{"id":51711,"date":"2024-11-22T15:31:10","date_gmt":"2024-11-22T12:31:10","guid":{"rendered":"https:\/\/karacamkoyu.com\/?p=51711"},"modified":"2025-08-25T21:55:51","modified_gmt":"2025-08-25T18:55:51","slug":"bos-koltuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/2024\/11\/22\/bos-koltuk\/","title":{"rendered":"Bo\u015f Koltuk"},"content":{"rendered":"

Bir Ayfer Tun\u00e7 ve Adapazar\u0131<\/a> yaz\u0131s\u0131d\u0131r-<\/b><\/p>\n

\u201cBenim bu toplumun ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle bitmeyen bir derdim var.\u201d<\/p>\n

Tarihi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, edebiyat\u0131 ve gelece\u011fiyle ilgili hayallerimin yan\u0131 s\u0131ra k\u00f6ylerini, kasabalar\u0131n\u0131, il\u00e7elerini ve merkezini ele alan y\u00fczden fazla Adapazar\u0131 yaz\u0131s\u0131 yazd\u0131m. Sait Faik\u2019ten Tanp\u0131nar\u2019a uzanan yazar yelpazesinde bir Ayfer Tun\u00e7<\/b> yaz\u0131s\u0131n\u0131n dahi olmamas\u0131 \u00f6nemli bir eksiklikti. Bu yaz\u0131, b\u00f6yle bir eksikli\u011fi tamamlama \u00e7abas\u0131n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse memnun olurum. Yay\u0131mlan\u0131\u015f tarihi olarak ikinci bask\u0131s\u0131n\u0131 yapan Memleket Hik\u00e2yeleri<\/b> (Can Sanat Yay\u0131nlar\u0131, 2024)1<\/a>onlarca Adapazar\u0131 yaz\u0131s\u0131 yazd\u0131rtacak denli malzemeyle dolu. Yazar\u0131n kendisi gibi Adapazar\u0131\u2019nda hayata g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7anlar ve burada b\u00fcy\u00fcyenler i\u00e7in hem ince hem i\u015flenmeye uygun ayr\u0131nt\u0131lar, yani hem okutan (writerly texts) hem yazd\u0131ran (readerly texts) metinler bunlar. Yetmi\u015fli y\u0131llara odaklanan bu yaz\u0131larda, zaman zaman iki binli y\u0131llara gelindi\u011fi, hatta bug\u00fcnleri \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran \u00f6ng\u00f6r\u00fclerde bulunuldu\u011fu da oluyorYaz\u0131ya ni\u00e7in b\u00f6yle bir giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 izah edeyim. Bu y\u0131llar ve bu y\u0131llarda ya\u015fananlar (70\u2019ler), \u015fehrin sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u00e7amaklar ve e\u011flenceler yapmak i\u00e7in ailece gidilen Karasu<\/a> tatilleri, otob\u00fcslerle, trenlerle, motosikletlerle yap\u0131lan yolculuklar ve yolcu davran\u0131\u015flar\u0131, do\u011fal afetler ve bunlar\u0131n insanlarda olu\u015fturdu\u011fu travmalar, \u00e7ocuklu\u011fumdan beri tan\u0131k oldu\u011fum, bazen uzaktan da olsa g\u00f6zlemledi\u011fim hadiseler yuma\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Bir zamanlar\u0131n me\u015fhur ifadesiyle s\u00f6ylemek gerekirse b\u00fct\u00fcn bunlar ya\u015fan\u0131rken, ayn\u0131 co\u011frafya ve sosyal \u00e7evrede do\u011fup b\u00fcy\u00fcme anlam\u0131nda \u201cben de oradayd\u0131m\u201d diyorum. Bazen g\u00f6zlerimle bazen kulaklar\u0131mla bazen kalemimle ama her zaman kalbimle. (Arifiye bizim kap\u0131 kom\u015fumuz, Karasu seyrek de olsa erken ya\u015flardan itibaren denizini ziyaret etti\u011fimiz yer, \u0130psiz Recep \u00e7ocukluktan beri ad\u0131n\u0131 duydu\u011fumuz bir halk kahraman\u0131, Adapazar\u0131\u2019n\u0131n ortak yazg\u0131s\u0131 olan g\u00f6\u00e7menlik aileme de bula\u015fm\u0131\u015f, o y\u0131llar i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum \u00fcniversite okunacaksa \u0130stanbul<\/a>\u2019da okunur\u2026)<\/p>\n

