{"id":45619,"date":"2023-12-24T21:51:40","date_gmt":"2023-12-24T18:51:40","guid":{"rendered":"https:\/\/karacamkoyu.com\/?p=45619"},"modified":"2023-12-24T21:51:40","modified_gmt":"2023-12-24T18:51:40","slug":"hayvanlara-kiymayin-efendiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/2023\/12\/24\/hayvanlara-kiymayin-efendiler\/","title":{"rendered":"HAYVANLARA KIYMAYIN EFEND\u0130LER"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-yazar-top mb20\">\n<div class=\"rt row ns tc-top hidden-sm\">\n<nav class=\"text-size row ns xs\"><span class=\"c\"><a class=\"arti\" title=\"Yaz\u0131y\u0131 B\u00fcy\u00fct\"><i>+<\/i><\/a><\/span><\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n<article id=\"main-text\" class=\"post-text word dark-1 em mb20 on-swipe-content\" data-zoom=\"4\"><strong>-Hayvan dostu Mesut Erba\u015f abime ithaf-<\/strong><\/p>\n<p>Sosyal medyada \u00e7ocukluk arkada\u015f\u0131m Hayri\u2019nin bir payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n\u00fcme d\u00fc\u015ft\u00fc ve bu yaz\u0131ya giden yol onunla ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Hayri, ekme\u011fini ta\u015ftan \u00e7\u0131karan ama r\u0131zk\u0131n\u0131 hel\u00e2linden kazanan bir g\u00fczel insan.<\/p>\n<p>Bir de hayat doludur Hayri, yar\u0131m saatinizi ona ay\u0131r\u0131n, o size ya\u015fam sevinci zerk etsin birka\u00e7 ayl\u0131k, o kadar. Ba\u015f\u0131na gelen bir\u00e7ok aksili\u011fe\/k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe ra\u011fmen onu \u015fik\u00e2yet ederken hi\u00e7 g\u00f6rmedim o hep memnundur, huzurludur, m\u00fctevekkildir.<\/p>\n<p>Biraz abartaca\u011f\u0131m ama \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n dervi\u015flerindendir. Yani, kimseden bir \u015fey beklemez, vermenin ve payla\u015fman\u0131n ustas\u0131d\u0131r o, cebindeki f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, cevizi, kalbindeki umudu, g\u00f6zlerindeki \u0131\u015f\u0131lt\u0131y\u0131 payla\u015facak kadar.<\/p>\n<p>Merhamet y\u00fckl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>G\u00fcndelik i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r Hayri, ayva mevsiminde ayva toplamaya gider mesela, bol bol ayva g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz b\u00f6yle zamanlarda profilinde.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en g\u00fcn, bir gece yar\u0131s\u0131nda \u00f6n\u00fcme d\u00fc\u015ft\u00fc Hayri\u2019nin payla\u015f\u0131m\u0131, sapsar\u0131, d\u00fcnya tatl\u0131s\u0131 ku\u015funa elinde tuttu\u011fu \u00e7ubuk krakeri yediriyor, onunla sohbet ediyordu.<\/p>\n<p>Ku\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck gagalar\u0131yla kendisine ikram edilen krakeri yerken zorlan\u0131yordu. Hayri bu hem video \u00e7ekiyor hem \u015fark\u0131lar s\u00f6yl\u00fcyordu ona. Ku\u015f arada d\u00f6n\u00fcp Hayri\u2019nin y\u00fcz\u00fcne bak\u0131yordu sanki s\u00f6ylenenleri anl\u0131yormu\u015f gibi.<\/p>\n<p>Alt\u0131na yorum yazd\u0131m bu payla\u015f\u0131m\u0131n. \u201cNe g\u00fczel insans\u0131n sen Hayri.\u201d dedim. Payla\u015f\u0131mdan \u00e7\u0131karken fark ettim Hayri\u2019nin videonun \u00fcst\u00fcne yazd\u0131\u011f\u0131 be\u015f kelimeyi, \u015f\u00f6yle diyordu Hayri: \u201c<strong>Bu da bizim kanatl\u0131 evlat!<\/strong>\u201d<\/p>\n<p>Da\u2019y\u0131 biti\u015fik yazm\u0131\u015ft\u0131 Hayri, ay\u0131rd\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c7ocukken Hayri\u2019yle hayallerimizi yar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131k.<\/p>\n<p>Daha ilginci hayal kurmak i\u00e7in bulu\u015furduk Hayri\u2019yle.<\/p>\n<p>Evet, do\u011fru okudunuz, sadece hayal kurmak i\u00e7in.