{"id":43821,"date":"2023-10-15T22:33:52","date_gmt":"2023-10-15T19:33:52","guid":{"rendered":"https:\/\/karacamkoyu.com\/?p=43821"},"modified":"2023-10-15T22:53:32","modified_gmt":"2023-10-15T19:53:32","slug":"soz-demi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/2023\/10\/15\/soz-demi\/","title":{"rendered":"S\u00f6z Demi"},"content":{"rendered":"<p>Bug\u00fcne kadarki okumalar\u0131mda edebiyat kavram\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ndermeler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ilk ve belki en g\u00fczel imgelerden birine Yunus Emre\u2019de rastlam\u0131\u015f olmam tesad\u00fcf olmasa gerek.<\/p>\n<p>Ulu ozan, dili ve edebiyat\u0131 \u00f6ylesine i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f olmal\u0131 ki \u201cs\u00f6z\u201d redifli T\u00fcrk\u00e7enin \u015faheserlerinden biri olan metninde \u201cs\u00f6z demi\u201d tamlamas\u0131n\u0131 (imgesini) kullan\u0131r. (\u201cKi\u015fi bile s\u00f6z demini \/ Demeye s\u00f6z\u00fcn kemini \/ Bu cihan cehennemini\/ Sekiz u\u00e7ma\u011f ede bir s\u00f6z.\u201d) \u00a0S\u00f6yleyi\u015fin edebiyat sanat\u0131na en uygun\/m\u00fcnasip h\u00e2li olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz \u201cs\u00f6z\u201d ibaresinin \u201cdem\u201d kelimesiyle bulu\u015fturulmas\u0131 mucizev\u00ee bir birlikteli\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na kap\u0131 aralam\u0131\u015ft\u0131r bence.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cdem\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnde, dilin hemen hemen her inceli\u011fiyle\/her patikas\u0131yla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz bir anlam \u00e7e\u015fitlili\u011fi var. Bu kelimeyi bug\u00fcnden bak\u0131nca ve ger\u00e7ek anlamda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde fokur fokur kaynayan bir demli\u011fin bu\u011fusunun g\u00f6z\u00fcm\u00fczde canlanmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>\u00c7ay, k\u0131vam\u0131na do\u011fru yol al\u0131rken bu ses artmaya ba\u015flar ve bu sefer konuklar\u0131 (\u00e7ayda\u015flar\u0131) a\u015finas\u0131 olduklar\u0131 diriltici kokuyla beslenen g\u00f6rsel bir \u015f\u00f6len kar\u015f\u0131lar.<\/p>\n<p>\u201cDem\u201d ifadesini zaman olarak da d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bir s\u00f6z\u00fcn veya eylemin hem anlam hem de\u011fer kazanmas\u0131n\u0131n yolu yerini ve zaman\u0131n\u0131 bulmas\u0131ndan ge\u00e7er. Zaman\u0131ndan ve ba\u011flam\u0131ndan \u00f6nce veya sonra s\u00f6ylenen s\u00f6zler bo\u015fa s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6z h\u00fckm\u00fcndedir ve bunlar\u0131n kelime y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir h\u00fck\u00fcmleri\/de\u011ferleri yoktur. (Demir tav\u0131nda d\u00f6v\u00fcl\u00fcr \/ A\u011fa\u00e7 ya\u015f iken e\u011filir \/ \u00c7ocuk k\u00fc\u00e7\u00fckken sevilir\u2026) veya (\u201cAz s\u00f6z erin y\u00fck\u00fcd\u00fcr, \u00e7ok s\u00f6z hayvan y\u00fck\u00fcd\u00fcr.\u201d)<\/p>\n<p>\u201cYeri ve zaman\u0131 geldi\u011finde, gerekti\u011fi yerde ve zamanda, i\u00e7inde bulunulan ortam\u0131 ve ruh h\u00e2lini g\u00f6z ard\u0131 etmeden s\u00f6z s\u00f6yleme (s\u00f6yleyebilme) h\u00fcneri\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, edebiyat\u0131n en eski\/en kadim alg\u0131lan\u0131\u015flar\u0131ndan biri olsa gerek. Veya ben b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum en az\u0131ndan. Yani ne az ne \u00e7ok s\u00f6ylemek ne erken ne ge\u00e7 ne s\u00fcsl\u00fc ne \u00e7\u0131plak\u2026 Bir bilgenin ifadesiyle \u201ckelimelerin daras\u0131n\u0131 alarak konu\u015fmak ve yazmak.