Bu denemelerdeki (\u00f6yk\u00fclerdeki) herhangi bir paragraftan hareketle \u00e7ocukluk veya gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131na gidip\/inip uzun uzun \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler yapabilirim. \u0130\u00e7imde birikenlerle Tun\u00e7\u2019un anlatt\u0131klar\u0131 \u00f6ylesine \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor, benze\u015fiyor (ve bazen \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yor) ki bunlar\u0131 t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatmam hi\u00e7 de kolay de\u011fil. Kitab\u0131 okurken y\u00fcz\u00fcm\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lleri g\u00f6rmeliydiniz, yer yer parlayan yer yer \u0131slanan g\u00f6zlerimi de. S\u00f6ylenmelerimi bir de. (Tam da \u00f6yle be hocam \/ yok yok o kadar da de\u011fil \/ bu konuda size kat\u0131lm\u0131yorum \/ farkl\u0131 yerlerden yakla\u015fsak da ayn\u0131 yere bak\u0131yoruz\u2026)<\/p>\n

\u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131nda \u00e7ok az seyahat edebildim, de\u011fi\u015fik ara\u00e7larla yolculuk yapmak da s\u0131n\u0131fsald\u0131 o y\u0131llarda. (Kara trene binebiliyordum mesela trenlerden, ikinci bahar\u0131n\u0131 ya\u015fayan ve s\u0131k s\u0131k ar\u0131zalanan minib\u00fcslere, yar\u0131m otob\u00fcslere bir de.) Bug\u00fcn de bir\u00e7ok \u201colur\u201d ile \u201colmaz\u201d\u0131 imk\u00e2nlar ve s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 belirliyor ama ge\u00e7mi\u015fte sanki biraz daha keskindi bu u\u00e7urumlar, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar veya ya\u015fanmam\u0131\u015fl\u0131klar. K\u00f6yden kasabaya, kasabadan \u015fehre, \u015fehirden ba\u015fka bir \u015fehre gidi\u015f geli\u015flerim o kadar az ve say\u0131l\u0131yd\u0131 ki bindi\u011fim otob\u00fcslerle nas\u0131l seyahat etti\u011fimi, bunlar\u0131 kimlerle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 isim isim hat\u0131rlayacak kadar\u2026 Ne kadar b\u00fcy\u00fcl\u00fc ve heyecan vericiydi bu yolculuklar. Yolculuklar\u0131 iki kad\u0131nla, babaannem ve annemle yap\u0131yordum. Bunlar\u0131n Adapazar\u0131\u2019na veya Geyve\u2019ye yap\u0131lanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131yla ilgiliydi. Ya di\u015f \u00e7ektirmeye gidiyordum ya dispansere kontrole. Bunlar i\u00e7inde en uzunu ve \u015fa\u015faal\u0131 olan\u0131 babaannemle \u0130stanbul\u2019daki halama yapt\u0131\u011f\u0131m ziyaret olmal\u0131. \u0130lk defa Adapazar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f, \u015fehirleraras\u0131 otob\u00fcse binmi\u015f, \u0130stanbul\u2019a gitmi\u015ftim. Bir \u00e7ocuk, bug\u00fcn de yan yol olarak kullan\u0131lan K\u00fc\u00e7\u00fckyal\u0131\u2019da (T\u00fcnel\u2019de) otob\u00fcsten indi\u011fini \u00e2n\u0131 hat\u0131rlar m\u0131, ben hat\u0131rl\u0131yorum. Okul d\u00f6n\u00fc\u015flerinde normal yol varken T\u00fcnel\u2019den ge\u00e7ip Kadir Has Lisesi\u2019nin yan\u0131ndan dolanmam belki de bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n bana bir muzipli\u011fi.<\/p>\n