<\/p>\n<p>Fazla insan yoktu \u00e7evremde o ya\u015fta beni dinleyecek ve hayallerimi ciddiye alacak. B\u0131rak\u0131n beni dinlemeyi, hayallerimi ciddiye almay\u0131, dalga ge\u00e7enlerle u\u011fra\u015ft\u0131m y\u0131llarca hayallerimle. Daha o g\u00fcnlerden gelecekteki h\u00e2l-i p\u00fcrmel\u00e2lim belliymi\u015f asl\u0131nda. Edebiyat\u0131n birinci olmazsa olmaz\u0131 dilse, ikincisi hayal de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Ne \u00e7ok hayalim vard\u0131 ama onlar\u0131 sab\u0131rla dinleyecek fazla arkada\u015f\u0131m yoktu. (Burada Ayhan\u2019lara, Ahmet\u2019lere, Metin\u2019lere, Sadettin\u2019lere, Ruhi\u2019lere, Nihat\u2019lara, Necdet\u2019lere, Nurcemal\u2019lere, H\u00fcseyin\u2019lere, Mehmet\u2019lere, \u0130lyas\u2019lara, Kenan\u2019lara, Ertan\u2019lara, Hakan\u2019lara haks\u0131zl\u0131k etmek istemem.) Ne g\u00fczel arkada\u015ft\u0131 Hayri, hi\u00e7 b\u00f6lmeden saatlerce dinlerdi beni. Sonra o da anlat\u0131rd\u0131 kendi hayallerini. Ben onun hayallerini, kendiminkilerden daha \u00e7ok be\u011fenirdim, daha iyi bulurdum.<\/p>\n<p>Benim g\u00fczel kalpli arkada\u015f\u0131m Hayri bir ku\u015f payla\u015ft\u0131, bu ku\u015f ald\u0131 beni \u00e7ocuklu\u011fuma u\u00e7urdu. Yar\u0131m saatli\u011fine olsun bu d\u00fcnyadan \u00e7\u0131kmak istemem. \u00c7ocukluk hayallerim beni ar\u0131nd\u0131rs\u0131n isterim.<\/p>\n<p>Hayri\u2019yle bu hayalleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in, k\u0131t imk\u00e2nlar i\u00e7inde, bir \u015feyler yapmay\u0131 denemi\u015f miydik? Ben denemi\u015ftim ama onlar yak\u0131n \u00e7evremin m\u00fcstehzi bak\u0131\u015flar\u0131yla yerle bir oldular \u00e7o\u011fu kez.<\/p>\n<p>Bay\u0131rdaki tarlam\u0131za armut a\u011fac\u0131 dikmeyi hayal etmi\u015ftim bir ara, bir s\u00fcre buray\u0131 kaplayan diken ve ayr\u0131k otlar\u0131yla u\u011fra\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Sonra ne oldu da vazge\u00e7tim bu hayalimden, hat\u0131rlam\u0131yorum.<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7tir, ge\u00e7en g\u00fcn hem\u015fehrim Tanp\u0131nar\u2019\u0131n <em>Be\u015f \u015eehir<\/em>\u2019inin \u201c <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm \u0130stanbul haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/istanbul\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0130stanbul<\/a>\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki sokak sat\u0131c\u0131lar\u0131yla ilgili paragraflar\u0131 okurken, kar\u015f\u0131ma bir kere daha \u00e7ocukluk g\u00fcnlerim\/hayallerim \u00e7\u0131k\u0131verdi. <strong>\u201cEski \u0130stanbul\u2019lu i\u00e7in Silivri yo\u011furdu k\u0131\u015f\u0131n sonu idi. De\u011fne\u011fe sar\u0131lm\u0131\u015f kiraz ile yaz\u0131n, salep\u00e7i ve bozac\u0131n\u0131n ad\u0131mlar\u0131yla k\u0131\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131 gibi\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Demek ki o zaman \u015fehirde meyve bah\u00e7eleri varm\u0131\u015f. Nereden mi anlad\u0131m \u201cde\u011fne\u011fe sar\u0131lm\u0131\u015f (hevenk hevenk) kiraz\u201dlardan. \u00c2h o k\u0131rk yerinden yamal\u0131 \u00e7ocuklu\u011fum benim, k\u0131rk yerinden hayal ve h\u00fcz\u00fcn s\u0131zd\u0131ran \u00e7aresizli\u011fim. \u00c7atall\u0131 d\u00fcz bir de\u011fnek bulurduk \u00f6nce. Bu \u00e7atallardan birini k\u0131sa keser sonra en az iki sapl\u0131 kirazlar\u0131 a\u011fa\u00e7tan dikkatle toplar tek tek ge\u00e7irir inci gibi dizerdik bu de\u011fne\u011fe. Etraf\u0131 kirazlarla \u00e7evrili k\u0131rm\u0131z\u0131 bir sarma\u015f\u0131\u011fa benzeyen bu de\u011fnek ince bir soba borusunu and\u0131r\u0131r, otuz k\u0131rk santim uzunlu\u011funda olurdu. De\u011fne\u011fe kiraz dizme i\u015fini bitirir bitirmez ko\u015fa ko\u015fa k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn ortas\u0131ndan ge\u00e7en asfalt\u0131n kenar\u0131na gider, kendimize uygun bir yer se\u00e7er, bir elimizle havaya kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu kiraz dolu de\u011fne\u011fi yoldan ge\u00e7enlerin g\u00f6rece\u011fi \u015fekilde saatlerce havada tutard\u0131k. Kiraz\u0131m\u0131z\u0131 almak