u0131 memleketten olmakla \u00f6v\u00fcnmek\u201d diyor ya, ben de ayn\u0131 \u00f6v\u00fcnc\u00fc \u201cAyfer Tun\u00e7\u2019la ayn\u0131 memleketten olmak\u201d noktas\u0131na ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olmal\u0131y\u0131m ki b\u00f6yle bir yaz\u0131y\u0131 kaleme ald\u0131m. Ba\u015fka nedenler de vard\u0131r ama ana etken bu. Tun\u00e7, \u201cAdapazar\u0131\u2019n\u0131n bug\u00fcn kendini (Sait Faik) nas\u0131l sahiplendi\u011fini g\u00f6rse muhtemelen \u00e7ok \u015fa\u015fard\u0131, t\u0131pk\u0131 Kastamonu\u2019nun O\u011fuz Atay\u2019\u0131 sahiplenmesi gibi. Ama <b>\u015fehirler, \u2018memleketler\u2019 bunu yapmal\u0131, de\u011ferli evlatlar\u0131n\u0131n an\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011fr\u0131na basmal\u0131, ge\u00e7 bile kald\u0131lar.<\/b>\u201d diyor ama \u015fehrin sahibi \u201cbiz\u201d anlam\u0131nda \u201cben\u201d de\u011filim ki! Tun\u00e7 \u00f6yle diyorsa, ben de bir itirafla bulunay\u0131m: G\u00f6r\u00fcyor ve biliyorum ki, \u00e7ok az duyarl\u0131 insan hari\u00e7, ge\u00e7mi\u015fte yaz\u0131lan ve yap\u0131lanlar da, bizim gibilerin yazd\u0131klar\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 da Adapazar\u0131\u2019n\u0131n pek umurunda de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada hayat\u0131 ba\u015fka \u015fehirlerin \u201ck\u00fclt\u00fcr ve dayan\u0131\u015fma\u201d derneklerini kuranlar veya buralara aidat \u00f6deyenler y\u00f6netiyor, y\u00f6nlendiriyor. Adapazar\u0131\u2019yla ilgili an\u0131lar\u0131n\u0131za, hayallerinize b\u0131y\u0131k alt\u0131ndan g\u00fclenler yani. \u015eehri atlama ta\u015f\u0131 g\u00f6renler veya. Hayat ve Adapazar\u0131 ger\u00e7ekleri bu minval \u00fczere ve bu yolda akt\u0131k\u00e7a i\u00e7imden bir ses \u201cAdapazar\u0131 bahsini daha fazla zorlama ve s\u00f6z\u00fc yorma\u201d diyor.<\/p>\n<p>U-za-ta-ca-\u011f\u0131m.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/22692865\/muharrem-dayanc\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak#sdfootnote1anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">1<\/a> Yaz\u0131daki b\u00fct\u00fcn al\u0131nt\u0131lar i\u00e7in bkz. (<b>Ayfer Tun\u00e7\u2019la Karanl\u0131kta Kelimeler<\/b>, S\u00f6yle\u015fi: Handan \u0130nci, Can Sanat Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2014, 402 s.)<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/22692865\/muharrem-dayanc\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak#sdfootnote2anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">2<\/a> Metindeki vurgular bana aittir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/t54.com.tr\/makale\/22692865\/muharrem-dayanc\/adapazarli-olmak-ya-da-olmamak#sdfootnote3anc\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">3<\/a> Ayfer Tun\u00e7, \u201cMemleket: Neresinden?\u201d, <b>Memleket Hik\u00e2yeleri<\/b>, Can Sanat Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2024, s. 35.<\/p>\n<\/article>\n<div class=\"post-related dot-post link-8 more mb25\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ADAPAZARLI OLMAK YA DA OLMAMAK -Ayfer Tun\u00e7 \u00d6rne\u011fi- Serde \u00f6\u011fretmenlik var, bu nedenle olacak, herhangi bir bilgiyi payla\u015f\u0131rken ortamdakilerin bahsi anlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak incelikler (anahtar \u201ckavramlar\u201d) bulmaya ve kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. \u00d6\u011frencilerime; \u201czaman\u201d, \u201cmek\u00e2n\u201d, \u201cinsan\u201d, \u201ckaynak\u201d derseniz neye g\u00f6nderme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 hemen anlarlar. Bilirler ki bu d\u00f6rt kavram, bir\u00e7ok derste anlat\u0131y\u0131 \u00fczerine in\u015fa etti\u011fim s\u00fctunlar gibidir. Bir konunun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":907,"featured_media":49833,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,194],"tags":[1694,1698,1466,1336,1699,1398,1700,1697],"class_list":["post-52153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guncel","tag-ayfer-tunc","tag-dortyol","tag-edebiyat","tag-geyve","tag-memleket-yazilari","tag-muharrem-dayanc","tag-sait-fayik","tag-sakarya-yazilari"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52153"}],"collection":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/907"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52154,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52153\/revisions\/52154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}