Ayfer Tun\u00e7\u2019un Memleket Hik\u00e2yeleri<\/b>\u2019ni okurken hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m ve i\u00e7imin ac\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir ayr\u0131nt\u0131 var. Anlatt\u0131\u011f\u0131m t\u00fcm yolculuklar\u0131 annemin veya babaannemin kuca\u011f\u0131nda yapt\u0131m ben. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamanlarda, \u00e7ocuklar\u0131n biletli yolculuk yapabilmeleri de s\u0131n\u0131fsald\u0131. Yeti\u015fkinler gibi koltu\u011fa oturaca\u011f\u0131m, muavin geldi\u011finde cebimden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m paray\u0131 ona uzataca\u011f\u0131m g\u00fcnlerin hayaliyle ge\u00e7irdim \u00e7ocuklu\u011fumu.<\/p>\n

Darac\u0131k koltuklar aras\u0131nda annenizin veya babaannenizin kuca\u011f\u0131nda yolculuk yapmad\u0131ysan\u0131z, anlatt\u0131klar\u0131mdan bir \u015fey anlaman\u0131z \u00e7ok da kolay de\u011fil. Annenizi veya babaannenizi dinlendirmek i\u00e7in bo\u015f bir koltu\u011fa ge\u00e7meniz, g\u00f6z\u00fcn\u00fcz kap\u0131da bir s\u00fcre \u00f6ylece gitmeniz, ama otob\u00fcs her durdu\u011funda ve yolcu ald\u0131\u011f\u0131nda yerinizden kalkman\u0131z gerekebilece\u011fini akl\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u2026 Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc \u201cHadi ufakl\u0131k annenin yan\u0131na!\u201d sesine maruz kalman\u0131z\u2026 K\u00f6t\u00fc, utan\u0131lacak bir \u015fey yapm\u0131\u015f gibi, k\u00fc\u00e7\u00fcle k\u00fc\u00e7\u00fcle, y\u00fcz\u00fcn\u00fcz k\u0131zara k\u0131zara ve kimseye g\u00f6r\u00fcnmeden annenizin veya babaannenizin kuca\u011f\u0131na d\u00f6nmeniz\u2026 Koskocaman minib\u00fcs\/otob\u00fcs halk\u0131n\u0131n i\u00e7inde b\u00f6yle bir h\u00e2li ya\u015famad\u0131ysan\u0131z ruhuma i\u015fleyen ve hi\u00e7 ge\u00e7meyen bu ezikli\u011fi nereden bileceksiniz?<\/p>\n

Buraya kadar anlatt\u0131klar\u0131m, kendisine bilet al\u0131nmayan ve \u201cbo\u015f koltuk\u201d reva g\u00f6r\u00fclen \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fcndendi. Bir de bunun kar\u015f\u0131 yakas\u0131 varm\u0131\u015f onu da Memleket Hik\u00e2yeleri<\/b>\u2019ni okuyunca anlad\u0131m. Yan\u0131ndaki \u201cbo\u015f koltuk\u201d y\u00fcz\u00fcnden stresli yolculuk yapan kad\u0131n yolcular.<\/p>\n

\u015eehirleraras\u0131 yolculuklarda, ikili koltuklardaki kad\u0131n yan\u0131n\u0131n bo\u015f kalmas\u0131 s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen bir durumdur. O tek koltu\u011fa son dura\u011fa varana kadar cinsiyeti ve ya\u015f\u0131 m\u00fcsait onlarca insan oturabilir. Bu bir ihtimaldir ama zay\u0131f bir ihtimal de\u011fildir. Davetsiz ve zaman zaman m\u00fcnasebetsiz misafirlerle ge\u00e7irilen b\u00f6yle bir yolculu\u011fu bu kitab\u0131 okuyana kadar d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim.<\/p>\n