i\u00e7in frene basan arabalar bizi ne kadar heyecanland\u0131r\u0131rd\u0131. Ama bu arabalar\u0131n cam\u0131ndan bazen iyi bazen de tuhaf insanlar ba\u015f\u0131n\u0131 uzat\u0131r, kiraz\u0131n fiyat\u0131n\u0131 sorarlard\u0131 bize. Fiyat s\u00f6ylerken y\u00fcz\u00fcm\u00fcz k\u0131zar\u0131rd\u0131, ne utan\u0131r ne utan\u0131rd\u0131k anlatamam. Kimi s\u00f6yledi\u011fimiz fiyat\u0131n iki kat\u0131n\u0131 verir gaza basar gider \u00fcst\u00fcne almaz, kimi de uzun uzun pazarl\u0131k ederdi. Nereden bilecekti o insanlar benim o kirazl\u0131 de\u011fneklerle hayallerime t\u0131rmanmak istedi\u011fimi. Biriktirdi\u011fim paralarla ya bir oyuncak al\u0131rd\u0131m ya ayakkab\u0131 ya penye; ya da yine lunapark hayali\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011fu k\u00f6yde ge\u00e7enlerin hayat\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u015feylerden biri de hayvanlarla ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmakt\u0131r. Bu varl\u0131klar da ilgimi \u00e7ekerdi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyamda her zaman. Evimizden iki \u00f6k\u00fcz, birka\u00e7 inek hi\u00e7 eksik olmazd\u0131. Kedi, k\u00f6pek, tavuk\u2026 uzar giderdi bu d\u00f6rt (ve zaman zaman iki) ayakl\u0131 dostlarla maceram\u0131z. Hele annem sar\u0131 k\u0131z\u0131m diye severdi bir ine\u011fini ve sar\u0131 k\u0131z her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde kendi diliyle annemle hasbih\u00e2l ederdi.<\/p>\n<p>O g\u00fcnlerden kalma bir al\u0131\u015fkanl\u0131k olacak, bu dilsiz varl\u0131klara ilgi, \u015fefkat ve merhamet borcumuzun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm hep. Mesela, bir kedinin \u00e7aresizli\u011fi on g\u00fcnd\u00fcr i\u00e7ime dert oldu. Pendik\u2019te, Sancak K\u00f6pr\u00fcs\u00fc otob\u00fcs dura\u011f\u0131nda, bir yan\u0131 be\u015f metre duvar bir yan\u0131 v\u0131z\u0131r v\u0131z\u0131r arabalar\u0131n i\u015fledi\u011fi yol olan dar bir alanda, sabah\u0131n alt\u0131s\u0131nda oturaklarda pineklerken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm, buz gibi havada titreye titreye uyumaya \u00e7al\u0131\u015fan bir kediydi bu. Ge\u00e7en sabah okula gelirken kedi yoktu orada ama onun i\u00e7in b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f kedi mamalar\u0131 vard\u0131 oturakta. Allah\u2019\u0131m o kediye bir \u015fey olmu\u015f olmas\u0131n, sen onu b\u00fct\u00fcn tehlikelerden ve merhametsiz varl\u0131klardan koru\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ku\u015fla ba\u015flad\u0131k yaz\u0131ya, kediyle devam ettik, \u015fimdi s\u0131ra k\u00f6peklerde.<\/p>\n<p>Son zamanlarda \u00f6zellikle k\u00f6peklere kar\u015f\u0131 olumsuz y\u00f6nde \u00e7ok ciddi bir kampanya var.<\/p>\n<p>Bu kampanyada b\u00fct\u00fcn k\u00f6peklerin telef edilmesi y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f beyan edenler az de\u011fil. \u0130nsanlara ve \u00f6zellikle \u00e7ocuklara zarar veren k\u00f6peklere gerekli m\u00fcdahale yap\u0131lmal\u0131 hem bir saniye bile gecikmeden yap\u0131lmal\u0131. Bunun konu\u015fulacak, tart\u0131\u015f\u0131lacak bir yan\u0131 olamaz. Ama birka\u00e7 k\u00f6pekten yola \u00e7\u0131karak hayvan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapmay\u0131 do\u011fru bulmuyorum, merhametsizlik olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyor ve inan\u0131yorum ki d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar bizim akl\u0131m\u0131za ve merhametimize emanet. Daha anla\u015f\u0131l\u0131r ve herkesi ba\u011flayan bir dille s\u00f6yleyeyim, onlardan her iki d\u00fcnyada da sorumluyuz. Bu sorumlulu\u011fun \u015fakas\u0131 yok. Belediyelerin, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin, hatta baz\u0131 resmi kurulu\u015flar\u0131n art\u0131k kedilere, k\u00f6peklere, ku\u015flara yani hayvanlara sistematik olarak imk\u00e2n ve zaman ay\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ay\u0131ranlar var, onlara buradan bir kere daha te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131kla devam edelim.