\u201d<\/p>\n<p>Burada (ve \u015fu anda) yazd\u0131klar\u0131m\u0131n, \u00e7ocuklu\u011fumdan beri i\u00e7 d\u00fcnyamda demlendi\u011fini fark ettim ge\u00e7enlerde. Hemen her g\u00fcn birka\u00e7 gazeteye bir \u015fekilde g\u00f6z atmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m hayat\u0131m\u0131n uyan\u0131\u015f devirlerinde, yaz\u0131lar\u0131n\u0131 be\u011fendi\u011fim gazeteciler ge\u00e7it resmi yapmaya ba\u015flad\u0131 bellek denen hat\u0131ralar ikliminde. Hemen hepsinin s\u00f6z ekonomisine riayet etti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce, ne yalan s\u00f6yleyeyim daha bir mutlu oldum.<\/p>\n<p>Mesela, Rauf Tamer\u2019in az kelimeyle verdi\u011fi duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yo\u011funlu\u011funa bay\u0131l\u0131rd\u0131m o y\u0131llarda. Hele zaman zaman ironiye ka\u00e7an k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck dokundurmalar\u0131 mest ederdi beni. \u0130slam \u00c7upi vard\u0131 bir de. Spor dilini edebiyat diline onun kadar yakla\u015ft\u0131ran bir ba\u015fka kalem \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131 ondan sonra emin de\u011filim. Bug\u00fcn\u00fcn bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla s\u00f6ylersem spor yazarlar\u0131n\u0131n Tanp\u0131nar\u2019\u0131yd\u0131 \u0130slam \u00c7upi.<\/p>\n<p>Onun kaleminde ye\u015fil sahalar daha b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir mek\u00e2na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ve benim gibi \u00e7aylak sporseverlerin ba\u015f\u0131 d\u00f6nerdi bu \u00fcslup\/incelik kar\u015f\u0131s\u0131nda. Be\u011fendi\u011fim di\u011fer yazarlar da asl\u0131nda dil kullan\u0131mlar\u0131yla ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131m bu gazetecilere benziyor. Yavuz Donat mesela, yine kelime ekonomisini i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f yazarlardand\u0131.<\/p>\n<p>Ergun G\u00f6ze de \u00f6yle. Hatta Hasan Pulur, \u0130lhan Sel\u00e7uk da.<\/p>\n<p>Hayat\u0131m\u0131n gittik\u00e7e edebiyata do\u011fru meyletmesinde bu yazarlar\u0131n etkisinin b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Daha a\u00e7\u0131k s\u00f6ylersem, \u00e7ocuklu\u011fumda da gen\u00e7li\u011fimde de benim i\u00e7in ne anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nce nas\u0131l anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 geliyormu\u015f. Bunu anl\u0131yorum bug\u00fcn bu konu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e. Bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131m\u0131n etkisiyle olacak, zaman zaman ger\u00e7ek hayattaki g\u00f6zlemlerimden hareketle k\u0131sa k\u0131sa denemeler yaz\u0131yor, az kelimeyle \u00e7ok \u015feyler s\u00f6ylemeyi hayal ediyorum.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>De\u011ferli bir \u00f6\u011frencim derste rahats\u0131zland\u0131.<\/p>\n<p>S\u0131n\u0131f\u00e7a \u00fcz\u00fcld\u00fck, merak ettik.<\/p>\n<p>Migreninin tuttu\u011funu \u00f6\u011frendik daha sonra.<\/p>\n<p>Merak etti\u011fimizi anlam\u0131\u015f olacak ki sormadan anlatt\u0131 \u00f6\u011frencim:<\/p>\n<p>Metrob\u00fcste yolculuk yap\u0131yormu\u015f. Yolculardan biri bay\u0131lm\u0131\u015f. \u00c7antas\u0131ndaki suyu d\u00fc\u015f\u00fcnmeden bay\u0131lan yolcuya vermi\u015f. O suyu serpmi\u015fler metrob\u00fcs kalabal\u0131\u011f\u0131nda havas\u0131zl\u0131ktan kendinden ge\u00e7en yolcuya, kendine gelince biraz da su i\u00e7irmi\u015fler.