Ayfer Tun\u00e7, kitaptaki yolculuklar\u0131n Erzurum\u2019a evirilmesinden sonra yazd\u0131\u011f\u0131 bir denemede (\u201cBir Otob\u00fcs Yolculu\u011fu<\/b>\u201d) kaza ge\u00e7iren aste\u011fmen e\u015finin yan\u0131na giden bir kad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcyle benim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m ruh halinin kar\u015f\u0131 yakas\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015f.<\/p>\n

(\u0130stanbul) Harem\u2019den ba\u015flay\u0131p (Erzurum) Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi kamp\u00fcs\u00fcnde (T\u0131p Fak\u00fcltesi hastanesinin kap\u0131s\u0131nda) son bulan otob\u00fcs yolculu\u011funun \u015fof\u00f6r ve muavinle birlikte ana kahramanlar\u0131ndan biri bu kad\u0131n yolcudur. Sinematografik bir yap\u0131da kaleme al\u0131nan ve rahatl\u0131kla filmi \u00e7ekilebilecek bir kurguya sahip olan metinde, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131n etkisiyle olacak, en \u00e7ok dikkatimi \u00e7eken ayr\u0131nt\u0131 kad\u0131n\u0131n yan\u0131ndaki \u201cbo\u015f koltuk\u201d oldu. \u00c7ocuklukta ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131n aksine bu sefer kad\u0131n yolcuyu huzursuz eden \u201cbo\u015f koltuk\u201d sorunsal\u0131na, ba\u015fka bir ifadeyle \u201c\u00f6tekinin \u00e7aresizli\u011fine\u201d bakmak i\u00e7in metne gidelim ve anlat\u0131c\u0131n\u0131n sesine kulak verelim:<\/p>\n

\u201cOcak sonu, karl\u0131 bir g\u00fcn. Otob\u00fcs t\u0131kl\u0131m t\u0131kl\u0131m dolu, ama \u2018bayan\u2019 oldu\u011fu i\u00e7in yan\u0131 bo\u015f. \u0130n\u015fallah \u015fehrin birinde kat kat giyinmi\u015f, \u00fcst\u00fc ba\u015f\u0131 terle kar\u0131\u015f\u0131k k\u00f6m\u00fcr kokan iri bir kad\u0131n binip yol boyunca \u00fcst\u00fcne y\u0131k\u0131la y\u0131k\u0131la uyumaz, t\u00fck\u00fcre t\u00fck\u00fcre \u00e7ekirdek \u00e7itlemez veya yedi s\u00fclalesinin dertlerini anlatmaz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ba\u015fka zaman olsa katlanabilir belki, ama bug\u00fcn hay\u0131r. Yolcular\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7iriyor. Otob\u00fcste muavine kucakta gidecek abisi denilerek bilet al\u0131nmam\u0131\u015f bir \u00e7ocuk varsa yand\u0131k diye ge\u00e7iyor akl\u0131mdan.<\/b> Bu \u00fclkede d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ailelere \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in bilet almak pahal\u0131 ve gereksiz gelir.<\/b> Haks\u0131z say\u0131lmazlar asl\u0131nda, biletler ger\u00e7ekten pahal\u0131, hele aile kalabal\u0131ksa alt\u0131ndan kalk\u0131l\u0131r gibi de\u011fil. Bu nedenle yirmi k\u00fcsur saatlik yolculukta eziyet \u00e7ekmeyi g\u00f6ze al\u0131rlar ama \u00e7ekmemenin de yolunu bulurlar. B\u00f6yle \u00e7ocuklar\u0131n annelerinin g\u00f6zleri koltuklarda olur. Daha \u0130zmit\u2019e varmadan yan\u0131ndaki bo\u015f koltu\u011fu g\u00f6z\u00fcne kestiren bir anne \u00e7\u0131kar. Sana da arkada\u015f olur karde\u015f, oturuversin deyip \u00e7ocu\u011fu kondurur yan\u0131na. Oturmakla kalsa sorun yok, ama senden ona bakman\u0131, ilgilenmeni bekler. \u00c7i\u015fi gelince annesini uyaracaks\u0131n, susad\u0131m derse muavinden su isteyeceksin, uyursa \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rteceksin. Bu kadarc\u0131k insanl\u0131k vazifesini de yapmayacaksan nesin ki sen?\u201d (s. 262)<\/p>\n