<\/p>\n<p>Neyzen Tevfik ile K\u00f6pe\u011fi Mernu\u015f\u2019un hik\u00e2yesi bu.<\/p>\n<p>Neyzen Tevfik, Abd\u00fclhamit devrinde ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 be\u015f paras\u0131z bir \u015fekilde M\u0131s\u0131r\u2019a gitmek zorunda kal\u0131nca Kahire\u2019de, sokaklarda t\u00fcnemi\u015f bir s\u00fcre ve bir zaman sonra Bekta\u015fi tekkesine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f. Neyzen\u2019in \u201cNiyetsiz oru\u00e7 tutuyordum.\u201d diye tavsif etti\u011fi bu g\u00fcnlerde a\u011fz\u0131nda ekmek olan bir k\u00f6pek geliverir yan\u0131na.<\/p>\n<p>Neyzen a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n tesiriyle olacak k\u00f6pe\u011fin a\u011fz\u0131ndan ekme\u011fi kap\u0131verir.<\/p>\n<p>Sonra dayanamaz yar\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6pe\u011fe geri verir. \u201cK\u00f6pek\u201d diyor, Neyzen, \u201cHerhalde aram\u0131zda bir fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olacak ki korkuyu atlatt\u0131 ve ekme\u011fi yemeye ba\u015flad\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Kavgayla payla\u015fman\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu kar\u015f\u0131la\u015fma sad\u0131k ve sa\u011flam bir dostlu\u011fun ba\u015flamas\u0131na da neden olur.<\/p>\n<p>Neyzen k\u00f6pe\u011fin ad\u0131n\u0131 Ashab-\u0131 Kehf\u2019ten -yedi uyurlardan birinin ad\u0131 olan- Mernu\u015f koyar ve yan\u0131ndan hi\u00e7 ay\u0131rmaz onu. B\u00f6yle bir ismin konulmas\u0131nda -yedi uyurlar\u0131- yaln\u0131z b\u0131rakmayan \u201cK\u0131tmir\u201din sadakati etkili olmu\u015f olmal\u0131.<\/p>\n<p>Neyzen M\u0131s\u0131r\u2019dayken paraya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda Mernu\u015f ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu k\u00f6pe\u011fi satar. K\u00f6pek k\u0131sa bir s\u00fcre sonra yeni sahibinden ka\u00e7arak Neyzen\u2019e geri d\u00f6ner. Neyzen tekrar satar, k\u00f6pek tekrar ka\u00e7ar ve Neyzen\u2019i bulur. B\u00f6ylelikle hem yiyecek hem i\u00e7ki paras\u0131n\u0131 temin edermi\u015f bizimkisi.<\/p>\n<p>Neyzen Mernu\u015f\u2019u son olarak M\u0131s\u0131r\u2019dan \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nerken, vapur bileti alabilmek i\u00e7in satm\u0131\u015f. Vapur kalkmak \u00fczereyken bir havlama sesi\u2026 \u201cBiliyordum gelece\u011fini.\u201d diyor&#8230;<\/p>\n<p>Neyzen, Mernu\u015f\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine bir \u015fiir yazar:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bu engin ayr\u0131l\u0131k can\u0131ma yetti,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ba\u015f\u0131mdan a\u015f\u0131yor kederim Mernu\u015f,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu yolda yaz\u0131lm\u0131\u015f ferman-\u0131 <a class=\"tag-link\" title=\"T\u00fcm Kaza haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/kaza\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaza<\/a>,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bunu da g\u00f6sterdi kaderim Mernu\u015f.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131m b\u00fct\u00fcn kalbimle sana,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015eu fani cihan\u0131 okuttun bana.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sen g\u00f6\u00e7t\u00fckten sonra ben yana yana<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hicranla g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6kerim Mernu\u015f.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu yolda cahilim, bildi\u011fim k\u0131sa<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sen girdin topra\u011fa ben d\u00fc\u015ft\u00fcm yasa<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hakl\u0131 haks\u0131z hat\u0131r\u0131n\u0131 k\u0131rd\u0131msa<\/strong><\/p>\n<p><strong>Affet g\u00fcn\u00e2h\u0131m\u0131, be\u015ferim Mernu\u015f! (1934)<\/strong><\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Ge\u00e7en g\u00fcn bir dostumla sohbet ederken bir ba\u015fka Mernu\u015f\u2019a gelmi\u015fti s\u0131ra.