<\/p>\n<p>Oysa \u00f6\u011frencim o suyu ila\u00e7 i\u00e7mek i\u00e7in bulunduruyormu\u015f \u00e7antas\u0131nda. Su olmay\u0131nca ilac\u0131n\u0131 i\u00e7ememi\u015f. \u0130lac\u0131n\u0131 zaman\u0131nda i\u00e7emeyince de derste migreni tutmu\u015f.<\/p>\n<p>Birini \u00e7aresiz g\u00f6r\u00fcnce kendi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutacak g\u00fczellikte \u00f6\u011frencilerim var benim.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Bizim kamp\u00fcs kedili kamp\u00fcs.<\/p>\n<p>Kedi dostu kamp\u00fcs.<\/p>\n<p>Meslekta\u015flar\u0131m\u0131n ve \u00f6\u011frencilerimin merhameti beni okuluma biraz daha ba\u011fl\u0131yor desem abart\u0131 yapm\u0131\u015f olmam.<\/p>\n<p>Birg\u00fcn yolunuzu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp binalar\u0131n aras\u0131nda birbirinden tatl\u0131 be\u015f yavrusuyla dola\u015fan anne kediyi g\u00f6rseydiniz bana hak verirdiniz.<\/p>\n<p>Dersten sonra odam\u0131n penceresini a\u00e7t\u0131m ki bir de ne g\u00f6reyim. Bizim evin afacan\u0131 P\u0131rp\u0131r\u2019\u0131n hemen hemen ayn\u0131s\u0131 simsiyah bir kedi \u00e7imlerin \u00fczerinde ba\u011fda\u015f kurmu\u015f uzaklar\u0131 seyrediyor. \u00c7imlerin \u00fczerinde simsiyah bir kedi manzaras\u0131 bana b\u00fct\u00fcn yorgunlu\u011fumu unutturdu (Adapazarl\u0131lar i\u00e7in ye\u015fille siyah her zaman yan yanad\u0131r\u2026).<\/p>\n<p>K\u0131s\u0131k bir sesle \u201cpisi pisi\u201d dedim.<\/p>\n<p>O da b\u00f6yle bir \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 bekliyormu\u015f gibi bana do\u011fru d\u00f6nd\u00fc, h\u0131zla pencereme yakla\u015ft\u0131 ve kendi diliyle \u201cm\u0131r m\u0131r\u201d bir \u015feyler anlatmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bir g\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u00f6r oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>Pencereden bakt\u0131\u011f\u0131ma da kediyi penceremin \u00f6n\u00fcne \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131ma da pi\u015fman oldum.<\/p>\n<p>Ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 betonlarla ad\u0131m ad\u0131m daraltt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu canl\u0131lar\u0131n dertlerine \u00fcz\u00fclmek de\u011fil \u00e7are olmak yak\u0131\u015f\u0131r insan olana.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Simit\u00e7iden simidimi ald\u0131m.<\/p>\n<p>\u201cKar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7er gibi sev beni<\/p>\n<p>\u00d6nce bana, sonra bana, sonra yine bana bak.\u201d dizelerini okuyarak, bir sola bir sa\u011fa bakarak yolun kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7iyordum ki aya\u011f\u0131m\u0131 burkmayay\u0131m m\u0131?<\/p>\n<p>Diyeceksiniz ki asfaltta \u00e7ukur olur mu, ayak m\u0131 burkulur?<\/p>\n<p>Olurmu\u015f, asfaltta \u00e7ukur olurmu\u015f, insan aya\u011f\u0131n\u0131 burkarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>G\u00fcnlerden cuma.<\/p>\n<p>Marmaray\u2019la Beykent\u2019e yolculu\u011fumun ilk raundunun ortas\u0131nday\u0131m.<\/p>\n<p>Daha sonra metrob\u00fcse binip ikinci etab\u0131na ge\u00e7ece\u011fim \u00fc\u00e7 saatlik bu yolun.<\/p>\n<p>(Y\u0131llar yorgun ben yorgun anlayaca\u011f\u0131n\u0131z.)<\/p>\n<p>Maltepe dura\u011f\u0131nda kompart\u0131mana bir beyefendi bindi.<\/p>\n<p>Orta boylu, sar\u0131\u015f\u0131n ve d\u00fczg\u00fcn giyimliydi.