Asl\u0131nda siz benim \u00e7ocukluk derdimi de yan\u0131na oturduklar\u0131m\u0131n \u00e7aresizli\u011fini de anlad\u0131n\u0131z. Fakat otob\u00fcs\u00fcn \u201cmemleketi\u201d yolcular\u0131n da \u201chalk\u0131\u201d temsil etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bu metafor \u00fczerinde g\u00fcnlerce konu\u015fabiliriz. \u201cAyn\u0131 gemideyiz.\u201d deyimini \u201cayn\u0131 otob\u00fcsteyiz\u201de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fck m\u00fc mesele kendili\u011finden hallolur. \u015eair \u201cotob\u00fcs\u00fc ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f bir millet\u201d derken bizi kastetmi\u015f. Otob\u00fcs filan ka\u00e7mam\u0131\u015f, biz i\u00e7indeyiz, orta ya\u015fl\u0131s\u0131-ihtiyar\u0131, \u00e7ocu\u011fu-genci birlikte yolculuk ediyoruz. Fakat otob\u00fcse nas\u0131l binece\u011fimiz, yolculuk boyunca nelere dikkat edece\u011fimiz konusunda oturmu\u015f bir plan\u0131m\u0131z yok ve kafam\u0131z kar\u0131\u015f\u0131k. Standart b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki koltuklara boyca ve kiloca s\u0131\u011fmayacak insanlara bilet satmal\u0131 m\u0131y\u0131z, satmamal\u0131 m\u0131y\u0131z? Herkes biletinde yazan yere mi oturmal\u0131, yoksa yolculu\u011fun ve otob\u00fcs\u00fcn durumuna g\u00f6re istedi\u011fi koltu\u011fa ge\u00e7ebilmeli mi? Belli bir ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcndeki her \u00e7ocu\u011fa bilet sat\u0131n almak zorunlu mu olmal\u0131? Yaln\u0131z seyahat edeceklerse bebekli annelere yanlar\u0131ndaki koltuk firman\u0131n hediyesi olamaz m\u0131?<\/p>\n

Sorular\u0131m\u0131 (ve hi\u00e7 dinmeyen s\u0131z\u0131m\u0131) bo\u015f verin siz. Yazar anlat\u0131c\u0131, \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131ndan beri ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak kad\u0131n kahraman\u0131n i\u00e7inde birikenleri okurla payla\u015f\u0131yor, kulak verelim:<\/p>\n

\u201cBa\u015f\u0131na geldi daha \u00f6nce. Bu nedenle iki koltuk bileti alm\u0131yor art\u0131k. Han\u0131m han\u0131m, ben bu bo\u015f koltu\u011fa para verdim, yol uzun, serilip uyuyaca\u011f\u0131m demeye kalkt\u0131\u011f\u0131n anda bu iyi y\u00fcrekli dayan\u0131\u015fmac\u0131 milletin i\u00e7inde bozguncu oluverirsin.<\/b> Zaten yaln\u0131z yolculuk yapan gen\u00e7 bir kad\u0131ns\u0131n. Otob\u00fcs ahalisi ba\u015flar s\u00f6ylenmeye. Ne olur yani ku\u015f kadar \u00e7ocuk yan\u0131nda otursa? Anas\u0131n\u0131n dizleri koptu ka\u00e7 saattir kuca\u011f\u0131nda oturtmaktan.<\/b> Tamam da yol uzun, uyumam laz\u0131m filan diyecek olursun, sak\u0131n deme. \u0130nsan\u0131 \u00f6yle bir d\u0131\u015flar ki otob\u00fcs ahalisi bir g\u00fcnl\u00fck yolculuk bir haftal\u0131km\u0131\u015f gibi gelir.\u201d (s. 262)<\/p>\n