<\/p>\n<p>Bedri Rahmi deyince akla hemen \u201c\u00dc\u00e7 Dil\u201d \u015fiiri gelir. Ben ba\u015flad\u0131m ezberimden bu \u015fiirin en sevdi\u011fim yerine okumaya:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>En az\u0131ndan \u00fc\u00e7 dil bileceksin<\/strong><\/p>\n<p><strong>En az\u0131ndan \u00fc\u00e7 dilde<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ana avrat d\u00fcmd\u00fcz gideceksin<\/strong><\/p>\n<p><strong>En az\u0131ndan \u00fc\u00e7 dil<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc sen ne tarih ne co\u011frafya<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ne \u015fu ne busun<\/strong><\/p>\n<p><strong>O\u011flum Mernu\u015f<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sen otob\u00fcs\u00fc ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f bir milletin \u00e7ocu\u011fusun.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6nce bir g\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fck, y\u00fcz\u00fcm\u00fcz eski h\u00e2lini al\u0131nca dostum sordu \u201cMernu\u015f kim Hocam?\u201d<\/p>\n<p>Bir \u015feyler eveledim geveledim, dostum bakt\u0131 ki \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yorum, uzatmad\u0131 konuyu. \u201cNe kadar do\u011frudur bilmem ama Mernu\u015f, Ey\u00fcbo\u011flu\u2019nun k\u00f6pe\u011finin ad\u0131ym\u0131\u015f.\u201d<\/p>\n<p>Olabilir de olmayabilir de\u2026<\/p>\n<p>Neyse.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Y\u0131llar oldu h\u00e2l\u00e2, <strong>\u201cK\u00f6pektir zevk alan sayyad-\u0131 b\u00ee-insafa hizmetten.\u201d<\/strong>dedi\u011fi i\u00e7in Kemal\u2019e k\u0131rg\u0131n\u0131m. Kurdu mill\u00ee sembol\u00fc, at\u2019\u0131 kanad\u0131 yapan, yaban\u00ee hayvanlar a\u00e7 kalmas\u0131n diye karda k\u0131\u015fta k\u0131yamette \u0131ss\u0131z yerlere yiyecek b\u0131rakan bir millete hayvan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 yak\u0131\u015fm\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201cGiri\u015f\u201d say\u0131labilecek bu s\u00f6zlerden sonra h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde T\u00fcrk ve d\u00fcnya edebiyat\u0131nda k\u00f6pe\u011fin serencam\u0131na bakal\u0131m m\u0131?<\/p>\n<p>Bence bakal\u0131m.<\/p>\n<p>D\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n en dikkat \u00e7ekici k\u00f6pek hik\u00e2yelerinden birini Dostoyevski anlat\u0131r. Usta, 1849\u2019da Rus \u00c7ar\u0131na muhalif bir grubun \u00fcyesi oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle tutuklan\u0131r, idama mahk\u00fbm edilir. Kur\u015funa dizilmek \u00fczereyken cezas\u0131 s\u00fcrg\u00fcn ve zorunlu askerli\u011fe \u00e7evrilir. (Dosto\u2019nun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu korku sonraki hayat\u0131n\u0131 belirler.) Cezas\u0131n\u0131 tamamlay\u0131p Sibirya\u2019dan d\u00f6nd\u00fckten sonra Petersburg\u2019da <em>\u00d6l\u00fcler Evinden An\u0131lar<\/em> adl\u0131 s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131ndan da izler ta\u015f\u0131yan eserini yay\u0131mlar. Eserde \u00fc\u00e7 k\u00f6pe\u011fin hik\u00e2yesini anlat\u0131r: \u201c\u015earik\u201d, \u201cBelka\u201d ve \u201cKultyapka\u201d.<\/p>\n<p>\u201c\u015earik\u201d ve \u201cKultyapka\u201dy\u0131 bir kenara b\u0131rakarak biraz \u201cBelka\u201ddan bahsedelim.