<\/p>\n<p>Elindeki po\u015fetinden \u00fc\u00e7 yara band\u0131 kutusu \u00e7\u0131kar\u0131p konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>S\u00f6ylediklerini \u201c\u00dc\u00e7 kutu yara band\u0131 on lira, arzu edenlere takdim edebilirim.\u201d diyerek tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>Yan\u0131mda oturan beyefendi cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 k\u00e2\u011f\u0131t paralar aras\u0131ndan elli lira \u00e7ekti, el i\u015fareti yap\u0131p sat\u0131c\u0131y\u0131 yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Kendisine uzat\u0131lan \u00fc\u00e7 kutudan birini ald\u0131, elli liray\u0131 uzatt\u0131. Sat\u0131c\u0131 para \u00fcst\u00fcn\u00fc vermeye davran\u0131nca \u201cTamam.\u201d dedi. Mahcup bir v\u00fccut diliyle paray\u0131 alan sat\u0131c\u0131, sat\u0131\u015f yapmay\u0131 b\u0131rak\u0131p bir sonraki durakta Marmaray\u2019dan indi.<\/p>\n<p>Marmaray yava\u015f yava\u015f hareket edince g\u00f6zlerim durakta sat\u0131c\u0131y\u0131 arad\u0131 ama ku\u015f olup u\u00e7mu\u015ftu bu <a class=\"tag-link\" title=\"Son dakika \u0130stanbul haberleri\" href=\"https:\/\/t54.com.tr\/haberleri\/istanbul\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0130stanbul<\/a> beyefendisi. Tasas\u0131 bana konmu\u015ftu bu incelik kokan manzaran\u0131n.<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan\u0131n i\u00e7inde u\u00e7 veren yaralar yara band\u0131 satmak zorunda b\u0131rak\u0131r insan\u0131.\u201d dedi i\u00e7imdeki ses.<\/p>\n<p>G\u00f6zlerimle te\u015fekk\u00fcr ettim benim d\u00fc\u015f\u00fcnemedi\u011fimi yap\u0131p yara band\u0131 kutusunu cebine koyan yolcuya.<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>Bir kere daha inand\u0131m ki evren atomlardan de\u011fil hik\u00e2yelerden olu\u015fuyor, i\u00e7imizde ve d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda demlenen hik\u00e2yelerden.<\/p>\n<p>Biri gelip onlar\u0131 yazana kadar toprak da huzur bulmuyor g\u00f6k de.<\/p>\n<p>Yazd\u0131m ve k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck de olsa rahatlad\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc insan dedikleri de d\u00fcnya dedikleri de dille nefes al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcne kadarki okumalar\u0131mda edebiyat kavram\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ndermeler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ilk ve belki en g\u00fczel imgelerden birine Yunus Emre\u2019de rastlam\u0131\u015f olmam tesad\u00fcf olmasa gerek. Ulu ozan, dili ve edebiyat\u0131 \u00f6ylesine i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f olmal\u0131 ki \u201cs\u00f6z\u201d redifli T\u00fcrk\u00e7enin \u015faheserlerinden biri olan metninde \u201cs\u00f6z demi\u201d tamlamas\u0131n\u0131 (imgesini) kullan\u0131r. (\u201cKi\u015fi bile s\u00f6z demini \/ Demeye s\u00f6z\u00fcn kemini \/ Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":907,"featured_media":43408,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,1226],"tags":[1353,1398],"class_list":["post-43821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","category-manset","tag-karacam-koyu","tag-muharrem-dayanc"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43821"}],"collection":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/907"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43822,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43821\/revisions\/43822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karacamkoyu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}