Art\u0131k anl\u0131yoruz ki iki bilet alman\u0131z, yan\u0131n\u0131zdaki koltu\u011fun da size ait olmas\u0131 bir \u015feyleri de\u011fi\u015ftirmiyor. Mahalle bask\u0131s\u0131na benzer \u201cotob\u00fcs yolcular\u0131 bask\u0131s\u0131\u201d devreye giriyor, biri geliyor, yan\u0131n\u0131za oturuyor. Bu duruma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kendinizi savundu\u011funuzda, ben yan\u0131mdaki koltu\u011fu da sat\u0131n ald\u0131m, uzun yolculuklarda tek koltukta seyahat edemiyorum filan dedi\u011finizde\u2026 Yand\u0131 g\u00fcl\u00fcm keten helva, ikinci g\u00fcne sarkan b\u00f6ylesi uzun bir seyahatte \u201cyaban\u201d muamelesi g\u00f6rmeye haz\u0131r olunuz.<\/p>\n

\u201cBir Otob\u00fcs Yolculu\u011fu\u201dnda yaln\u0131zca \u201cbo\u015f koltuk\u201dun felsefesi yap\u0131lm\u0131yor. Otob\u00fcs ve yolculuk \u00fczerinden ustaca izlekler kurgulan\u0131yor. Konular biraz daha derinlemesine \u00e7\u00f6z\u00fcmlendi\u011finde \u00f6yk\u00fcn\u00fcn iki y\u00fcz, \u00fc\u00e7 y\u00fcz sayfal\u0131k bir romana d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi duygusu olu\u015fuyor okurda. (\u201cBen de k\u0131sa \u00f6yk\u00fc yazm\u0131yorum zaten, yazd\u0131\u011f\u0131m \u00f6yk\u00fcler de s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f romanlar asl\u0131nda.\u201d)<\/p>\n

A\u00e7al\u0131m.<\/p>\n

Yolculuk halleriyle ilgili y\u00fcksek sesli bir ele\u015ftiri yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda seyahat edenler hemen ikiye, \u00fc\u00e7e, be\u015fe b\u00f6l\u00fcnebiliyor. Mesela m\u00fczi\u011fin sesini y\u00fcksek bulup \u015fof\u00f6r\u00fc m\u00fc uyard\u0131n\u0131z, yolcular\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u015fof\u00f6rden yana tav\u0131r koyabiliyor. (Yolculardan birinin cenazeye gitti\u011fi \u00f6\u011frenilince \u015fof\u00f6r teybi kapat\u0131yor ve bir daha a\u00e7m\u0131yor.) Diyelim ki su istediniz ve muavin suyun bitti\u011fini s\u00f6yledi, siz de bu duruma y\u00fcksek sesle \u015fa\u015f\u0131rd\u0131n\u0131z; \u201cBunca millete su mu dayan\u0131r?\u201d c\u00fcmlesi y\u00fckseliveriyor bir yerlerden. S\u0131k s\u0131k duran otob\u00fcse ele\u015ftiri mi getirdiniz \u201cBe\u011fenmiyorsan u\u00e7a\u011fa bin.\u201d cevab\u0131 gecikmiyor. Hayatta oldu\u011fu gibi otob\u00fcste de ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 insanlar g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. \u015eirket sahibinin veya \u015fof\u00f6r\u00fcn yak\u0131nlar\u0131ndan olu\u015fan bu ki\u015filerin bir dedi\u011fi iki ettirilmiyor, her istekleri kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n