<\/p>\n<p>Dosto konu\u015fuyor:<\/p>\n<p>\u201cBelka garip bir yarat\u0131kt\u0131. Birisi arabas\u0131yla hayvan\u0131n \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7ti\u011finden beli o kadar \u00e7ukurla\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ki, ko\u015farken uzaktan Belka\u2019y\u0131 birbirine yap\u0131\u015f\u0131k iki beyaz hayvan san\u0131rd\u0131n\u0131z. Zaten uyuz gibi bir \u015feydi, g\u00f6zleri akard\u0131, daima k\u0131st\u0131\u011f\u0131 kuyru\u011funun t\u00fcyleri d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Fele\u011fin sillesini yedi\u011fi i\u00e7in olacak, her zaman boynu e\u011fik durmaya karar vermi\u015f gibiydi. Cesaret edemiyormu\u015f gibi, hi\u00e7bir zaman, hi\u00e7 kimseye havlamazd\u0131.<\/p>\n<p>Ko\u011fu\u015flar aras\u0131nda, verilen ekmek art\u0131klar\u0131yla ya\u015fard\u0131. Bizden birisini g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez, adam daha birka\u00e7 ad\u0131m \u00f6tedeyken, hemen \u2018Ne istersen yap, teslimim.\u2019 der gibi s\u0131rt\u00fcst\u00fc yat\u0131verirdi. \u00d6n\u00fcnde yuvarland\u0131\u011f\u0131 her mahpus da sanki yap\u0131lmas\u0131 gereken bir \u00f6devmi\u015f gibi mutlaka hayvan\u0131n karn\u0131na bir tekme sallar, \u2018T\u00fch rezil!\u2019 diye s\u00f6ylenirdi. Belka g\u0131k\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaya bile cesaret edemez, ancak can\u0131 \u00e7ok yand\u0131ysa, bo\u011fuk, ac\u0131kl\u0131 bir sesle ulurdu\u2026<\/p>\n<p><strong>Bir kere Belka\u2019y\u0131 sevmek istedim; bu onun i\u00e7in o kadar yeni, beklenilmedik bir \u015feydi ki, hayvanca\u011f\u0131z \u00f6nce d\u00f6rt aya\u011f\u0131 \u00fczerinde yere \u00e7\u00f6k\u00fcverdi, b\u00fct\u00fcn g\u00f6vdesi \u00fcrperdi; sonra \u00e7ok duyguland\u0131\u011f\u0131ndan olacak, iniltiyle a\u011flama aras\u0131 sesler \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131. Ac\u0131d\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in onu s\u0131k s\u0131k seviyordum. Sevgime iniltilerle kar\u015f\u0131l\u0131k verirdi hep. Beni ta uzaktan g\u00f6r\u00fcnce inlemeye ba\u015flar, ac\u0131kl\u0131 sesler \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. Sonra k\u00f6pekler onu surlarda par\u00e7alad\u0131lar\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<p>(Tanp\u0131nar\u2019\u0131n <em>Huzur<\/em>\u2019da \u201cbir k\u00f6pek bu kadar mesut olmamal\u0131\u201d diyerek Suat\u2019a k\u00f6pek d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131rmas\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumlamak l\u00e2z\u0131m. Ne dersiniz Tanp\u0131nar Dosto okudu mu acaba, Tanp\u0131nar uzmanlar\u0131 ne der bu konuda? Dosto\u2019ya g\u00f6nderme olarak okunabilir mi bu sahne? Yoksa Tanp\u0131nar ironik bir dille hayvanseverli\u011fini mi g\u00f6steriyor bize?<\/p>\n<p>Bilemedim.<\/p>\n<p>Okuyal\u0131m, g\u00f6relim:<\/p>\n<p>\u201c<strong>\u2026 Suat oldum olas\u0131 b\u00f6yledir. Bir g\u00fcn Bo\u011faz\u2019da hep beraber gezinirken bir k\u00f6pek yavrusunu, \u015fartlar\u0131na g\u00f6re fazla mesut diye denize att\u0131. Zorla kurtard\u0131k. \u00d6yle de g\u00fczel \u015feydi ki\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Peki, sebep?<\/strong><\/p>\n<p><strong>-Sebep basit!.. Bir k\u00f6pek bu kadar mesut olmamal\u0131ym\u0131\u015f. Suat bu! O zamanlar, \u2018Canl\u0131 olan her \u015feye d\u00fc\u015fman\u0131m!\u2019 diyordu.\u201d<\/strong>)<\/p>\n<p>Dosto\u2019nun g\u00f6zlemledi\u011fi bu durumu yorumlamas\u0131 olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131:<\/p>\n<p>\u201cZul\u00fcm bir al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r; insanda bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6kle\u015fmesi, sonunda hastal\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sars\u0131lmaz inanc\u0131ma g\u00f6re, en iyi bir insan bile al\u0131\u015fkanl\u0131kla, sanki bir hayvanm\u0131\u015f gibi kabala\u015f\u0131p o derece aptalla\u015fabilir. Kanla, kudretle mest olur; hoyratl\u0131\u011f\u0131, ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7indeki k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcsb\u00fct\u00fcn geli\u015ftirir; akl\u0131, duygular\u0131 kesinlikle do\u011fal olmayan hareketleri yad\u0131rgamaz ve sonunda bundan zevk almaya ba\u015flar.\u201d<\/p>\n<p>Usta\u2019n\u0131n yorumu b\u00f6ylece uzar gider. \u201cBelka\u201dn\u0131n h\u00e2li Cengiz Aytmatov\u2019un edebiyat literat\u00fcr\u00fcne kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cmankurtla\u015fma\u201d kavram\u0131n\u0131 an\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yor mu? Bence \u00f6yle. Neron\u2019un do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlamak i\u00e7in ate\u015fe verilen Roma\u2019da da buna benzer durumlara tan\u0131k olunur. Top yek\u00fbn bunlar\u0131 \u201cruhlar\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesi\u201d kavram\u0131yla ifade etmek, a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn. K\u0131rg\u0131n oldu\u011fum Kemal de bir beytinde \u201cidr\u00e2k\u201d kavram\u0131 \u00fczerinden \u00f6rt\u00fck bir dille bu bahse g\u00f6nderme yapar:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ne m\u00fcmk\u00fcn zulm ile b\u00eed\u00e2d ile imh\u00e2-y\u0131 h\u00fcrriyet<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7al\u0131\u015f idr\u00e2ki kald\u0131r muktedirsen ademiyetten<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kemal kendi dilince diyor ki \u201cinsandan idr\u00e2k yetisini ald\u0131n\u0131z m\u0131 geriye \u2018ruhlar\u0131 k\u00f6lele\u015fmi\u015f\u2019 veya \u2018mankurtla\u015fm\u0131\u015f\u2019 varl\u0131klar kal\u0131r. El-hak do\u011frudur.<\/p>\n<p>Toparlayay\u0131m, \u201cBelka\u201d k\u00f6pek h\u00e2liyle bize ders veriyor veya birilerini taklit ediyor.<\/p>\n<p>Ne dersiniz?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrk edebiyat\u0131nda k\u00f6pe\u011fi ba\u015fl\u0131\u011fa \u00e7eken ilgin\u00e7 hik\u00e2yelerden birini -kendisinin de \u201cKoton\u201d adl\u0131 bir k\u00f6pe\u011fi vard\u0131r- \u00d6mer Seyfettin \u201cBe\u015feriyet ve K\u00f6pek\u201d ad\u0131yla kaleme al\u0131r. Yazar\u0131n bir\u00e7ok \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde bu hayvanlara rastlan\u0131r. \u00d6. Seyfettin\u2019den sonra k\u00f6peklere ba\u015fl\u0131k veya i\u00e7erikte yer veren yazarlar\u0131n ilk al\u0131ma gelenleri Haldun Taner, Sait Faik, Refik Halit, Sabahattin Ali, Orhan Kemal, O\u011fuz Atay, Ayfer Tun\u00e7, Cemil Kavuk\u00e7u \u015feklinde s\u0131ralanabilir. D\u00fcnya edebiyat\u0131nda Kafka\u2019y\u0131 ilk s\u0131raya yazar\u0131m. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda akl\u0131ma gelenler Homeros, Turgenyev, Proust, Rilke, Jack London, Anton Cehov, Romain Gary gibi yazarlard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yaz\u0131y\u0131 y\u0131llar \u00f6nce \u0130, Pala\u2019dan okuyup defterime kaydetti\u011fim bir ay\u0131 f\u0131kras\u0131yla bitireyim, olur ya ders ve ibret alan olur:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c\u0130ki g\u00fczel insan cennette dola\u015f\u0131rlarken bir armut a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda gururla ba\u011fda\u015f kurmu\u015f bir ay\u0131 g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n<p>-\u2018Azizim\u2019, der biri di\u011ferine \u2018ay\u0131lar cennete girecek miydi?\u2019<\/p>\n<p>Cevap gecikmez:<\/p>\n<p>-Vallahi, der di\u011feri, \u00dczeyir Aleyhiselam\u2019\u0131n e\u015fe\u011fi, Salih Peygamberin devesi, Ash\u00e2b-\u0131 Kehf\u2019in K\u0131tmir\u2019i (k\u00f6pe\u011fi) cennete girecekler, ama do\u011frusu bu ay\u0131 kimin nesi olur bilmiyorum.<\/p>\n<p>Karar verirler i\u015fin asl\u0131n\u0131 ay\u0131ya sormaya, anlat\u0131r ay\u0131:<\/p>\n<p>-Ben ki da\u011flar\u0131n efendisiyim, eski zamanlarda g\u00f6revinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Prizren\u2019den \u0130\u015fkodra\u2019ya gitmekte olan bir \u2018kad\u0131\u2019y\u0131 yedim. Allah da beni bunun m\u00fckafat\u0131 olarak cennetine koydu.