Tek ba\u015f\u0131na yolculuk yapan kad\u0131nlar\u0131n, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n, rahats\u0131z edici bak\u0131\u015flarla sorgulanmalar\u0131 da yazar\u0131n toplumsal ele\u015ftiriyi \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 izleklerden. Toplumca kabul g\u00f6ren hastal\u0131k ve cenaze gibi mazeretleri varsa \u015fof\u00f6r, muavin, hatta yoldaki benzinci bile bu t\u00fcr kad\u0131n yolculara yard\u0131mc\u0131 oluyor. Yapt\u0131klar\u0131 telefon konu\u015fmalar\u0131ndan, yedikleri yemekten para al\u0131nm\u0131yor. Olumsuz durumlar yan\u0131nda olumlu davran\u0131\u015flar\u0131 da g\u00f6rmezden gelmiyor yazar anlat\u0131c\u0131 bu yolculukta, ama her iki durumda da abart\u0131l\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n daras\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcveriyor. (Yaz\u0131n\u0131n son c\u00fcmlesi: \u201cOtob\u00fcse ilk bindi\u011findeki d\u00fc\u015fmanca hislerinden utand\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7 bahsetmiyor.\u201d)<\/p>\n

Ayfer Tun\u00e7\u2019un bu yaz\u0131s\u0131 \u00e7ocuklu\u011fumda ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sonraki hayat\u0131mda yapt\u0131\u011f\u0131m otob\u00fcs yolculuklar\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatt\u0131 bana. Trakya \u00dcniversitesi\u2019nde okudu\u011fum y\u0131llarda, yine karda, k\u0131\u015fta, k\u0131yamette b\u00fct\u00fcn Trakya\u2019y\u0131 dola\u015farak Edirne\u2019ye giden otob\u00fcsleri\u2026 U\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131z terminalleri, i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz sevimli Trakya k\u00f6ylerini ve hi\u00e7 susmayan arabesk \u015fark\u0131lar\u0131… Yan\u0131mdaki (veya yan\u0131ndaki) bo\u015f koltu\u011fa oturup birlikte seyahat etti\u011fimiz, hatta tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filer mutlaka olmu\u015ftur. Bir g\u00fcn Ayfer Tun\u00e7 gibi tan\u0131nm\u0131\u015f bir yazar olursam onlar\u0131 da yazar\u0131m belki, kim bilir?<\/p>\n

Yaz\u0131, \u201cbo\u015f\u201d ve \u201ckoltuk\u201d kelimeleri \u00fczerinden ak\u0131nca Necati Cumal\u0131\u2019n\u0131n Bo\u015f Be\u015fik<\/b> adl\u0131 yap\u0131t\u0131 ile Aziz Nesin\u2019in \u201cKoltuk\u201d hik\u00e2yesi geldi akl\u0131ma. \u201cKoltuk\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u00f6yle geli\u015fi g\u00fczel bir kelime de\u011fil dostlar, ger\u00e7ek ve mecaz anlamlar\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck ama \u00e7arp\u0131c\u0131 bir d\u00fcnyas\u0131 var. (T\u00fcrk\u00e7e as\u0131ll\u0131 her \u015feyden \u00f6nce. Bir\u00e7ok deyim ve \u00f6zl\u00fc s\u00f6ze ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f: Koltuk kapmak, koltuk kavgas\u0131\/sava\u015f\u0131, koltu\u011fu b\u0131rakmamak, koltuk veziri, koltu\u011fundan olmak, koltu\u011funu doldurmak, koltu\u011fa kurulmak, koltuk de\u011fne\u011fi, koltuk \u00e7\u0131kmak, iki karpuz bir koltu\u011fa s\u0131\u011fmaz vb.) D\u00fcnya biraz da koltuk sava\u015flar\u0131n\u0131n ve dahi koltuk bar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yurdu de\u011fil mi, ne dersin de\u011ferli dostum Donald Trump?<\/p>\n

Hem\u015fehrim Ayfer Tun\u00e7\u2019tan hareketle yaz\u0131lacak Adapazar\u0131 yaz\u0131lar\u0131 devam etsin isterim.<\/p>\n

Gelecek yaz\u0131da otob\u00fcsten inip motosiklete binmeye, ara yollardan depremde y\u0131k\u0131lan Adapazar\u0131\u2019na gitmeye, dosta, ahbaba ve akrabaya yard\u0131m etmeye (koltuk \u00e7\u0131kmaya) ne dersiniz?<\/p>\n

\u2026<\/p>\n

Yaz\u0131y\u0131 Handan \u0130nci\u2019nin Ayfer Tun\u00e7\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadan ald\u0131\u011f\u0131m, Adapazar\u0131 ve yazar hakk\u0131nda ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir paragrafla bitirmek isterim:<\/p>\n

\u201cAdapazar\u0131 ve \u00e7evresi h\u00e2l\u00e2 farkl\u0131 etnik k\u00fclt\u00fcrlerin yan yana, kimi zaman \u00e7at\u0131\u015farak, kimi zaman bar\u0131\u015farak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6lge. Bu k\u00fclt\u00fcrel var olmalara, kimliklere ilgim de san\u0131yorum buradan geliyor. \u00c7ocuklu\u011fum boyunca, \u2018Hangi millettensin?\u2019 sorusuna muhatap oldum. Dedemin ve Milli E\u011fitim<\/a>\u2019in \u00f6\u011fretti\u011fi gibi, \u2018T\u00fcrk\u2019\u00fcm,\u2019 derdim. \u2018Hepimiz T\u00fcrk\u2019\u00fcz, as\u0131l milletin ne?\u2019 diye devam ederdi sorgu. T\u00fcrk olmay\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsemiyorlard\u0131 ya da bir t\u00fcr resm\u00ee kimlik gibi g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131 san\u0131r\u0131m. Dedem bu arada \u00e7ocuklar\u0131na Talat ve Enver adlar\u0131n\u0131 koyacak kadar \u0130ttihat\u00e7\u0131yd\u0131. \u00c7ocukken iyi bir \u015fey san\u0131rd\u0131m bunu, sonra biraz tarih okuyunca fazlas\u0131yla sorunlu bir durum oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Dedem hayatta olsayd\u0131 bunlar\u0131 konu\u015fmak isterdim.\u201d<\/p>\n

1<\/a> Ayfer Tun\u00e7, Handan \u0130nci ile yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada bu kitap i\u00e7in \u015f\u00f6yle der: \u201cMemleket Hik\u00e2yeleri benim i\u00e7in bitmi\u015f bir kitap de\u011fildir. Ya\u015fad\u0131k\u00e7a ona eklenecek hik\u00e2yeler olacakt\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan zihnimin bir k\u00f6\u015fesindeki yerini hi\u00e7 terk etmeyecek bir kitap.\u201d<\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir Ayfer Tun\u00e7 ve Adapazar\u0131 yaz\u0131s\u0131d\u0131r- \u201cBenim bu toplumun ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle bitmeyen bir derdim var.\u201d Tarihi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, edebiyat\u0131 ve gelece\u011fiyle ilgili hayallerimin yan\u0131 s\u0131ra k\u00f6ylerini, kasabalar\u0131n\u0131, il\u00e7elerini ve merkezini ele alan y\u00fczden fazla Adapazar\u0131 yaz\u0131s\u0131 yazd\u0131m. Sait Faik\u2019ten Tanp\u0131nar\u2019a uzanan yazar yelpazesinde bir Ayfer Tun\u00e7 yaz\u0131s\u0131n\u0131n dahi olmamas\u0131 \u00f6nemli bir eksiklikti. Bu yaz\u0131, b\u00f6yle bir eksikli\u011fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":908,"featured_media":49833,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,194],"tags":[1331,1696,1694,1466,1336,1623,1695,1398,1348],"class_list":["post-51711","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guncel","tag-adapazari","tag-adapazari-yazisi","tag-ayfer-tunc","tag-edebiyat","tag-geyve","tag-kose-yazisi","tag-memleket","tag-muharrem-dayanc","tag-sakarya"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51711"}],"collection":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/908"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51711"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51712,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51711\/revisions\/51712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}