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Not:<\/strong> Fark etmi\u015fsinizdir, yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in \u201cBulutlar Adam \u00d6ld\u00fcrmesin\u201d -Japonya\u2019ya at\u0131lan atom bombas\u0131n\u0131n t\u00fcm canl\u0131lar \u00fczerindeki \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkisini anlat\u0131r- \u015fiirinden ilham alarak koydum.<\/p>\n<p>\u015eiirin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ko\u015fuyor alt\u0131 ya\u015f\u0131nda bir o\u011flan,<\/strong><\/p>\n<p><strong>U\u00e7urtmas\u0131 ge\u00e7iyor a\u011fa\u00e7lardan,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Siz de b\u00f6yle ko\u015fmu\u015ftunuz bir zaman.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7ocuklara k\u0131yamay\u0131n efendiler.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bulutlar adam \u00f6ld\u00fcrmesin. (1955)<\/strong><\/p>\n<p>(Ke\u015fke \u201cadam\u201d de\u011fil de \u201cinsan\u201d deseydi\u2026)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hayvanlar, bu d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7 b\u00fcy\u00fcmeyen \u00e7ocuklar\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcrekli ilgi bekleyen, sevgi bekleyen, \u015fefkat bekleyen.<\/p>\n<p>Bize ve merhametimize muhta\u00e7 olan.<\/p>\n<p>Tanr\u0131\u2019n\u0131n, topra\u011f\u0131n ve g\u00f6\u011f\u00fcn bize emanetleri.<\/p>\n<p>Onlar da hasta olur, onlar da zaman zaman hemcinslerine ve insanlara zarar verebilirler. Bu durum hepsine birden d\u00fc\u015fman olmam\u0131z\u0131 gerektirmez.<\/p>\n<p>(Kendi t\u00fcr\u00fcne ve t\u00fcm canl\u0131lara en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 insan vermi\u015ftir ve vermeye devam etmektedir, insan\u0131 ne yapal\u0131m o h\u00e2lde?)<\/p>\n<p>Bar\u0131naklar kadar \u201chayvan hastaneleri\u201d de yapmal\u0131y\u0131z. D\u00fcnyay\u0131 ve \u00e7evreyi onlar\u0131n da ya\u015fayabilece\u011fi gibi d\u00fczenlemeliyiz. Do\u011fal ortamlar\u0131n\u0131 ellerinden almamal\u0131y\u0131z. So\u011fukta \u00e7aresiz ve a\u00e7 b\u0131rakmamal\u0131y\u0131z onlar\u0131.<\/p>\n<p>Hayvanlara d\u00fc\u015fmanca bakan hi\u00e7 kimsenin hayat\u0131mda, \u00e7evremde ve yan\u0131mda yeri olamaz. Bunu burada herkesin anlayaca\u011f\u0131 \u015fekilde ve dille ifade etmek istiyorum.<\/p>\n<p>Hatta b\u00f6yleleri bu yaz\u0131y\u0131 da okumas\u0131nlar l\u00fctfen.<\/p>\n<p>Merhametsizlik \u00f6ld\u00fcr\u00fcr dostlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>*\u201cHayvanlara uzun uzun bak\u0131yorum da hi\u00e7biri kendi t\u00fcr\u00fcnden birinin \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6km\u00fcyor.\u201d (Walt Whitman)<\/p>\n<\/article>\n<div class=\"post-related dot-post link-8 more mb25\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>+ -Hayvan dostu Mesut Erba\u015f abime ithaf- Sosyal medyada \u00e7ocukluk arkada\u015f\u0131m Hayri\u2019nin bir payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n\u00fcme d\u00fc\u015ft\u00fc ve bu yaz\u0131ya giden yol onunla ba\u015flad\u0131. Hayri, ekme\u011fini ta\u015ftan \u00e7\u0131karan ama r\u0131zk\u0131n\u0131 hel\u00e2linden kazanan bir g\u00fczel insan. Bir de hayat doludur Hayri, yar\u0131m saatinizi ona ay\u0131r\u0131n, o size ya\u015fam sevinci zerk etsin birka\u00e7 ayl\u0131k, o kadar. Ba\u015f\u0131na gelen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":907,"featured_media":43408,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[194,5],"tags":[1584,1585,1586,1398,1348],"class_list":["post-45619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","category-kose-yazilari","tag-hayvan-haklari","tag-hayvan-sevgisi","tag-mesut-erbas","tag-muharrem-dayanc","tag-sakarya"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45619"}],"collection":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/907"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45620,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45619\/revisions\/45620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}